Kredi kartlarında yeni dönem: Tüketiciler nasıl etkilenecek?

Dünyanın en yüksek enflasyonuna sahip ülkelerinden biri olan Türkiye'de milyonlarca tüketici ve küçük esnaf, aylık ihtiyaçlarını kredi kartları üzerinden gidermeye çalışıyor. Bu durum aylık geliri ile geçinmekte zorlanan hane halklarının borçlanma oranlarını artırsa da, "günü kurtaran" bir imkan yaratıyor. Ancak hükümetin yeni bir uygulaması ile vatandaşların kredi kartı kullanımında kısıtlamaya gidilecek. 

16 Şubat Pazartesi günü yürürlüğe girecek yeni uygulamayla, kredi kart limitleri düşürülecek. Yeni limitler ise kart kullanıcısının aylık geliri üzerinden yeniden hesaplanacak. Hükümet bu uygulamanın geliri çok aşan borçlanmayı engellemek ve enflasyonu dizginlemek için yapıldığını savunurken, tüketici dernekleri ise "enflasyonla mücadele" bahanesiyle dar gelirli vatandaşların zor duruma sokulduğu görüşünde.

 "400 bin TL" sınırı geldi

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) kararı ile, 16 Şubat 2026 Pazartesi gününden itibaren limiti 400 bin liranın üstünde olan kredi kartlarına kullanıma göre kısıtlama geliyor. Uygulama ile toplam kredi kartı limiti 400-750 bin lira arasında olanların limiti en yüksek harcamanın yapıldığı ay dikkate alınarak yüzde 50 düşürülecek. 750 bin liranın üzerindeki limitler ise yüzde 80 azaltılacak. Eğitim ve sağlık giderlerinin ise limit hesaplamasının dışında tutulacağı açıklandı.

Öte yandan yeni düzenleme ile kredi kart borçları için yeni bir yapılandırma da uygulanacak. Buna göre, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredilerinin yapılandırma tarihindeki borç bakiyelerinin, kart hamili/borçlu tarafından üç ay içinde talep edilmesi hâlinde azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırılabilmesi sağlandı.

"Geçim sorunu artacak, bankalar korunacak"

DW Türkçe'ye konuşan Tüketici Örgütleri Konfederasyonu (TÖK) Genel Başkanı Fuat Engin, kredi kartı limitleri ve borçlarına ilişkin yürürlüğe konan son uygulamaların vatandaşların geçim sorununu daha da artıracağını, öte yandan bankalara koruma sağlayacağını öne sürüyor.

"Milyonlarca tüketicinin aldığı asgari ücret ve emekli maaşları karşısında yaşanan çaresizlikten dolayı borçlandırılıp, daha sonra da yeni bir faiz uygulanarak çözüm üretmeye çalışmak sizce çözüm üretir mi?" diye soran Fuat Engin, kredi kart limitlerine ilişkin düzenlemenin 2006 yılında 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunun kredi kartı limiti başlıklı 9. Maddesinde düzenlendiğini hatırlatıyor.

Engin'in işaret ettiği yasa maddesinde şöyle deniyor:

"Kart çıkaran kuruluş tarafından bir gerçek kişinin sahip olduğu tüm kredi kartları için tanınacak toplam kredi kartları limiti, ilk yıl için, ilgilinin aylık ortalama net gelirinin iki katını, ikinci yıl için ise, dört katını aşamaz. Bu fıkra uygulamasında aylık veya yıllık ortalama gelir düzeyi kart hamili tarafından beyan edilen ve ilgili kuruluşlar tarafından teyit edilen gelirler üzerinden tespit edilir." (5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu, 9. Madde)

"Hükümet bilerek yasayı uygulamadı"

Yasada kredi kartı limitlerine ilişkin hükümlerin net olmasına rağmen, aradan geçen 20 yılda hükümetin kart limitlerinin bankalar tarafından sürekli yükseltmesine ses çıkarmadığını ifade eden Engin, şu görüşleri dile getiriyor:

"Hükümet bugüne kadar bilerek tüketiciyi kredi kartına mahkum eden bir ekonomi politikası uyguladı. 2004 yılından bu yana kredi kartlarından kaynaklı sorunları gündeme getiriyoruz. Bu sorunların ortaya çıkmasında ve her geçen gün büyümesinde aldığı palyatif kararlar nedeniyle bankalar kadar hükümet de sorumlu. Daha yapılandırmayı hazırlarken bile kanunun 9. Maddesinde yer alan 'gelirin dört katını geçemez' hükmünü kamu otoritesi olarak ihlal ediyorsunuz. Kredi kartında 400 bin TL limit sınır olarak kabul edilmesiyle, aylık 20 bin TL alan emekli ya da 28 bin TL alan asgari ücretli bu borcu nasıl ödeyecek?"

