Komisyon raporu oyçokluğuyla kabul edildi... Ortak karar: Türkiye modeli

TERÖRSÜZ Türkiye hedefiyle 5 Ağustos 2025’ten beri toplanan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu dün TBMM Tören Salonu’nda son toplantısını yaptı. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında 6 ay çalışan komisyon, grubu olan partilerin uzlaşmasıyla hazırlanan raporu oyçokluğuyla kabul etti.

47 KABUL 2 RET BİR ÇEKİMSER

CHP, DEM Parti ve Yeni Yol Grubu başta olmak üzere muhalefet partileri de bazı eksiklere yönelik eleştiri ve itirazlarına karşın rapora ‘kabul’ oyu kullandı. Eşi Tahir Elçi’yi silahlı saldırıda kaybeden CHP İstanbul Milletvekili Türkan Elçi, “Onay vermem kendi açımdan vicdani olarak mümkün değil” diyerek ‘çekimser’ kaldı. CHP grubu, Elçi’nin “Faili meçhul cinayetlerde zamanaşımının kaldırılması” önerisi kabul edilmediği için Genel Başkan Özgür Özel’in bilgisi dahilinde çekimser kaldığını açıkladı. Tek sandalyeyle temsil edilen TİP’in İstanbul Milletvekili Ahmet Şık ile EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan ‘ret’ oyu kullandı.

SONUÇ DEĞİL MİHENK TAŞI

Rapor, Kurtulmuş’un kaleme aldığı ‘Takdim’ yazısıyla 83 sayfa olarak onaylandı. Toplantının açılışındaki konuşmasında bu sunuma bağlı kalan Meclis Başkanı, şu mesajları verdi: “Bugün terör meselesinde tarihi bir dönemden geçiyoruz. Bu süreçte milli iradenin tecelligâhı olan Gazi Meclisimiz üzerine düşen vazifeyi tereddütsüz biçimde üstlenmiştir. ‘Türkiye Modeli’ olarak adlandırılan yaklaşımın kurucu ilkeleri milli iradeye dayanan siyasal bir metin disiplini içinde kayda geçirilmekte; kamu düzeninin korunması, hak ve hürriyet alanının genişlemesi, toplumsal bütünleşmenin güçlenmesi ve demokrasinin ilerlemesi ile refahın kalıcı biçimde büyümesi birbirini tamamlayan tek bir bütünün parçaları olarak ele alınmaktadır. Rapor, af mahiyetinde algı üretecek başlıklardan uzak duran, hukuk düzeninin belirlilik ilkesini merkeze alan ve kamu vicdanının hassasiyetini gözeten yaklaşımın ana hatlarını ortaya koyarken; devlet aklı ile millet vicdanını koruyan demokratik iradenin aynı bütünlük içinde harekete geçtiğinde, toplumsal barışın kalıcı zeminini kurduğuna işaret etmektedir. Yaptığımız çalışmalar gelinen aşamayla sınırlı ve tamamlanmış bir süreç olarak değerlendirilemez. Raporumuz bu anlamda bir nihayet değil, bilakis atılan ve atılacak kararlı adımların mihenk taşıdır. Yeni bir anayasa hazırlama konusu ise komisyonumuzun görev alanında olmamakla birlikte ülkemiz için tehir edilmeden yerine getirilmesi gereken ortak bir ödev ve sorumluluk olarak önümüzde durmaktadır.”

KURTULMUŞ: DAHA NE OLSUN

Meclis Başkanı Kurtulmuş oylamanın ardından yaptığı açıklamada, “Buraya gelene kadar arka kapı diplomasisi yapıldı. Partilerimiz açısından ortak bu noktaya gelindi. Raporun yazımı, hazırlanması tam manasıyla demokrasi örneğiydi. İnşallah Türkiye demokrasisinin en önemli kazanımlarından birisi olacaktır. Bundan sonrasi partilere ödev. Komisyon görevini başarıyla tamamlamıştır; 47 kabul oyu verildi, daha ne olsun!” dedi. Numan Kurtulmuş, partilerin teklifleri ile tutanakların raporun sonuna ekleneceğini vurguladı.

RAPORDAN NOTLAR... SİLAH BIRAKMA TEYİT EDİLMELİ

GENEL AF OLMAYACAK: Müstakil ve geçici kanun ile birlikte ayrıca ceza ve infaz hukukunda yer alan hükümlerden istifade edilerek hazırlanacak bir düzenleme ile bahse konu kişiler (örgüt mensupları) hakkında tasarrufta bulunulabileceği ve ilgili kişiler hakkında mutlaka adli bir işlem yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. Yasal düzenlemeler, toplumda cezasızlık ve af algısı oluşturmamalıdır.

 EN KRİTİK EŞİK: Süreçte en kritik eşik PKK terör örgütünün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesidir.

 ‘SAHADA DOĞRULAMA’ ŞARTI: Silah bırakmanın istihbarat ve güvenlik birimlerince tespiti ölçülebilir kriterlerle icra edilecektir. Bu tespit, sahadaki doğrulama süreçleriyle desteklenerek kamu düzeni açısından öngörülebilirlik sağlanacaktır.

 KÜRT’ÜN ONURU TÜRK’ÜN GURURU: En başından itibaren ‘Kürt’ün onurunu, Türk’ün gururunu korumayı esas alan bir yaklaşım benimsenmiştir. Kürt’ün onurunu korumayan bir dil, Türk’ün gururunu hiçe sayan bir söylem barışa değil yeni kırılmalara neden olacaktır.

 KARDEŞ VE KADERDAŞ HALKLAR: Sürecin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların ikincil düzenlemelerle somutlaştırılması, yetki karmaşasının önlenmesi ve idari uygulamada yeknesaklığın sağlanması bakımından gerekli görülmektedir. Türkler ve Kürtler kardeş ve kaderdaş halklardır.

