Kerkük’teki sonuç ne anlama geliyor… Türkmenler için hem fırsat hem sınav

Irak’ın Kerkük vilayeti valiliği 102 yıl sonra yeniden Türkmenlere geçti. Önceki gün Kerkük Vilayet Meclisi’nde yapılan oturumda eski Vali Rebvar Taha’nın istifası kabul edilirken, valiliğe Irak Türkmen Cephesi (ITC) Başkanı Muhammed Seman Ağa seçildi. Kerkük Valilik binasında basın toplantısı düzenleyen Ağa, Türkmenlerin yaklaşık 100 yıllık Kerkük yönetimi hasretinin sona erdiğini söylerken, “Kerkük’ün bir gül demeti olduğunu, bu demetin her bir rengini koruyarak hizmet edeceğini” belirtti. Dış Politika Analisti Mehmet Alaca, Türkmenlerin elde ettiği tarihi başarıyı ve sürecin perde arkasını Hürriyet’e değerlendirdi.

SÜREÇ NASIL GELİŞTİ

Kerkük’te valiliğin Türkmenlere devrinin, yerel bir idari değişimden çok Bağdat merkezli, katmanlı bir siyasi pazarlığın sonucu olduğunu söyleyen Alaca, “Sürecin temelini, Irak’taki Sünni blok ve Türkmenlerin, cumhurbaşkanlığı seçiminde Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) adayına verdiği destek karşılığında valiliğin Türkmenlere bırakılmasını öngören karşılıklı kazanım formülü oluşturdu. Kerkük’teki güç paylaşımı, merkezi siyasetin uzantısı” dedi. Şii, Sünni Araplar ve Türkmenlerin oyu ile KYB’nin adayı Nizar Amedi geçen hafta Irak Cumhurbaşkanı seçilmişti. Aynı ittifakın ülkenin yeni başbakanının kim olacağı konusunda da birlikte çalışması bekleniyor.

‘KYB STRATEJİ YAPTI’

Özellikle terör örgütü PKK’nın silah bırakma süreci paralelinde Türkiye ile KYB arasında gelişen ilişkilerin ve İran’ın bölgede azalan etkisinin KYB lideri Bafal Talabani’yi Ankara’ya yaklaştırdığını belirten Alaca, “Türkiye’nin geçmişten beri savunduğu Kürt, Arap ve Türkmenler arasında dönüşümlü valilik modeli daha önce sahada karşılık bulmamıştı. Ancak Ortadoğu’da yaşanan son gelişmelerle Türkiye’nin artan değeri, KYB’yi Türkmenler üzerinden Ankara lehine stratejik bir tercih yapmaya itti. KYB de Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile rekabetinde bölgede daha etkili bir aktör olmak istiyor” diye konuştu. KDP valilik seçiminde güç paylaşımı sistemine itiraz ederek oturuma katılmamıştı. ITC lideri Ağa, hafta başında Bağdat’ta KYB lideri Bafel Talabani ile bir araya gelmişti.

BUNDAN SONRA NE OLUR

Alaca, dönüşümlü valilik sisteminin Türkmenler açısından ciddi bir sınav olacağını vurgularken; Türkmenlerin, Araplar ve Kürtlere göre hem sayısal hem de siyasal olarak zayıf olmalarına rağmen böyle bir imkânı elde etmelerinin bir fırsat olduğunun altını çizdi. Türkmen yönetiminin önümüzdeki bir yıl boyunca Kürtlerin ve Arapların da haklarını gözeten bir yaklaşım sergilemesi halinde hem Kerkük özelinde hem Bağdat ile ilişkilerde hem de Ankara ile Bağdat arasında kritik bir role bürünebileceğini dile getirdi. 

KERKÜK’ÜN YENİ ‘AĞA’SI

1982 yılında Kerkük’te dünyaya gelen Muhammed Seman Ağa, Ankara Gazi Üniversitesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde okudu. Kerkük Üniversitesi Fen Fakültesi Bilgisayar Yazılımı bölümünden de lisans derecesi bulunan Ağa, 2010 yılından bu yana Irak Türkmen Cephesi’nde çeşitli görevlerde bulunuyordu. Türkmen siyasetçi geçen yıl nisan ayında hareketin yeni lideri olmuştu.

Ağa’nın valilik makamına seçilmesi sonrası Kerkük’teki Türkmenler sokaklara çıkarak kutlama yaptı.