Kayıt Dışılık Mücadelesinde Yeni Yapı

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Bakanlığın teşkilat yapısında değişiklik yapıldı. Buna göre, Bakanlığa bağlı Risk Analizi Genel Müdürlüğü, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) bünyesine alındı. Genel Müdürlüğün yürüttüğü görevlerin Başkanlığa geçmesiyle bir başkan yardımcısı da münhasıran bu konuyla görevlendirilecek.

GİB'in 2005 yılında kurulmasıyla birlikte Başkanlık bünyesinde başlayan risk analizi faaliyetleri, Vergi Denetim Kurulunun kurulmasıyla buraya devredilmiş, daha sonra yeniden Başkanlık görevleri arasına eklenmişti. Risk Analizi Genel Müdürlüğü 2020 yılında kurulurken vergi kayıp ve kaçağı ile kayıt dışı ekonomik faaliyetleri araştırma, bunların önlenmesine yönelik risk analizi ve değerlendirme çalışmalarını yürütme görevini üstlenmişti.

Genel Müdürlük, bugüne kadar ileri teknoloji analiz araçlarının kullanılması ve yapay zeka algoritmalarıyla destekli altyapı oluşturulması için çalışmalar yürüttü. Tek bir sistem üzerinden analiz imkanı sunan Risk Analizi Değerlendirme ve Araştırma (RADAR) Sistemi ile çalışmalar yapıldı.

GİB de ülke geneline yayılan teşkilatı, güçlü bilişim altyapısı ve geniş veri tabanıyla kayıt dışı ekonomiyle mücadele alanında önemli kapasiteye sahip bulunuyor. Başkanlık, mükelleflerden alınan beyan ve bildirimler ile tapu, noter, sicil, banka, e-ticaret platformları ve ilan siteleri gibi diğer taraflardan da vergisel işlemlere ilişkin devamlı ve anlık veri alarak güçlü bir veri ambarı oluşturdu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bakanlığın kurumsal kapasitesinin daha güçlü hale getirilmesi amacıyla düzenleme yapıldığını söyledi. Şimşek, "Risk analizi konusunda faaliyet gösteren Risk Analizi Genel Müdürlüğü ile Gelir İdaresi Başkanlığı'mızın güçlerini birleştiriyoruz. Böylece risk analizi konusunda hedeflediğimiz uzmanlaşmaya ulaşacak ve veri işleme kabiliyetimizi en üst seviyeye çıkaracağız. Yeni yapıyla birlikte büyük veri ve iş zekası uygulamalarıyla desteklenmiş, veri madenciliğine dayanan etkin bir risk ve uyum analiz sistemi kurulacak." dedi.

Bu düzenlemeyle, aynı konuda görevli iki birim yerine tek bir birimde faaliyete devam edilerek kamu kaynaklarında da tasarruf sağlanacağını vurgulayan Şimşek, risk analiziyle yapılan tespitlerle ilgili daha hızlı aksiyon alınması için incelemelerin Gelir İdaresi bünyesinde sonuçlandırılmasına yönelik çalışma da yaptıklarını kaydetti.