Köpeklere MR çekildi, gerçek ortaya çıktı! Köpekler insanların duygularını ayırt edebiliyor

Eğer bir patili dostunuz varsa çok iyi bilirsiniz ki siz neşeli olduğunuzda köpeğiniz oyun oynamak için daha istekli bir görüntü çizer. Ama siz ne zaman üzgün ve öfkeli olursanız ne zaman sesiniz sertleşirse köpeğiniz o zamanlarda geri çekilir ve sessizce bekler. Köpeğinizin sizin ruh halinize ve duygularınızın yüzünüze ve sesinize yaptığı yansımaya göre pozisyon belirlemesi elbette tesadüf değil!

Bilim insanlarının uzun süredir merak ettiği ve üzerine çeşitli çalışmalar yürüttüğü konulardan biri de özellikle köpeklerin insanların duygularını anlayıp anlamadığıydı. Avusturya’daki Viyana Üniversitesi araştırmacıları bu araştırmaları bir adım ötele taşıdı. Bu zamana kadar yapılan pek çok çalışmanın aksine araştırmacılar bu kez sadece köpeklerin davranışlarına bakmakla yetinmedi, beyinlerinde neler olduğuna bakmaya karar verdi.

iScience dergisinde 2026’da yayımlanan bir çalışmada, eğitimli ev köpeklerini uyanık halde fonksiyonel MR cihazına alıp onlara MR çekilirken farklı duygulara sahip insan yüzleri gösterdiler.

Bu araştırma kapsamında ana deneye geçmeden önce köpekler bir eğitimden geçti çünkü köpeklere anestezi uygulanmadan deney yapılması gerekiliyordu. Deneye katılacak köpekler MR cihazında yaklaşık 10 dakika hareketsiz kalacak şekilde eğitildi. Eğitimini tamamlayan köpeklerle deneyin aısl zor kısmına geçildi.

Deneyin ilk aşamasında MR cihazına alınan ve hareketsiz kalmaları sağlanan sekiz köpeğe, tanımadıkları insanların mutlu ve ifadesiz surat ifadeleri gösterildi. Denek köpekler, mutlu yüzlerle karşılaştıklarında köpeklerin beynin görsel ve sosyal bilgilerin işlendiği temporal bölgesinde değişiklik görüldü. Buna ek olarak mutlu insan yüzlerinin köpeklerin ödülle ilişkilendirilen kaudat çekirdeğine uzanan alanda daha güçlü aktivite tespit edildi.

Deneyin sonraki aşamasında araştırmacılar deneyi genişleterek bu kez 12 köpekle çalıştı ve mutluluk, öfke, korku ve üzüntü ifade eden insan yüzlerini köpeklere gösterdi. İşlerin değiştiği yer burası oldu çünkü köpeklerin analiz edilen beyin aktivitelerinde mutluluk ile korku, hüzün, öfke gibi negatif yüz ifadelerinden belirgin biçimde ayrılıyordu.

Araştırmacılar bu aşamada bir şey daha merak etti. Acaba köpekler öfke ile üzüntüyü birbirinden ayırabilecek miydi? Köpeklerin beyinlerinde korkmuş bir yüz ile öfkeli bir yüz içerek fotoğraflar gösterildiğinde farklı aktivite örüntüleri meydana geldi. Durum gittikçe daha ilginç bir hal alıyordu.

Deneyin içinde köpeklerin beyinlerinde negatif duygularla pozitif duyguların ayırt edilebildiği tespit edilmiş olmasının dışında yeni bir şey daha tespit edilmişti: Köpekler, korku ile üzüntüyü de birbirinden ayırt edilebildi.

Aslında daha önce de yapılan pek çok çalışmada böyle sonuçlara ulaşılmıştı. Örneğin 2015’te yayımlanan bir araştırmada ev köpeklerinin insan yüzlerindeki mutlu ve öfkeli ifadeleri birbirinden ayırt edebildiği gösterilmişti. Ancak bu MR çalışmasının önemli noktası, köpeklerin yalnızca “olumlu” ve “olumsuz” duyguların farkını değil de olumsuz duyguların arasındaki farkı da görebiliyor olmasıydı.

Bilim insanları deneye kısıtlı sayıda köpek katıldığı için temkinli davranma taraftarı. Genelleme içerek ifadelere başvurmak için daha büyük çaplı bir deneye ihtiyaç duyulduğu düşünülüyor. Yine de özellikle ev köpeklerinin, sahiplerinim nasıl hissettiğini anladığı su götürmez bir gerçek.