Karpuzun ‘gözden kaçan’ önemli bir faydası Sözcü Gazetesi

Karpuz yaz aylarının en sevilen meyvelerinden biri… Serinletici ve susuzluğu giderici özelliği kadar içerdiği potasyum, C vitamini, likopen ve diğer antioksidanlarla sağlığa sayısız fayda sağlar. Bilinçli tüketildiğinde ise     faydası daha da artar… 

Örneğin karpuzun, özellikle damar sertliğini önleyerek kalp sağlığını destekleyen ve kas ağrılarını hafifleten bir bileşen olan ‘sitrülin’in en güçlü kaynağı olduğuna dikkat çeken Beslenme ve Diyet Uzmanı Derya Eren bu konuda az bilinen önemli bilgiler paylaştı. 

Sitrülin nedir? 

Son yıllarda özellikle sporcuların kullandığı besin takviyeleriyle adını sıkça duyduğumuz sitrülin aslında doğada en zengin olarak karpuzda bulunuyor. Sitrülin, vücutta L-arjinine dönüşerek nitrik oksit üretimini artıran doğal bir aminoasittir. Nitrik oksit ise damarların genişlemesini sağlayarak kan dolaşımını destekler. Dolayısıyla kalp ve damar sağlığının korunmasına yardımcı olur.

Kan akışını da destekliyor

Sitrülin ayrıca egzersiz performansının artmasına, kaslara oksijen taşınmasının iyileşmesine ve egzersiz sonrası kas yorgunluğunun azalmasına katkı sağlayabilir. 

Bazı bilimsel çalışmalar, sitrülinin hafif düzeyde erektil disfonksiyon yaşayan erkeklerde de kan akışını artırarak olumlu etkiler gösterebildiğini ortaya koyuyor. Ancak uzmanlar bunu bir tedavi yöntemi olarak görmenin doğru olmadığını vurgulamaktadır.

Karpuz-peynir ikilisiyle kilo verilir mi? 

Yaz aylarında sıkça uygulanan “karpuz-peynir diyeti” ise tek başına bir zayıflama yöntemi değildir. 
Peynir, içerdiği protein sayesinde tokluğu artırırken; karpuz su ve lif içeriğiyle hacim sağlar.  Ancak uzun süre yalnızca bu iki besinle beslenmek vücudun ihtiyaç duyduğu birçok vitamin, mineral ve proteinin yetersiz alınmasına neden olabilir. Sağlıklı kilo kaybı için tek bir besine değil, dengeli ve sürdürülebilir beslenme planına odaklanmak gerekir.

Nasıl tüketilebilir?

Karpuzu gün içinde ara öğünde bir avuç çiğ badem veya bir dilim az yağlı peynirle birlikte tüketmek kan şekerinin daha dengeli seyretmesine yardımcı olabilir. Kahvaltıda, salatalarda rahatlıkla değerlendirilebilir.

Doktora danışmadan takviye almayın

İnternette sıkça karşımıza çıkan L-sitrülin takviyeleri, karpuzdan aldığımız sitrülinden farklı değildir; aynı moleküldür. Aralarındaki temel fark miktardır. Takviyelerde gram düzeyinde yüksek dozlar bulunurken, karpuzla alınan miktar daha düşüktür. Ancak takviyeler doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.

Sadece kırmızı kısmını yemeyin!

Karpuzun sitrülin açısından en zengin bölümü çoğu kişinin yemeden attığı kabuğa yakın beyaz kısmıdır. Kırmızı etli bölüm de sitrülin içerir ancak beyaz bölümdeki miktar daha yüksektir. Bu nedenle karpuzu yerken kabuğa çok yakın açık renkli kısmı da tüketmek sitrülinden daha fazla yararlanmayı sağlar. Kavun, salatalık, bal kabağı ve kabak gibi aynı bitki ailesine (Cucurbitaceae) ait besinlerde de eser miktarda sitrülin bulunabilir. Ancak bu miktarlar karpuza kıyasla oldukça düşüktür ve günlük beslenmede sitrülin kaynağı denildiğinde ilk akla gelen     besin karpuz olmalıdır.

Günde ne kadar tüketilmeli?

Karpuz yalnızca yazın serinleten bir meyve değil; içerdiği sitrülin sayesinde dolaşım sistemini destekleyen, antioksidan yönü güçlü ve besleyici bir seçenektir. Ancak unutulmamalıdır ki sağlık açısından en büyük fayda, tek bir “mucize besinden” değil; doğru porsiyonlarla, çeşitlendirilmiş ve dengeli bir beslenme düzeninden gelir. 
Sağlıklı bireyler için günlük 1–2 porsiyon (2 ince dilim) karpuz yeterlidir. Diyabeti olanlar veya kan şekeri kontrolü gereken bireylerin ise porsiyon miktarını kişisel gereksinimlerine göre ayarlamaları önemlidir. Her ne kadar kalorisi çok yüksek olmasa da büyük dilimler halinde kontrolsüz tüketildiğinde alınan toplam şeker ve enerji miktarı hızla artabilir.