Koca başkenti yıkıp akıllı şehir yapacaklar Sözcü Gazetesi

Şehirleşme hızının rekor seviyelere ulaştığı Özbekistan'da 2025 yılı itibarıyla ülke nüfusunun yarısından fazlasının şehirlerde yaşaması bekleniyor. Mevcut başkent Taşkent, 3 milyonu aşan resmi nüfusu ve yoğun öğrenci göçüyle lojistik bir tıkanma noktasına gelmiş durumda. Bu krizi fırsata çevirmek isteyen Özbekistan hükümeti ise 'Yeni Taşkent' projesiyle başkenti adeta yeniden yaratacak. 2 milyon kişiye modern bir yaşam alanı sunmayı planlayan hükümet, bu projeyle başkenti sil baştan yeniden inşa etmeyi planlıyor.

Projenin temeli 2023 yılının Mart ayında atıldı. Şehrin öne çıkan çevreci özellikleri ise şunlar olacak:

Enerji Verimliliği: Yeşil çatılar ve gelişmiş yalıtım sistemleriyle enerji talebi minimize ediliyor. Sadece %20’lik bir verimlilik artışıyla yıllık 900 milyon kilovat saat tasarruf hedefleniyor.

Güneş ve Su Gücü: 400 megavatlık dev bir güneş tarlası ve modern modernize edilmiş hidroelektrik kapasitesiyle şehir kendi enerjisini üretecek.

İklim Direnci: Yağmur suyu toplama sistemleri ve yapay kanallarla desteklenen "mikro iklim" sayesinde yaz sıcaklarının etkisi kırılacak.

Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri de yaya dostu "Dairesel Şehir" yapısı.  Bu sayede, şehir sakinlerinin tüm temel ihtiyaçlarına 15 dakikalık bir yürüyüş ya da bisiklet sürüşüyle ulaşabilmesi amaçlanıyor.

Ulaşım ağında ise başkente bağlanacak 21 kilometrelik yeni metro hattı, sekiz farklı ulaşım modunu birleştiren aktarma merkezleri ve yeraltı otoparkları yapılacak. Tramvay hatlarına yeniden dönüş şehre nostaljik olduğu kadar işlevsel bir hava katacağa benziyor.

2025 sonu itibarıyla inşaat hacmi 3 milyon metrekareye ulaşırken, proje ekonomik bir çekim merkezine dönüşmüş durumda.  Bununla beraber, açık artırmayla satılan arsalar üzerinden 1,72 milyar avroluk yatırım sözleşmesi imzalandı. 2027'de tamamlanacak "Yeni Özbekistan Üniversitesi" 10 bin öğrenciye kapılarını açacak.

2027 U-20 Dünya Şampiyonası için inşa edilen 55.000 kişilik FIFA standartlarındaki stadyum, şehrin spor başkenti olmayı planlıyor.