Karşılıksız çek tutarı üç yılda beş kat arttı Sözcü Gazetesi

Enflasyonla mücadele programı hem iş dünyasının hem de çalışanların üzerine adeta kabus gibi çöktü. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, rasyonel politikalara geri dönüş hamlesi ile ‘yüksek enflasyonu
düşüreceği’ iddiasıyla ekonominin dümenine geçtiğinden bu yana 34 ay geçti. Ancak Şimşek’in ekonomi programında tutmayan hedeflerin maliyeti, reel sektörü iyice köşeye sıkıştırdı. Yaşanan finansman darboğazı tahsilatlara da gölge düşürdü.

Krediye erişimin zorlaşmasıyla 2023 yılından bu yana her yıl katlanarak büyüyen karşılıksız çek sorunu bu yıl itibarıyla hızlandı. Öyle ki, 2023’ten itibaren üç yılda neredeyse beş kat arttı, 2023’nın ilk üç ayında ise 2023’ü tamamını solladı.

 100 ÇEKTEN 2’Sİ KARŞILIKSIZ

Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi’nin verilerine göre, 2023’te 146 bin 847 olan karşılıksız çek adedi, 2024’te 273 bin 524’e, 2025’te 310 bin 186’ya çıktı. 2026’da ise ocak, şubat ve mart aylarında 75 bin 66 adet çek karşılıksız çıktı.

‘Arkası yazılan’ yani karşılıksız çıkan çeklerin tutarı ise 2023’te 55.6 milyar lira iken 2024’te 173.5 milyar lira, 2025’te ise 262.4 milyar liraya kadar ulaştı. Böylece üç yılda karşılıksız çıkan çek tutarında yüzde 372’lik artış meydana geldi. Bu yıl ise şimdiye kadar 76.7 milyar lira tutarında çekin karşılıksız çıkmasıyla,
3 aylık veri, 2023 yılının tamamını geçti.

Çeki yazılan keşideci sayısı ise üç yılda yüzde 117 arttı. 2023’te çeki karşılıksız çıkan kişi sayısı 16 bin 70 olurken, 2024’te 27 bin 593, 2025’in sonunda ise 34 bin 907’ye çıktı. Karşılıksız işlemi yapılan çeklerin bankalara ibraz edilen çeklere oranı da 2023’te yüzde 0.9 iken, 2025’te yüzde 2’yi buldu. Bu oran yıl boyunca her 100 çekten 2’sinin karşılıksız çıktığını gösterdi.

Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi’nin verilerine göre 2026 Ocak-Mart döneminde bankalara ibraz edilen 401 bin keşideciye ait 3.5 milyon adet çekin toplam tutarı 2 trilyon 612 milyar TL oldu. Öte yandan üç ayda karşılıksız çıkan çek adedi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 artışlar 75 bine ulaştı. Söz konusu dönemde karşılıksız çıkan çeklerin tutarı ise yüzde 74 artışla 77 milyar liraya kadar dayandı. Çeki karşılıksız çıkan kişi sayısı ise aynı dönemde yüzde 29 arttı. Bu kapsamda çeki karşılıksız çıkan kişi sayısı 14 bin 547’ye ulaşmış oldu.