Kazakistan da yeni anayasanın taslağı tanıtıldı

Kazakistan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev tarafından başlatılan kapsamlı bir anayasa reformu sürecinin ardından 31 Ocak'ta yeni Anayasa taslağını yayınladı.

Söz konusu taslağa göre, Kazakistan’ın yeni anayasası, önsöz, 11 bölüm ve 95 maddeden oluşacak.

Yeni anayasada egemenlik, bağımsızlık, üniter yapı, toprak bütünlüğü ve yönetim biçimi değiştirilemez değerler olarak tanımlanacak.

Ayrıca insan sermayesinin geliştirilmesi, eğitim, bilim ve inovasyon ise devletin stratejik faaliyet alanı olarak kabul edilecek.

Kazak dili, devlet dili statüsünü koruyacak.

Dış politikada ise Kazakistan, barış, iş birliği, iç işlerine karışmama ve uluslararası anlaşmazlıkların barışçıl çözümü ilkelerine bağlı kalacak.

Doğuştan Kazakistan vatandaşı, en az 40 yaşında, devlet dilini akıcı şekilde bilen, son 15 yılını Kazakistan’da yaşamış, yükseköğrenim görmüş, devlet hizmetinde veya seçilmiş görevlerde en az 5 yıl deneyimi olan kişi cumhurbaşkanı adayı olabilecek.

Cumhurbaşkanının erken görevden ayrılması durumunda görevi geçici olarak cumhurbaşkanı yardımcısına, kurultay (parlamento) başkanına veya başbakana devredilecek.

Kazakistan Devlet Müsteşarı Yerlan Karin, toplantıda, yeni anayasanın egemenlik ve bağımsızlığın korunması, insan hak ve özgürlüklerine saygı, hukukun üstünlüğü, milli birliğin güçlendirilmesi, halkın refahının artırılması, toplumsal diyalog, yüksek çevre bilinci, tarihi ve kültürel mirasın korunması, ulusal kültürün desteklenmesi gibi temel ilkeler üzerine hazırlandığını söyledi.

Kazakistan Parlamentosu Meclis Başkan Yardımcısı Daniya Yespayeva ise söz konusu taslağın 1995’te kabul edilen mevcut anayasanın yeniden yazılması anlamına geldiğini kaydetti.

Yespayeva, şu anda ülkenin önünde yalnızca anayasanın bazı bölümlerinin düzeltilmesi ya da eklenmesiyle sınırlı olmayan bir görev bulunduğuna işaret ederek, “Bugün söz konusu olan taslak, 1995 Anayasası metninin günümüz koşullarına uyarlanması değil. Bu, devlet yapısının, hak ve özgürlük sisteminin, iktidar kurumları ile toplum arasındaki etkileşim mekanizmasının köklü biçimde yeniden ele alınmasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.