KEREM ALKİN Enerjide tarihi İstanbul Zirvesi

Dünyanın içinden geçtiği yeni jeopolitik süreçte enerji güvenliği, kritik mineraller ve doğal kaynaklar artık yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bağımsızlığın da temel unsuru haline geldi. Pandemi sonrası kırılan tedarik zincirleri, Rusya-Ukrayna savaşıyla derinleşen enerji krizi ve Orta Doğu'daki gerilimlerin Hürmüz Boğazı üzerinden küresel enerji akışını tehdit etmesi, ülkeleri yeni arayışlara yöneltmiş durumda. İşte böylesine kritik bir dönemde İstanbul, küresel enerji ve doğal kaynak diplomasisinin en önemli buluşmalarından birine ev sahipliği yapacak.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımız himayelerinde, Turkuvaz Medya Grubu tarafından düzenlenen İkinci İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi (INRES 2026), yalnızca bir sektör zirvesi değil; aynı zamanda yeni küresel enerji mimarisinin şekillendiği stratejik bir platform niteliği taşıyor. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın açılışını yapacağı zirve, Türkiye'nin enerji, doğal kaynaklar ve kritik mineraller alanındaki vizyonunu dünyaya anlatacağı tarihi bir buluşma olacak.
Bugün dünya artık yalnızca petrol ve doğal gazın değil; bor madenin, nadir toprak elementlerinin, kromun, bakırın ve stratejik minerallerin geleceğini konuşuyor. Yapay zekadan savunma sanayine, elektrikli araçlardan yenilenebilir enerji teknolojilerine kadar yeni ekonominin temelinde kritik mineraller yer alıyor. Bu nedenle ülkeler artık enerji güvenliği kadar 'maden güvenliği'ni de milli güvenlik meselesi olarak konumlandırmaktalar.
Türkiye ise, bu yeni döneme son derece güçlü avantajlarla giriyor. Dünyada üretilen yaklaşık 90 çeşit madenin 80'ine ev sahipliği yapan Türkiye, yer altı kaynakları açısından küresel ölçekte en stratejik ülkelerden birisi konumunda. Bilhassa dünya bor rezervlerinin yaklaşık yüzde 73'üne sahip olması Türkiye'ye eşsiz bir avantaj sağlıyor. Ancak asıl önemli dönüşüm, bu kaynakların artık ham madde olarak değil, yüksek katma değerli teknoloji ürünlerine dönüştürülmesi yönünde atılan adımlar.
Bandırma'da bor karbür üretimine yönelik yatırımlar, savunma sanayi ve ileri teknoloji açısından tarihi öneme sahip. Aynı şekilde Eskişehir Beylikova'da keşfedilen 694 milyon tonluk nadir toprak elementleri rezervi, Türkiye'yi Çin'den sonra dünyanın en önemli merkezlerinden birisi haline getirecek. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanımız Alparslan Bayraktar'ın açıkladığı pilot tesis ve üretim hedefleri, Türkiye'nin küresel kritik mineraller liginde yeni bir merkez olma iradesini ortaya koyuyor.
Çünkü, artık mesele yalnızca rezerv sahibi olmak değil; o rezervi teknolojiye, sanayiye ve stratejik güce dönüştürebilmek. Türkiye tam da bu nedenle son yıllarda doğal kaynaklar alanında uluslararası iş birliklerini yeni bir vizyonla genişletiyor.
Afrika Açılımı bunun en önemli ayaklarından biri. Somali ve Sudan başta olmak üzere Afrika ülkeleriyle enerji, doğal kaynaklar ve madencilik alanlarında geliştirilen iş birlikleri, Türkiye'nin küresel yer altı kaynakları diplomasisinde yeni bir eksen oluşturduğunu gösteriyor. Aynı şekilde Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ülkeler ile enerji koridorları, doğal kaynaklar ve kritik mineraller alanındaki stratejik ortaklıklar da dikkat çekmekte. Orta Asya'nın zengin yer altı kaynakları ile Türkiye'nin sanayi, teknoloji ve lojistik kapasitesinin birleşmesi, Avrasya merkezli yeni bir ekonomik jeopolitiğin önünü açmakta.
Aslında tüm bu başarılı sürecin tam merkezinde, 2016 yılında ortaya konulan Milli Enerji ve Maden Politikası'nın yer aldığı asla unutulmamalı. Türkiye, o dönemde yalnızca enerji arz güvenliğine değil; aynı zamanda kaynak çeşitlendirmesine, yerli üretime, stratejik madenlere ve enerji diplomasisine dayalı uzun vadeli, sürdürülebilir bir vizyon geliştirdi. Bu vizyonun inşasında Bakan Berat Albayrak'ın öncülüğü ve emeği çok değerli. Bakan Alparslan Bayraktar'ın yürüttüğü strateji ise, bugün yaşanan jeopolitik küresel krizlere karşı, bu sürdürülebilir yaklaşımın ne kadar doğru olduğunu ortaya koyuyor.
İstanbul'da Cuma günü gerçekleştirilecek zirve tam da bu nedenle tarihi önemde. Çünkü, dünya artık yeni tedarik merkezleri, güvenilir ortaklar ve alternatif enerji koridorları arıyor. Türkiye ise jeopolitik konumu, güçlü altyapısı, enerji diplomasisi becerisi, doğal kaynak potansiyeli ve kritik minerallerdeki kapasitesiyle bu yeni dönemin merkez ülkelerinden birisi konumunda.
INRES 2026, yalnızca enerji güvenliğinin değil; aynı zamanda yeni küresel iş birliği modellerinin de konuşulacağı bir zirve olacak. Türkiye Yüzyılı Vizyonu doğrultusunda yerli ve milli kaynakların yüksek katma değerle ekonomiye kazandırılması adına atılan bu tarihi adımlar, önümüzdeki dönemde Türkiye'yi enerji ve kritik minerallerde küresel ölçekte hem güçlü, hem de oyun kurucu bir aktör konumuna taşıyacak.