ÜYELER NE DEDİ

Son toplantıda rapor üzerine görüşlerini açıklayan komisyon üyelerinden bazı görüşler şöyle:

BU BİR MİLLET PROJESİDİR

 AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül: Bu bir millet projesidir; millet aklı ve vicdanıyla birliğimizi, kardeşliğimizi daha da güçlendireceğimize inanıyoruz. Bu ülkede pek çok şey oldu ama bir şey olmadı; Türk ve Kürt’ü kimse ayıramadı. Tüm bu çalışmaları yaparken şehitlerimizin emaneti olan bu toprakları, onların aziz hatıralarına halel (bozmadan) getirmeden çalışmalarımızı ortaya koymaya devam edeceğiz.

KİMLİK DEĞİL HAKLAR MESELESİ

 AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman: Sayın Cumhurbaşkanımızın söylediği gibi, “Gerekirse baldıran zehiri içeriz ve yine çözeriz” noktasındayız. Biz meseleyi bir etnik mesele olarak, bir kimlik meselesi olarak asla görmedik. En başından beri meseleyi bir demokratikleşme meselesi olarak, haklar ve özgürlükler meselesi olarak gördük.

HER BİRİMİZE ÖDEV YÜKLÜYOR

 CHP Grup Başkanvekili Murat Emir: Bu komisyon üniter devlet yapısını tartışmaya açmayan bir çalışma yürütmüştür, bu açıdan da değerlidir. Bu rapor yaşama geçecek midir? Bugüne kadar sadece sözde kalan demokrasi, toplumsal barış, hukuk devleti, Anayasa, AİHM kararları artık yaşama geçecek midir? Asıl cevap verilmesi gereken burasıdır. Bu rapor her birimize ödev yüklemektedir; bu rapor lafta ve rafta kalmamalıdır. 

BAHÇELİ GÜRZÜYLE  YIKA YIKA GELDİ

 MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız: Türkiye’nin üniter devlet yapısı, toprak bütünlüğü, ülkenin resmi dil statüsü, laik Cumhuriyet ilkesi üzerinde tartışma yapılamayacak ortak temel değerlerimizdir. Milletimizin tamamını kucaklayan çerçeve metin hazırlanmıştır. Bugün Türk siyaseti için bir milattır. Sayın Genel Başkanımız eline gürzü almış, bütün gayrimeşru yasakları yıka yıka çok şükür bugüne gelinmiştir.

ŞİMDİ NE OLACAK

Komisyon, onaylanan raporu tutanaklar ve partilerin teklif metinlerini ekleyerek TBMM Başkanlığı’na sunacak. Öngörülen planlamaya göre bu işlemle rapor Genel Kurul’a da sunulmuş kabul edilecek. Genel Kurul’da rapor üzerinde özel bir oturum açılarak görüşme yapılması beklenmiyor. Rapordaki tavsiyeler doğrultusunda gelecek günlerde Cumhur İttifakı’ndan AK Parti ve MHP’li yöneticilerin DEM Parti ile de temas kurarak yasa teklifleri hazırlaması hedefleniyor. Özellikle, silah bırakan teröristlerin ‘toplumsal uyumuna’ yönelik özel yasaya öncelik tanınması planlanıyor. Bu amaçla partilerce ortak veya ayrı ayrı verilecek teklifler TBMM Adalet Komisyonu’nda görüşüldükten sonra Genel Kurul’un gündemine gelecek. MHP yönetimi, tekliflerin gecikmeksizin hazırlanmasını ve gelecek ay yasalaştırılmasını istiyor. Kurtulmuş da süreci hızlandırmak amacıyla dün “Genel Kurul’umuza düşen sorumluluk, bu tecrübeyi milletimizin beklentileri ve kamu vicdanının hassasiyetleriyle birlikte gecikmeksizin yasama gündemine taşımaktır” açıklamasını yaptı.

KOMİSYON HATIRASI

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, dün yapılan son toplantıda basın mensuplarıyla hatıra fotoğrafı çektirdi...

DEM EŞZAMANLI TUTANAK PAYLAŞTI… ÖCALAN: SİLAH TERK EDİLMİŞTİR

DEM Parti İmralı Heyeti, PKK elebaşı Abdullah Öcalan’la yaptığı 16 Şubat’taki görüşmeye ilişkin notları dün rapor oylamasıyla eşzamanlı paylaştı. Heyetin açıklamasının, önceki açıklamalardan farklı olarak doğrudan Öcalan’ın konuşmalarının özeti olarak paylaşılması dikkat çekti. Bir tür tutanak özeti olan açıklamaya göre Öcalan, özetle şu mesajları verdi:

ŞİDDETE HİÇ YER YOK

“TBMM komisyon raporunun temel toplumsal gerçeklerle uyumlu olması gerekir. Sürecin bundan sonraki ilerleyişinde komisyon raporunun bu niteliği son derece önemli olacaktır. Biz demokratik toplum olarak yaşamak istediğimizi söyledik ve başına da ‘barış’ı koyduk. Demokratik toplumun kurumlarından ve inşasından söz ediyoruz. Şüphesiz burada şiddete hiçbir şekilde yer yoktur. Çünkü biz siyaset yapacağız. Silah ve şiddet terk edilmiştir.”       

47 ‘kabul’ çıkan oylamada CHP İstanbul Milletvekili Türkan Elçi, ‘çekimser’ kaldı. TİP’li Ahmet Şık ile EMEP’li İskender Bayhan ise ‘ret’ oyu kullandı. (ANKARA)

11 Temmuz 2025 tarihinde bir grup PKK’lı, Süleymaniye kırsalında silahlarını ateşe vermişti.