Kredi kartları "günü kurtarma" yolu

Türkiye, dünyada kredi kartı kullanımının en yoğun olduğu ülkelerden biri. Worldpay tarafından Şubat 2025'te yayınlanan bir araştırmaya göre, Türkiye alışverişte kredi kartı kullanımında yüzde 42 ile tüm Avrupa ülkeleri içerisinde birinci oldu. Almanya'da bu oran yüzde 8, İtalya'da yüzde 10, Fransa'da ise yüzde 29 olarak gerçekleşti.

2026 için asgari ücretin 28 bin 75 TL olarak belirlendiği Türkiye, Eurostat verilerine göre yaklaşık 540 Euro'luk asgari ücreti ile Avrupa Birliği ülkeleri içerisinde son sırada yer alıyor.

DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan "2026 Asgari Ücret" araştırmasına göre, Türkiye'de 9,5 milyon işçi asgari ücret civarı ve altında ücretle çalışıyor. Bu rakamlar, Türkiye'de düşük gelirli kesimlerin neden kredi kartına yöneldiğinin de bir işareti.

Türkiye'de bu yoğunlukta kredi kartı kullanılmasının en önemli nedeni, milyonlarca insanın aylık geliri ile giderlerini "geleceğe borçlanarak" karşılaması olarak gösteriliyor. Aynı nedenle yüz binlerce küçük esnaf da mal ve hizmet alım-satımlarında banka kartları yerine kredi kartı kullanmayı tercih ediyor. 

"Tüketimi kısmak istiyorlar"

DW Türkçe'ye konuşan Tüketici Hakları Derneği (THD) Genel Başkanı Ergün Kılıç, son kredi kartı düzenlemelerinin vatandaşların geçim sorununa çare üretmek yerine tüketimi kısma çabası olduğunu dile getiriyor.

Bir yandan emekli ve asgari ücretliye verilecek zamların törpülendiğini, diğer yandan da dar gelirlilerin tek dayanağı olan kredi kartlarında düzenlemeler yapıldığını belirten Kılıç, "Tüketiciler artık öyle bir noktada ki, bir kartla yaptığı borcu ancak başka bir kart çıkarıp onunla ödüyor. Böyle bir tabloda siz hem vatandaşın gelirini artırmıyorsunuz hem de harcamalarını daha da kısmasını istiyorsunuz. Yani tüketici acından ölsün diyorlar. Tüketicinin kart kullanmaktan başka çaresi yok" şeklinde konuşuyor.

Son yıllarda Türkiye'de icra davalarının 20 milyonu aştığını ve yalnızca 2025'te kredi kartı borçlarının yüzde 129 yükseldiğini anımsatan Ergün Kılıç, şu görüşleri dile getiriyor:

"Bunca yıl kredi pompaladıktan sonra şimdi 'tüketmeyin, enflasyon yükseliyor' deniyor. Vatandaşın giderlerini başka türlü karşılama şansı yok. Bu sıkıntı, toplumsal gerilimlere de yol açıyor. Esnaf açısından da negatif, tüketici açısından da negatif. Bunu yapacaklarına kamu tasarruflarını artırmaları gerekiyor."

Türkiye'de 142 milyon kredi kartı var

Garanti BBVA Ödeme Sistemleri'nin (GÖSAŞ) Bankalar Kart Merkezi (BKM) verilerini temel alarak hazırladığı "Türkiye'de Kartlı Ödemeler 2025" çalışmasına göre, Türkiye'de toplam banka ve kredi kartı sayısı 2025 sonunda bir önceki yıla göre yüzde 5,8 artışla 460 milyon adede ulaştı.

Bu kartların 142 milyonunu kredi kartları, 318 milyonunu ise banka kartları oluşturdu. Bu verilere göre, son nüfus sayımı baz alındığında 87,8 milyon nüfusa sahip Türkiye’de kişi başına 1,6 adet kredi kartı düşüyor.

Aynı çalışmaya göre 2025'te banka ve kredi kartlarıyla yapılan toplam alışveriş hacmi yüzde 51,9 arttı ve 24 trilyon 62 milyar lira olarak gerçekleşti. Toplam harcamaların 20 trilyon 425 milyar lirası ise kredi kartları üzerinden gerçekleştirildi.