Kelime seçmek, adam seçmekten farksız Mehmet Şeker

Dikkatle takip edenlerin gözünden kaçmamıştır, elinde mikrofonla kameraya konuşan muhabirlerin pek çoğu “adeta” kelimesini yanlış kullanıyor. Az buçuk mürekkep yalamış herkes bilir ki kesin olan bir durum için “adeta” denilemez. * Beklenmedik bir vakitte kar yağmış, “Adeta her taraf beyaza bürünmüş” sözü abes kaçar. Bir karış kar yağmışken, şayet kar kırmızı veya mavi değilse, her taraf beyaza bürünmüştür, adetası yoktur. * Trafik kazasında kafa kafaya çarpışan iki araç birbirine girmiş, itfaiyeciler

Dikkatle takip edenlerin gözünden kaçmamıştır, elinde mikrofonla kameraya konuşan muhabirlerin pek çoğu “adeta” kelimesini yanlış kullanıyor.

Az buçuk mürekkep yalamış herkes bilir ki kesin olan bir durum için “adeta” denilemez.

*

Beklenmedik bir vakitte kar yağmış, “Adeta her taraf beyaza bürünmüş” sözü abes kaçar.

Bir karış kar yağmışken, şayet kar kırmızı veya mavi değilse, her taraf beyaza bürünmüştür, adetası yoktur.

*

Trafik kazasında kafa kafaya çarpışan iki araç birbirine girmiş, itfaiyeciler demir makasları kullanarak zorlukla kesip ayırmaya ve araçlar içinde sıkışanları çıkarmaya çalışıyorken, “İki araç adeta birbirine girmiş” sözü de aynı şekilde hatalı olur.

O tabloda da adetaya yer yoktur.

*

Bir baba ile oğlu el ele tutuşmuş hâlde yolda yürürken, karşıdan gelen birinin, onların önüne dikilip adamın yüzüne bakarak “Adeta babası gibisiniz” demesine benzer.

*

Kan için “Adeta kırmızı” ifadesi, bardaktaki ayran için “Adeta beyaz” ifadesi kullanmak abestir.

Fakat çok güzel bir manzara karşısında “Adeta cennet gibi” denirse yahut aşırı büyük bir yangında, alevler önüne çıkan her şeyi yutarken “Adeta cehennem gibi” ifadesi kullanılırsa, kimse itiraz etmez.

*

Bu kadar ayrıntıya girmenin belki gereği yoktu ama ABD’nin sarı kafalı başkanı, buna adeta mecbur etti.

Ne dediğini duymayan yahut hatırlamayanlar için, Hürmüz Boğazı dışında başlattığı abluka hakkındaki sözlerine dikkat çekelim.

“Adeta korsan gibiyiz. Bu iş çok kârlı. İyi kazanıyoruz.”

Şimdi eğri otursak da doğru konuşalım. Burada “adeta” demek ne kadar mantıklıdır?

*

Elbette korsansınız.

Tamı tamına korsanlık var ortada.

Sadece iki tane noksanınız var.

Bir: Gözlerden birinin siyah bir parça ile kapatılması.

İki: Ellerden birinin demir kancalı olması.

*

Bu iki kusurun dışında her şey dört dörtlük korsanlık.

Hem Hürmüz Boğazındaki abluka konusunda, hem Venezüella petrollerine çökme konusunda “korsanlık” dışında başka bir tanım yakışmaz zaten.

*

Verdiğimiz örnekler, sadece son bir yıllık kesitten.

Daha önceki korsanlıkları konu etmedik.

Gerekirse son yüz yıl içindekilerin hepsi tek tek sayılabilir ama ne gerek var?

*

Koskoca ABD başkanının konuşurken genç bir muhabirden daha titiz olması beklenirdi.

Tabii, bahsi geçen kişiyi yeterince tanımayanlar için geçerli bir durumdur o türlü beklentiye girmek.

Onun da farkındayız. Bizimki de lâf işte. Ne diyelim, hoş görüşler ola.

KÜLAHIN MANTIĞI

İspanya’nın resmî haber ajansı Efe, Avrupa Siyasi Topluluğu toplantısı için Madrid’den Erivan’a giden Başbakan Pedro Sançez’i taşıyan uçağın, teknik bir sebepten dolayı Ankara’ya acil iniş yaptığını duyurdu.

Arızanın basit bir konu olduğu açıklandı.

*

Ajanstan gelen bu açıklamayı külahıma anlattım, inanmadı.

Ve şunları söyledi:

Sançez son dönemde en çok kimi rahatsız etti?

Dedim İsrail’i.

İsrail’in suikast, sabotaj gibi konularda sicili nasıl?

Dedim hayli kabarık.

Öyleyse, sokağın sonu nereye çıkıyor?

Dedim anladım.

O hâlde sen kimin evini soruyorsun hemşerim?

Hiçbir şey demedim.

Gördüm ki külahın mantığı sağlam.

*

Bu arada, İspanya resmî haber ajansının adı da iyiymiş, gözden kaçmasın.