Kazakistan’da yeni anayasa taslağı açıklandı Dünya Haberleri

Kazakistan’da devlet yönetim sisteminde ve vatandaş haklarında değişiklikler öngören yeni anayasa taslağı kamuoyuyla paylaşıldı. Taslak metinde tek kanatlı parlamento yapısına geçiş, Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamının kurulması ve kişisel verilerin anayasal güvence altına alınması gibi maddeler yer alıyor.

Kazakistan'ın yeni anayasa taslağına göre, ülkenin yönetim mekanizmasında bir dizi yapısal değişikliğe gidiliyor. Açıklanan taslakta öne çıkan maddeler şu şekilde sıralandı:

Tek kanatlı "kurultay" sistemi

Taslağa göre, mevcut parlamento yapısının yerine 145 milletvekilinden oluşan tek kanatlı bir Parlamento, yani "Kurultay" kurulması öngörülüyor. Nispi temsil esasına dayalı seçim sistemiyle belirlenecek olan milletvekillerinin görev süresi 5 yıl olacak.

Ayrıca "Kazakistan Halk Konseyi" adıyla yeni bir ulusal diyalog platformu oluşturulması planlanıyor. Kazakistan Halkları Asamblesi ve Ulusal Kurultay’ın işlevlerini devralacak olan bu konsey; halkın çıkarlarını temsil eden ve yasama girişimi hakkına sahip en yüksek danışma organı olarak tanımlanıyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamı

Taslaktaki bir diğer düzenleme ise "Cumhurbaşkanı Yardımcılığı" (Vice President) makamının ihdas edilmesi. Bu makam, Cumhurbaşkanı adına yurt içinde ve yurt dışında faaliyet gösteren siyasi, bilimsel ve kültürel kuruluşlarla iş birliğini yürütecek.

Öte yandan, taslakta avukatlık mesleğine ilişkin özel bir anayasa hükmü ilk kez yer alırken, fikri mülkiyet haklarının korunması da anayasal kapsama alınıyor.

Vatandaş haklarına ilişkin düzenlemeler

Taslak metinde vatandaşların hak ve özgürlüklerine ilişkin belirlenen anayasal maddeler ise şunlar:

Yasaların geriye yürümemesi:

Vatandaşlara yeni yükümlülükler getiren veya mevcut durumlarını ağırlaştıran yasaların geriye yürütülmesine izin verilmeyecek.

Yargı hakkı:

Masumiyet karinesi ilkesi korunacak ve yargı yoluyla korunma hakkı anayasal güvence altına alınacak.

Konut dokunulmazlığı:

Bir kişinin konutundan çıkarılması yalnızca mahkeme kararıyla mümkün olabilecek.

Kişisel veriler:

Kişisel verilerin korunması, dijital ortam da dâhil olmak üzere anayasal düzeyde güvence altına alınacak.

Devletin sorumluluğu:

Devlet organlarının hukuka aykırı eylemleri sonucu doğan zararlar bakımından devletin anayasal sorumluluğu açık şekilde düzenlenecek.