Kırmızı et hayaldi tavuk da lüks oldu! Büyük zam geliyor

Yeni yılla birlikte market raflarındaki etiketler adeta alev alırken, vatandaşın korkulu rüyası gerçek oluyor. Son zam dalgasının, dar gelirlinin sofrasındaki ana protein kaynağı olan beyaz eti de kapsaması bekleniyor. Ocak 2025 seviyelerinin yüzde 20–25 altında kaldığı belirtilen tavuk ürünlerinde, en az bu oranlarda bir artış öngörülüyor. Bu durum, zaten kırmızı ete ulaşamayan vatandaşın tavuk etine de erişimini zorlaştıracak.

Hâlihazırda tüm tavuğun fabrika çıkış karkas fiyatı yaklaşık 67 TL seviyesinde bulunurken, market raflarında vatandaşın karşısına çıkan rakamlar cep yakıyor. Bütün piliç fiyatları şu an 90 TL’den başlıyor. Güncel satış fiyatlarına bakıldığında; bagetin kilogramı 120 TL, pirzola 140 TL, kanat 260 TL, but ızgara ise 190 TL civarında satılıyor.

Ancak asıl şok, beklenen yüzde 25'lik zamla yaşanacak. Fiyatların bu oranda artması durumunda; bagetin kilogramı yaklaşık 150 TL’ye, pirzola 145 TL’ye fırlayacak. Mangalın vazgeçilmezi kanat ise tam 325 TL’ye çıkarak lüks sınıfına girecek. But ızgara 238 TL’yi görürken, en temel ürün olan bütün piliç fiyatının da 113 TL seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor.

Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği Derneği (BESD-BİR) Başkanı Naci Kaplan, sektörün içinde bulunduğu darboğazı ve yanlış politikaların sonuçlarını gözler önüne serdi. Beyaz et üretiminin 2025’te yüzde 12’lik büyümeyle 2 milyon 800 bin tona ulaştığını ifade eden Kaplan, Nefes'in haberine göre şu çarpıcı tespitleri yaptı:

“2025’te birçok sektör küçülürken beyaz et sektörü büyüdü. Ancak arz-talep dengesizliği nedeniyle şu an maliyetin altında fiyatlarla karşı karşıyayız. Bu durum uzun vadede sektör için tehdit oluşturuyor.”

Fiyatların yüzde 20–25 oranında maliyetin altında kaldığına dikkat çeken Kaplan, sürdürülebilirlik için bir fiyat düzeltmesinin kaçınılmaz olduğunu vurguladı. Kaplan, Mayıs 2024’te alınan kararla tavuk eti ihracatına getirilen kotanın sektöre vurduğu darbeyi ise şöyle anlattı:

“Üretim fazlasını ihracatla dengeliyorduk ancak kota bu dengeyi bozdu. Yaklaşık 600 bin ton olan ihracat, 2025’te 500 bin tona kadar geriledi. Güven kaybı yaşandı ve müşteriler alternatif tedarikçilere yöneldi. Yeni pazarlar arıyoruz.”

Sektörün tam entegrasyon modeliyle maliyetlerini minimumda tutabildiğini belirten Kaplan, ekonomik koşulların daha da kötüleşmesi halinde iflas ya da şirket satışlarının gündeme gelebileceği uyarısında bulunarak tehlikenin boyutuna dikkat çekti.

Ekonomik krizin vatandaşın beslenme alışkanlıklarını nasıl değiştirdiği verilerle de doğrulandı. Kaplan, kırmızı et fiyatlarının astronomik rakamlara ulaşmasıyla beyaz ete ilginin zorunlu olarak arttığını, kişi başı tüketimin 27 kilograma çıktığını söyledi. Hindi üretiminin ise kanatlı eti içinde sadece 50 bin tonluk bir paya sahip olduğunu belirten Kaplan, kişi başı hindi tüketiminin 600 gramda kaldığını belirtti.

İstanbul'un zam şampiyonu açıklandı!

BESD-BİR Başkanı Naci Kaplan, son aylarda gündeme gelen gıda zehirlenmeleri ve hormon iddialarına ilişkin de konuştu. Tüketimde bir düşüş yaşanmadığını, 10 ayda 2 milyon 300 bin ton beyaz et tüketildiğini söyleyen Kaplan, zehirlenmelerin üretimden değil, saklama koşullarından kaynaklandığını savundu:

“Zehirlenmelerin büyük bölümü saklama ve hazırlama koşullarından kaynaklanıyor. Sektör olarak çok hassasız. Tüketicilere ambalajlı ürün almalarını ve son kullanma tarihine dikkat etmelerini öneriyoruz. Tekrar ısıtma gibi hatalar da zehirlenmelere yol açabiliyor.”

Kaplan, halkın kafasını kurcalayan "hormonlu tavuk" iddialarına ise teknik bir açıklamayla tepki gösterdi:

“Hayvanlar mısır, soya küspesi, ayçiçeği küspesi ve buğday gibi doğal içeriklerle besleniyor. Günlük 6 milyon hayvan kesiminin yapıldığı bir sektörde hormon kullanımı mümkün değil; çünkü bu işlem tek tek enjeksiyon gerektirir.”