Koca bir orduyu bile devirecek güçte: Dünyada sadece 2 yerde var, biri Türkiye Sözcü Gazetesi

Ddeli balın “nadir ve potansiyel olarak tehlikeli bir lezzet” olarak tanımlandığı belirtiliyor. Buna göre deli bal, yalnızca Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi ile Nepal’in Hindukuş-Himalaya dağlarında üretiliyor.

Haberde, “Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi, dünyada bu balı üreten yalnızca iki yerden biridir” denildi. Arıların, “orman gülü” bitkisinin nektarından elde ettiği bu balın içeriğinde grayanotoksin adlı doğal bir toksin bulunuyor. Bu madde, fazla tüketildiğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. CNN, “Bir kavanoz bu baldan tüketmek, hastanelik olmaya neden olabilir” ifadesine yer verdi.

ORDULARI DEVİREN BAL

CNN haberinde, deli balın tarih boyunca “orduları bile devirebilen” bir güçte olduğu vurgulandı. Haberde, MÖ 4. yüzyılda Yunan askeri lider Xenophon’un kayıtlarına da yer verildi. Xenophon, Karadeniz kıyısında seyahat eden askerlerinin bu balı yedikten sonra etkisiz hale geldiğini şöyle anlatmıştı:
“Az yiyenler sarhoş gibiydi, çok yiyenler ise delirmiş gibi davranıyordu. Bazıları ölmek üzereymiş gibi yerde yatıyordu. Ordu yenilmiş ve büyük bir umutsuzluk içinde kalmıştı.”

AYILAR DA ETKİLENİYOR

Haberde ayrıca, Karadenizli arıcıların “ayı tehlikesiyle” de sık sık karşılaştığı vurgulandı. CNN, üretici Hasan Kutluata’nın yaşadığı olayı şöyle aktardı:

“Yaklaşık 20 yıl önce bir ayının saldırısına uğrayan Kutluata, elinde ve bacağında kalıcı izler taşıyor. Olayda bal kovanlarını yağmalayan ayı, uyuşukluk halindeyken aniden uyanmış ve yaşanan mücadele sonucu Kutluata haftalarca yoğun bakımda kalmış.”
Kutluata ise CNN’e, “Ayılardan korksak da bu işi yapmaya devam ediyoruz. Ne zaman dağa çıksak bir ayıyla karşılaşıyoruz” dedi.

UZMANLARDAN ÖNEMLİ UYARI

CNN, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA)’nin açıklamasına da yer verdi. FDA, deli balın yasal olduğunu ancak tüketiminin riskli olabileceğini belirtti. Açıklamada, “Yüksek miktarda tüketimi mide bulantısı, kusma ve baş dönmesi gibi belirtilerle ‘deli bal zehirlenmesine’ yol açabilir” denildi.

TARİHİN İLK BİYOLOJİK SİLAHI

Anadolu Ajansı’nın arşivlerinde yer alan bilgilere göre, deli bal, Karadeniz’in sahil kesiminde yetişen ve yılda yalnızca 15-20 gün çiçek açan orman güllerinden elde ediliyor.

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. İsmail Hamit Hancı, deli balın tarihte “biyolojik silah” olarak bile kullanıldığını belirtiyor. Hancı, dünyaca ünlü coğrafyacı Strabon’un “Geographika” adlı eserinde yer alan olaya dikkat çekerek şunları söylüyor:

“Pontus Kralı VI. Mithridates, Roma generali Pompey’in ordusunu yok etmek için deli balı kullanmıştır. Arılar tarafından üretilen bu bal, kaselere konularak yol üzerine bırakılmış; balı yiyen Romalı askerler bilinçlerini kaybetmiş ve Pontus ordusu saldırarak hepsini saf dışı etmiştir. Bu olay tarihin ilk biyolojik silah kullanımı olarak kabul edilir.”

SİNEMA VE EDEBİYATTA DA YER ALDI

Deli bal, 2009 yapımı Sherlock Holmes filminde ve Agatha Christie’nin “Venedik’te Cinayet” uyarlamasında da işlendi.
Sherlock Holmes filminde, karakterin “Deli bal Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde yetişir, uyutur ve nabzı düşürür” sözleri yer aldı.

Uzmanlara göre, hem tarihsel hem de kimyasal özellikleriyle “deli bal”, doğanın en ilginç ve en tehlikeli tatlarından biri olmayı sürdürüyor.