Kıtalararası ortaklık nasıl dağıldı? ABD Ukrayna ittifakının arka planı

Almanya’nın batısında bulunan ABD Ordusu deposundan hareket eden bir tren, Polonya üzerinden Ukrayna sınırına doğru yola çıktı. Bu sevkiyat, üç yılı aşkın süredir Ukrayna’yı ayakta tutan transatlantik tedarik zincirinin son halkasını oluşturuyordu.

Haziran ayı sonunda taşınan yük, 155 milimetrelik 18 bin top mermisiydi. Patlama riskine karşı fünyeleri ayrılan mühimmatın hedefi, Rus ordusunun doğu cephesinde yığınak yaptığı Pokrovsk hattıydı. Savaş, sadece toprak için değil, aynı zamanda küresel güç mücadelesinin bir vitrini haline geldi

Batılı istihbarat değerlendirmelerine göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump’a, “kazanan tarafın Rusya olduğunu” göstermek istediği belirtildi.

BİDEN’DAN TRUMP’A: TRANSATLANTİK İTTİFAK ÇÖZÜLÜYOR

New York Times'ta yer alan analize göre, eski başkan Joe Biden yönetimi döneminde ABD, Ukrayna’ya gelişmiş silah sistemleri, kapsamlı istihbarat desteği ve ileri teknoloji sağladı. Ancak Donald Trump’ın göreve gelmesiyle birlikte bu ortaklık derin bir sarsıntı yaşadı.

Pentagon’da Ukrayna’ya verilen destek giderek tartışmalı hale geldi. Üst düzey bir ABD’li yetkili, bu süreci “fiili bir anti-Ukrayna politikası” olarak tanımladı.

Trump’ın yakın çevresindeki Ukrayna şüphecileri, askeri kaynakların Rusya yerine Çin tehdidine karşı kullanılması gerektiğini savundu. Bu yaklaşım, Ukrayna’ya gönderilmesi planlanan mühimmat sevkiyatlarının defalarca durdurulmasına yol açtı.

18 BİN MERMİ KRİZİ: SON ANDA DURDURULAN SEVKİYAT

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in kararıyla, 155 milimetrelik top mermilerinden oluşan kritik sevkiyat askıya alındı. Avrupa’daki ABD Kuvvetleri Komutanı General Christopher Cavoli’nin uyarıları ve Fox News yorumcularının baskısı sonrası sevkiyata yeniden izin verildi.

Ancak 2 Temmuz’da tren Ukrayna sınırına yaklaşırken, yeni bir emir verildi:

“Her şeyi yönlendirin. Hemen.”

Mermiler, Polonya’nın Krakow kenti yakınlarında 10 gün boyunca bekletildi. Bir ABD’li yetkili, yaşanan durumu şu sözlerle anlattı:

“Bu onları kelimenin tam anlamıyla öldürüyor."

KİEV’E SERT, MOSKOVA’YA ILIMLI YAKLAŞIM

Trump yönetimi, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye karşı sert bir dil kullanırken, Vladimir Putin’e yönelik daha temkinli bir tutum benimsedi. Rusya’nın bombardımanları artırmasına rağmen Trump, yaptırımlar konusunda net adımlar atmaktan kaçındı.

Trump’ın danışmanlarına, “Bankalarını mı hedef alalım, yoksa enerji altyapılarını mı?” sorusunu yönelttiği ancak aylar boyunca somut bir karar almadığı aktarıldı.

Buna karşın CIA ve ABD ordusu, Trump’ın onayıyla, Ukrayna’nın Rus petrol tesislerine yönelik İHA saldırılarını gizlice hızlandırdı. Bu adımlar, Beyaz Saray’ın açık politikası ile sahadaki uygulamalar arasındaki çelişkiyi gözler önüne serdi.

“UKRAYNA NATO’YA GİRMEMELİ” ÇIKIŞI

ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna politikasına ilişkin açıklamaları, Washington-Kiev hattında derin bir kırılmaya neden oldu. Beyaz Saray’daki kritik toplantılarda ortaya konan yeni yaklaşım, askeri yardımların geleceğinden NATO üyeliğine kadar birçok başlıkta Kiev’in beklentilerini boşa çıkardı.

Trump’ın, “Ukrayna NATO’ya girmemeli” sözleri, ABD’nin güvenlik mimarisine bakışındaki köklü değişimin işareti olarak yorumlandı.

PENTAGON’DA FREN: ASKERİ YARDIM ASKIYA ALINDI

Savunma Bakanı Pete Hegseth, Biden döneminden kalan 3,8 milyar dolarlık askeri yardım paketinin kullanılmamasını önerdi. Trump’ın, “Şu anda bunu yapmayacağız” demesine rağmen Pentagon’da ciddi bir karmaşa yaşandı.

Almanya’daki Wiesbaden Üssü’nde görev yapan Ukraynalı subaylar, ABD’den gelmesi planlanan 11 askeri ikmal uçuşunun iptal edildiğini sistemler üzerinden fark etti. Ukrayna’nın yoğun diplomatik girişimleri sonucunda uçuşlar 6 gün sonra yeniden başlatıldı.

Bu kriz, ittifakın geleceğine dair endişeleri daha da derinleştirdi. Bir ABD’li yetkili durumu şu sözlerle özetledi:

“ABD mühimmatı olmaz ise nihayetinde müzik duracaktır.”

“GERÇEKÇİ DEĞİL” MESAJI: NATO KAPISI KAPANDI

Pete Hegseth, NATO’da yaptığı konuşmada, “Ukrayna’nın 2014 öncesi sınırlarına dönmesi gerçekçi değil” ifadelerini kullandı. ABD’nin, Ukrayna’nın NATO üyeliğini müzakerelerde mümkün görmediğini vurguladı. Ayrıca, ABD askerlerinin olası bir barış gücünde yer almayacağı da açıklandı.

Bu açıklamalar, Kiev’de Washington’un artık “savaşı kazanmak” yerine Ukrayna’yı masaya oturtmayı hedeflediği şeklinde yorumlandı.

ZELENSKİ’YE SOĞUK MESAJ: “SADECE DÜRÜST OLUN”

NATO Savunma Temas Grubu toplantısında Ukrayna Savunma Bakanı Rüstem Umerov, ABD’nin silah sevkiyatlarını sürdürüp sürdürmeyeceğini sordu. Umerov’un, “Sadece dürüst olun. Ne düşündüğünüzü bilmek istiyoruz” sözleri salonda dikkat çekti.

Hegseth’in NATO üyeliği ve toprak kazanımları konusundaki taviz mesajı, Alman Savunma Bakanı Boris Pistorius’un itirazına neden oldu ve toplantıda gerilim yaşandı.

ABD-UKRAYNA İTTİFAKI EN ZAYIF DÖNEMİNDE

Pentagon raporlarına göre, askeri yardımların kesilmesi halinde Ukrayna’nın yaz aylarına kadar kritik mühimmat sıkıntısı yaşayacağı uyarısı yapıldı. Buna rağmen Trump yönetimi, Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savunuyor.

Yaşanan gelişmeler, ABD-Ukrayna ittifakının askeri, siyasi ve diplomatik açıdan tarihinin en kırılgan dönemine girdiğini ortaya koydu. Washington’un mesajı netleşti:

"NATO yok, sınırsız destek yok, müzakere kaçınılmaz."

Bir ABD’li yetkilinin sözleri ise dördüncü yılına yaklaşan savaşın geldiği son durumu özetledi:

“Sorun artık cephede değil. Sorun Washington’da.”