Kim bu, üniversite tercihlerini değiştiren el?

Bizi son yıllarda en çok hayrete düşüren, “Bu kadarı da olmaz” dedirten skandallardan ilki ‘diploma çetesi’ idi.

Çetenin ele geçirdiği e-imzalarla çok sayıda kurumun sistemine erişerek, lise ve üniversite diplomaları çıkardığını, ehliyetler düzenlediğini ve notları yükselttiğini gördük.

Bir başka çetenin sahte transkript hazırlayarak yurt dışında lise eğitimi almış gibi gösterdiği kişilere denklik belgeleri temin edip üniversiteye yerleştirdiğini işittik.

Ve şimdi Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi’nin (ÖSYM) sayfasına girilerek, üniversite tercihlerinin değiştirildiğini öğreniyoruz.

Şimdilik en az altı mağdur var.

Bu skandalı ilk fark eden, İzmirli C.Ş. ve ailesi oldu.

‘Yaşlı bakım’ bölümü yazdılar

C.Ş., 21-22 Haziran’daki Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nda sayısal alanında 23.007. olmayı başardı. Hayalini kurduğu tıp fakültesine girecek puana ulaştı.

Üniversite tercihlerinin yapılacağı son gün, 13 Ağustos gecesi, babasıyla birlikte ÖSYM’nin sayfasına girerek, listesine son şeklini verdi. İlk 22 sıraya kamu üniversitelerinin tıp fakültelerini işaretledi. Son iki tercihinde diş hekimliği fakültelerini yazdı.

Saat 23.28’de sistemi kapattı.

Heyecanlıydı.

Gözüne uyku girmiyordu.

Saat 00.07’de tercihlerine göz gezdirmek için yeniden sayfaya girdiğinde dünyası başına yıkıldı. Liste değiştirilmiş, özel üniversitelerin yaşlı bakım bölümleri işaretlenmişti.

Babası C., kızının çığlıklarına uyandı.

Bilgisayardan kontrol ettiler.

Gece karakola gittiler ve şikayetçi oldular.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne yazdılar.

Sabahtan İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurdular.

Aynı gün başkente gidip ÖSYM’ye dilekçe verdiler ve kurum aleyhine Ankara 24. İdare Mahkemesi’nde dava açtılar.

IP adresinin sahibine dava

C.Ş.’nin sistemine girilen internet adresi (IP) bulundu.

Bu adres İstanbul Ümraniye’de oturan M.H.C.’nin evine aitti.

M.H.C., ifadesinde, o gece kızlarında kaldıklarını ve evde bulunmadıklarını söyledi. C.Ş.’yi tanımadığını ve kızın tercihlerini değiştirmediğini söyledi.

M.H.C.’ye ‘kişisel verileri hukuka aykırı şekilde ele geçirmek’ suçlamasıyla dava açıldı.

Üçü aynı İP’den

Ankara 24. İdare Mahkemesi, ÖSYM’ye yazı yazarak, başkaca bir şikayet ya da dava olup olmadığını sordu.

C.Ş.’nin ailesi kızlarının tek örnek olduğunu sanıyordu.

Dört kişi oldukları ortaya çıktı.

Giresun’da Y.S., Hatay’da M.B., İstanbul’da E.N. şikayetçiydi.

C.Ş.’nin tercihleri saat 23.37’de, Y.S.’ninki 23.42’de değiştirilmişti.

C.Ş., Y.S. ve M.B.’nin sistemine aynı IP adresinden girilmişti.

Yalnızca bağlantı nokta numaraları (Port) farklıydı.

Mağduriyetlerinin ortak özellikleri vardı.

Mesela, e-devlet uygulamalarına bir iki gün arayla Ukrayna ve Rusya’dan girilmeye çalışılmıştı. İkisinin tercihi, özel üniversitelerde yaşlı bakım bölümü şeklinde değiştirilmişti.

Listesi silinenler de var

Baba C., o günlerde ‘Şikayet Var’ adlı sitede gezinirken, Didar Kin adlı öğrencinin şikayetini gördü.

