Kartalkaya yangınında duman dedektörlerinin kontrol edilmemesini savunan Bakan Ersoy: Paniğe ve can kaybına yol açılırdı

Alican Uludağ 

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 36'sı çocuk 78 kişinin hayatını kaybettiği Grand Kartal Oteli'ndeki yangından önce duman dedektörünün kontrol edilmemesini "Kontrol etseydik müşteriler arasında paniğe ve hatta can kaybına yol açılırdı" diye savundu. 

Bolu Kartalkaya'da Grand Kartal Oteli'nde 21 Ocak 2025 tarihinde 34'ü çocuk, 78 kişinin hayatını kaybettiği yangına ilişkin soruşturma dosyasına Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un 12 bakanlık çalışanıyla ilgili soruşturma izni vermeme kararının gerekçesi de dahil edildi.

Dosyaya eklenen 40 sayfalık kararda, yangından 36 gün önce 16 Aralık 2024 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Başkontrolör Barış B. tarafından yapılan denetimden de bahsedildi.

Denetime ilişkin hazırlanan raporda otelin yangın güvenliğine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmamış, yalnızca müşteri yatak odalarında "duman dedektörü" bulunduğu ifade edilmişti. Ancak denetim sırasında duman dedektörlerinin çalışıp çalışmadığı kontrol edilmemişti. Dava sürecinde de bu dedektörlerin, personel tarafından odalarda sigara içilmesi nedeniyle alarmın çalmasını engellemek için kapatıldığı ortaya çıkmıştı.

Duman dedektörlerin çalışmadığı otelde yangını haber alamayan 78 kişi ise yangında can vermişti.

Ersoy'dan duman dedektörü savunması

Turizm Bakanı Ersoy da bakanlık çalışanlarına soruşturma izni verilmemesinin gerekçeli kararında duman dedektörlerinin denetlenmemesine ilişkin eleştirilere yanıt verdi. Bakan Ersoy'un gerekçeli kararda yer alan savunmasına göre dedektörler müşterilerin paniğe kapılmaması için denetlenmedi. Kararda Ersoy'un şu ifadeleri yer aldı:

"Bakanlık kontrolörleri tarafından 16 Aralık 2024 tarihinde yapılan denetimde, 'Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'in 18'inci maddesine 2023 yılında eklenen 'Odalarda duman dedektörü bulunur' cümlesi nedeniyle Grand Kartal Otel odalarında duman dedektörünün sadece mevcudiyetine bakıldığı, zira dedektörlerin çalışıp çalışmadığına yönelik tespitin ancak planlanmış bir yangın tatbikatı ile müşterilerin önceden bilgilendirilmesi suretiyle yaralanmalara yapılabileceği, aksi şekilde yapılan bir denetimin müşteriler arasında paniğe yol açarak hatta can kaybına yol açabileceği…"

Yangın güvenliği denetiminin uzmanlık gerektiren teknik bir süreç olduğunu belirten Ersoy, Bolu İtfaiye Müdürlüğü tarafından 16 Aralık 2024'te tespit edilen yetersizliklerin / eksikliklerin, bu alanda eğitimi ve yetkinliği olmayan kişiler tarafından fark edilemeyeceğini ileri sürdü.

Bakan Ersoy'a göre, yangın söndürmede kullanılan sprinkler sistemlerinin hangi binalar için zorunlu olduğu, standartlara uygun şekilde kurulup kurulmadığı, bu sistemlerin teknik şartlara ve mevzuata uygun olup olmadığı da uzmanlık gerektiriyor.

Kartalkaya'daki Grand Kartal Oteli'nde yangın anında çalışması gereken yağmurlama sistemi (sprinkler) yoktu.

Bakan Ersoy: Yangın güvenliği sorumluluğumuz yok

Soruşturmada hazırlanan bilirkişi raporunda, otele işletme belgesi veren Kültür ve Turizm Bakanlığının denetim sürecinde yetersiz kalması nedeniyle olayda "birinci derecede etkili olduğu" kaydedilmişti.

Ancak Bakan Ersoy, 17 Haziran 2025 tarihli kararında (bakanlık çalışanlarına soruşturma izni verilmemesi kararı) ise otelde çıkan yangında bakanlığın kusurunun olmadığı tezini işledi. Kararda, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında bakanlığın otellerde denetim yetkisinin olmadığı savunuldu. Kararda, "Kültür ve Turizm Bakanlığına yangın güvenliğine ilişkin doğrudan ya da dolaylı herhangi bir anayasal veya yasal yetki, görev ya da sorumluluk verilmediği Bakanlığın bu alanda yürürlüğe koyduğu herhangi bir düzenleyici işlemin de bulunmadığı" belirtildi.

Ersoy, Turizm Yatırım, İşletme ve Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Yönetmelik'te yer alan "İnsan ve çevre sağlığı ile mal ve can güvenliğinin sağlanmasına, müşterinin haklarının korunmasına yönelik tedbirler" hükmünün yangın güvenliğiyle ilgili olmadığını da öne sürdü.

Ersoy, insan ve çevre sağlığı ile ilgili yapılan denetimin tesisin niteliğine ilişkin olduğunu, bu ifadeden yangın denetimi yapması gerektiği sonucunun çıkarılamayacağını iddia etti. Bakanlığın mevzuatında da turizm tesislerinde yangın güvenliği konusunda nitelikli ve eğitimli personel istihdam edileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını savunan Ersoy, dolayısıyla bakanlığın bu kapsamda hukuken sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını iddia etti.

Ersoy, bakanlığın hazırladığı "Oteller İçin Değerlendirme Formu"nda yangın güvenliğiyle ilgisinin olmadığını savundu. Formdaki formdaki bir eksikliğin sadece puan azaltıcı bir unsur olarak değerlendirildiğini savunan Ersoy, yangına ilişkin maddelerde yer alan hususların da aynı şekilde puan arttırıcı veya azaltıcı unsurlar olarak görüldüğünü kaydetti.

Bakan Ersoy, İl Özel İdare ve Çalışma Bakanlığını suçladı

Ersoy, yangın yönünden denetim yetkisinin İl Özel İdaresinde, personelin yangın önlemleri yönünden nitelik ve eğitimlerinin denetiminin ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında olduğunu kaydetti.

Bu sebeplerle bakanlığın ve personelinin eylemleri ile ortaya çıkan sonuç arasında herhangi bir illiyet bağı kurulamayacağı ve bakanlığa izafe edilebilecek herhangi bir kusur ve/veya ihmal bulunmadığını iddia etti.

Danıştay 1. Dairesi, Bakan Ersoy'un soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararını 9 kişi yönünden kaldırmıştı. Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı, 9 bakanlık personeli hakkında bir yıldır soruşturma yürütüyor. Ancak bu isimler hakkında bir dava açılmadı.