Katar ın 400 milyon dolarlık hediyesi Beyaz Saray a inişe geçiyor Dış Haberler

ABD Hava Kuvvetleri Sözcülüğü tarafından yapılan açıklamada, “Uçak bu yaz belirlenen takvim doğrultusunda teslim edilme sürecindedir” denildi. Pentagon’a yakın kaynaklar, teknik modifikasyonların ve uçuş testlerinin tamamlandığını, şu anda ise uçağın dış boya işlemlerinin sürdüğünü belirtti.

Katar yönetiminin 2025 yılında Beyaz Saray’a teslim ettiği ve yaklaşık 400 milyon dolar değer biçilen 13 yıllık Boeing 747’nin, başkanlık standartlarına uygun hale getirilmesi için kapsamlı modernizasyon sürecinden geçirildiği ifade edildi. Amerikan savunma çevrelerinde yer alan değerlendirmelerde, özellikle güvenlik altyapısının güçlendirilmesi, elektronik casusluk girişimlerine karşı haberleşme sistemlerinin yeniden yapılandırılması ve olası füze tehditlerine karşı savunma sistemlerinin entegre edilmesinin öncelikli başlıklar arasında yer aldığı kaydedildi.

Bu kapsamda modernizasyon görevini, savunma ve havacılık şirketi “L3 Harris” üstlendi. ABD basınında yer alan teknik analizlerde, mevcut Air Force One standartlarına ulaşmanın son derece maliyetli ve karmaşık olduğu, uçağın yalnızca lüks bir VIP platformu değil aynı zamanda “uçan komuta merkezi” niteliği taşıması gerektiği vurgulandı.

Katar medyasında yayımlanan yorumlarda ise söz konusu jest, Doha ile Washington arasındaki stratejik ilişkilerin sembolik bir göstergesi olarak değerlendirildi. Körfez kaynaklı analizlerde, Katar’ın son yıllarda ABD ile savunma, enerji ve diplomatik ilişkilerini derinleştirdiği, özellikle CENTCOM’un Katar’daki varlığının iki ülke arasındaki askeri koordinasyonu daha da güçlendirdiği ifade edildi. Doha merkezli değerlendirmelerde, hediye edilen uçağın yalnızca bir diplomatik jest değil, aynı zamanda Katar’ın Washington nezdindeki etkisini artırmaya yönelik “yüksek sembolik değere sahip bir hamle” olduğu yorumları yapıldı.

Ancak uçak hediyesi, ABD iç siyasetinde sert tartışmaları da beraberinde getirdi. Demokrat Partili siyasetçiler ve etik denetim kuruluşları, Katar’dan gelen böylesine yüksek maliyetli bir hediyenin “çıkar çatışması” doğurabileceği uyarısında bulundu.

Amerikan medyasında yer alan bazı değerlendirmelerde, yabancı bir hükümetten alınan bu ölçekteki bir hediyenin, ilerleyen süreçte ABD dış politikası ve Körfez dengeleri üzerinde siyasi tartışmaları büyütebileceği belirtildi. Özellikle Trump yönetiminin Körfez ülkeleriyle geliştirdiği yakın ilişkiler yeniden gündeme taşınırken, etik uzmanları “başkanlık makamının bağımsızlığı” konusunda soru işaretleri oluştuğunu savundu.

Donald Trump ise kendisine yöneltilen eleştirileri reddederek, böylesine büyük bir teklifin geri çevrilmesinin “aptallık” olacağını söyledi. Trump’a yakın çevreler, mevcut başkanlık uçaklarının artık yaşlandığını ve yeni nesil Air Force One programındaki gecikmeler nedeniyle Beyaz Saray’ın alternatif çözümlere yönelmek zorunda kaldığını ifade ediyor. Nitekim Boeing’in yürüttüğü yeni nesil başkanlık uçağı programı yaklaşık dört yıl gecikmiş durumda.

Şirketin iki adet “747-8” tipi uçağı yeni Air Force One standardına dönüştürme sürecinin ancak 2028 ortalarında tamamlanmasının beklendiği belirtiliyor. Bu durum, Trump’ın görev süresi Ocak 2029’da sona ermeden yeni başkanlık uçaklarını kullanamayabileceği yönündeki tartışmaları artırmış durumda.

2018 yılında Boeing ile yaklaşık 3,9 milyar dolarlık sabit fiyatlı anlaşma imzalanmıştı. Ancak Amerikan savunma sanayii kaynaklarına göre, artan maliyetler ve teknik problemler nedeniyle programın toplam maliyetinin 5 milyar doların üzerine çıktığı ifade ediliyor. Boeing’in yaşadığı yönetim ve üretim krizleri nedeniyle projede ciddi baskı altında olduğu belirtilirken, şirketin 2025 yılında Northrop Grumman’ın eski yöneticilerinden ve B-21 bombardıman uçağı programında görev alan Steve Sullivan’ı projeyi toparlaması için göreve getirdiği kaydedildi.

Öte yandan ABD Hava Kuvvetleri kısa süre önce yeni VIP taşıma filosu için kırmızı, beyaz, lacivert ve altın renklerinden oluşan yeni bir tasarım konsepti açıkladı. Bu renk kombinasyonunun uzun süredir Donald Trump tarafından savunulduğu ve daha önce hazırlanan benzer tasarımın 2022 yılında iptal edildiği belirtildi. Halen ABD Başkanlık filosunda modifiye edilmiş iki adet “747-200B” tipi uçak bulunurken, Katar’dan gelen yeni Boeing 747’nin Washington’da yalnızca teknik değil, diplomatik ve siyasi anlamda da uzun süre tartışılacak bir sembole dönüştüğü ifade ediliyo