Kin, şöyle yazıyor:

“13 Ağustos’ta bilgim ve rızam olmadan YKS tercih listemde değişiklik yapılmış. Tercihlerimi 11 Ağustos’ta güncellemiştim. Süresinin bitimine 2 saat kala tercihlerimin değiştirildiğini 20 Ağustos’ta fark ettim. Bu değişiklik benim dışımda gerçekleşmiş olup tercihlerimin neden ve nasıl değiştirildiğine dair hiçbir bilgi verilmemiştir. CİMER’den başvuru yaptım ancak şu ana kadar geri dönüş alamadım. Tercih listemin 11 Ağustos’taki son haliyle geçerli olmasını talep ediyorum. Mağduriyetimin giderilmesini, konunun incelenmesini rica ediyorum.”

Fatmanur adlı kullanıcı da bu paylaşımın altına “Benim listem tamamen silinmiş. Nasıl olduğuna dair fikrim yok ve mağdurum” diye yazmış.

Kadir Efe Korkut adlı genç aynı günlerde TikTok’ta şu mesajı paylaşmış:

“Mezun senemde son bir saat kala biri tercihlerimi değiştirdiği için tekrar sınava hazırlanıyorum. Başıma gelen durum gerçekten kötü. Elimde olmayan sebeplerden mezuna kalmak kadar kötü bir şey yok. Özellikle ikinci mezunsa…”

Araştırdıkça mağdurların sayısı artabilir.

Çünkü ÖSYM’ye ve savcılığa henüz başvurmayanlar var.

‘Allahtan yüzde 50 burslu yazmışlar!’

Baba C., “Ne amaçlandığını ben de bilmiyorum” diyor. Ancak üç mağdurun tercihlerinin özel üniversiteler yönünde değiştirilmesi aklını kurcalıyor. Organize bir el olduğunu düşünüyor ve şunları söylüyor:

“Aynı IP adresinden girildiğini ben tespit ettim. Bunlar emek hırsızı. Katilden daha beter! Ben size kin güdebilirim. Ama çocuğunuzun tercihlerini değiştiremem. Bir çocuğun ömrünü yiyorsun sen!”

C.Ş., ortaöğretim başarı puanı düşmesin diye Başkent Üniversitesi’ndeki yüzde 50 burslu yaşlı bakım bölümüne kayıt yaptırmış. Ailesi 150 bin TL’lik kayıt ücretini ödemek zorunda kalmış. Kaydı dondurdukları için 75 bin TL kesilmiş.

Bana C., şöyle diyor:

“Kaydın silinmesi için ÖSYM’ye başvurduk, talebimiz reddedildi. Yalnızca kamu üniversitelerini yazmıştık. Çünkü tek maaşlıyız. Allahtan, yüzde 50 burslu işaretlemişler. Allah razı olsun! Neden böyle diyorum? Çünkü başkasına burssuz bölüm yazmışlar!”

ÖSYM’ye iki eleştiri

Baba C., ÖSYM’nin iki kusurundan söz ediyor.

Bir, bilgiler güncellendiğinde kullanıcıyı bilgilendirmemek.

İki, çifte doğrulama yapmamak.

Baba C., şöyle diyor:

“Benim şifrenizi bilsem de sisteme girememem lazım. Tapuya ve bankaya girebiliyor muyum? Hayır. ÖSYM diyor ki, ‘Sizlere şifre verdim, kriptolu ve güvenliklidir, kimse giremez, kıramaz.’ Al işte, ne oldu? Aynı IP’den girmişler. Çifte doğrulamayı neden yapmıyorsunuz?”

ÖSYM, bu önlemleri yarından geci yok, almalı.

Altı gencin davalarında müdahil olmalı ve eğer başka mağdurlar varsa bulup ortaya çıkarmalı.

Gençlerin geleceklerini karartan el her kimse, bileğine kelepçe geçirilmeli.