Kilise tarihinin en karanlık olayı: Yargılanmak için mezarından çıkarılan Papa Formosus davası

Ölümünden sonra başlayan hesaplaşma

Tarihin en sıra dışı yargılamalarından biri olarak kabul edilen ve Latince “Synodus Horrenda” (“Korkunç Sinod”) olarak da anılan Cadaver Synod, 897 yılında Roma’da gerçekleşti. Yaklaşık dokuz ay önce hayatını kaybeden Papa Formosus’un naaşı mezarından çıkarılarak yeniden kamuoyunun önüne getirildi. Cesedi papalık kıyafetleriyle giydirilen Formosus, kilise meclisinin karşısına bir taht benzeri koltuğa oturtuldu ve hakkında resmî bir yargılama başlatıldı.

(Sinod=Kilise meclisi)

Bir ceset mahkemeye çıkarıldı

Yargılama sırasında Papa Formosus konuşamayacağı için onun yerine bir diyakoz savunma yaptı. Duruşmayı yöneten dönemin papası Stephen VI, selefini kilise hukukunu ihlal etmekle ve papalık makamını usulsüz biçimde elde etmekle suçladı. Formosus’a yöneltilen başlıca suçlamalardan biri, daha önce başka bir piskoposluk makamına atanmış olmasına rağmen papalığı kabul etmesiydi; bu durum dönemin kilise hukukunda ciddi bir tartışma konusuydu.

Suçlu bulundu, ölümünden sonra cezalandırıldı

Mahkeme sonunda Formosus suçlu ilan edildi ve papalık dönemi geçersiz sayıldı. Aldığı kararlar ile gerçekleştirdiği tüm resmî işlemler iptal edildi. Kaynaklara göre, kutsama için kullandığı üç parmağı kesildi; bu hareket onun dini otoritesinin sembolik olarak ortadan kaldırılması anlamına geliyordu. Ardından naaşı papalık giysilerinden çıkarıldı ve Tiber Nehri’ne atıldı.

Dinin ardındaki gerçek sebep: İktidar mücadelesi

Tarihçilere göre bu olağanüstü yargılamanın arkasındaki temel neden dini değil, siyasi hesaplaşmaydı. Papa Formosus görevdeyken İtalya’daki aristokrat aileler ve Kutsal Roma İmparatorluğu üzerindeki güç mücadelelerinde belirli tarafları desteklemişti. Ölümünün ardından iktidarı ele geçiren karşıt hizip, yalnızca onun politik etkisini değil, tarihsel mirasını da yok etmek istedi. Bu nedenle Cadaver Synod, birçok araştırmacı tarafından Orta Çağ siyasetinin en çarpıcı intikam gösterilerinden biri olarak değerlendirilir.

Halkın tepkisi yeni Papayı devirdi

Olay Roma halkı ve din adamlarının önemli bir bölümü tarafından dehşetle karşılandı. Tepkilerin büyümesi üzerine Papa Stephen VI görevden alındı, hapse atıldı ve kısa süre sonra cezaevinde öldü. Onun ardından gelen papalar Cadaver Synod kararlarını iptal ederek Formosus’un itibarını iade etti; ancak sonraki yıllarda bazı papalar bu kararları yeniden tartışmaya açtı. Bu durum, dönemin papalığındaki siyasi istikrarsızlığı daha da gözler önüne serdi.

Papalık tarihinin en karanlık olaylarından biri

Bugün Cadaver Synod, yalnızca tuhaflığıyla değil, Katolik Kilisesi tarihinin en istikrarsız ve politik açıdan çalkantılı dönemlerinden birinin sembolü olarak hatırlanıyor. Bir papanın ölümünden sonra mezardan çıkarılıp yargılanması, Orta Çağ Avrupa’sında dini kurumların siyasi mücadelelerle ne kadar iç içe geçtiğinin en çarpıcı örneklerinden biri kabul ediliyor.

Haber kaynak: Encyclopaedia Britannica, Catholic Encyclopedia – Pope Formosus, National Geographic History – The Cadaver Synod

Fotoğrafların tamamı yapay zekâ ile oluşturulmuştur

Haberin kapak fotoğrafı yapay zekâ ile oluşturulmuştur