Kara paranın krallığı kurulmuş... Vay halimize!

Kara para aklama suçlamasıyla sahibi ve yöneticileri tutuklu yargılanan ‘Papara davasında’, iddianame çıktı. 2021-2023 yılları arasında 12 milyar liranın aklandığı ileri sürülüyor. Baş tanıklardan birisi, “Yıllık 55 milyar lira ciro ile gelmiş geçmiş en büyük aklama makinesi bu” diyor.

Manzara korkunç. Tam da 12 Eylül darbesinden bir yıl sonra Uğur Mumcu’nun yazdığı gibi:

“Kulaklarımız parayı verenin çaldığı düdükle sağırlaşmadı mı? Paranın padişahlığını görmedik mi? Kara paranın krallığına hep birlikte tanık olmadık mı? Milyonlar, milyarlar dönme dolap gibi, insanların vicdanında dönüp durmadılar mı? Bir memlekette namuslu kalmak artık cesaret işi olmuşsa, vay halimize!”

Papara davası bu gerçeği bir kez daha yüzümüze vurdu. Halil Falyalı hayattayken, Ocak 2022’de İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na yapılan bir itirafla başlıyor hikaye; Falyalı öldürüldükten sonra Yaşam Ayavefe, Derkan Başer vb. bahis baronları sayesinde ülkenin bataklığa nasıl daha fazla gömüldüğüyle devam ediyor.

Dile kolay. 40 milyona yakın insanın bahis ve kumar belasına bulaştığı söyleniyor dosyada. 81 ilin sokaklarından toplanan milyarlarca lira, KKTC-Ermenistan-Romanya-Polonya-Yunanistan-İngiltere hattında kurulu ağda bir güzel paylaşılıyor.

Papara olayıyla ilgili epey detay var iddianamede. Ama asıl çarpıcı tabloyu MASAK raporları gösteriyor. Bataklık, sisteme dönüşmüş çünkü. MASAK bir suçlamada bulunmadan kripto borsaları, elektronik ödeme kuruluşları ve bankalar arasında dolaşan paraya dair öyle bir röntgen çekiyor ki, vay halimize dedirtiyor.

Sitemin yüzde 80’i, on binlerce kişinin dakikalar içinde milyarlarca lirayı birkaç kişiye transfer etmesinden ibaret.

Nasıl mı?

İşte 4 örnek üzerinden yeni tekno-finansal düzenin karanlık yüzü…

ÖRNEK 1: MASAK bir raporunda en büyük üç kripto borsası Binance, Paribu ve BTCTÜRK’ten müşterileri arasında, 1 Mayıs 2021-23 Kasım 2021 tarihleri arasında hesaplarına en fazla TL yatıran 1000 ve hesaplarından en fazla TL çeken 1000 kişiye ait bilgi istedi.
Bunların içinden 1299 gerçek kişi ve 23 şirket tespit edildi. Ayrıca kendi aralarında 60 saniyede 10 bin 105 işlem yapan 9 bin 913 farklı gerçek kişi de araştırıldı. Para trafiğinin sonunda şöyle bir ilişki haritası çıkarıldı:

* En fazla para gönderen 1299 kişiden 197 gerçek kişiye, 23 şirketin ortağı olan 3 kişiye, şirketlerle transfer ilişkisi bulunan 11 kişiye, ödeme kuruluşları içinde işlem sıklığı bulunan 9913 kişiden de 7 gerçek kişiye ulaşıldı.

* Yani; toplam 218 (197+3+11+7) gerçek kişinin kripto varlık hizmet sağlayıcı şirketlere sıklıkla TL cinsinden para aktararak kripto varlığa dönüştürdüğü, bu kripto varlıkları diğer cüzdanlara 223 hesap üzerinden aktardıkları belirlendi.

* 1299 kişi ve 23 şirkete giden paralar en sonunda bunlara ait 1535 banka hesabına aktarıldı.

* Gerçek kişilerden 1’inin Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası’na (TCKN) ulaşılamadı. 1 kişi, KKTC vatandaşıydı. 5 kişi yabancı uyruklu. 4 kişi ise hayatta değildi.

* 1299 kişinin adli sicil kaydına bakıldığında da 311’i hakkında çeşitli suçlardan kovuşturma olduğu, 3 kişinin bahis ve şans oyunları hakkındaki kanuna muhalefetten suç kayıtlarının bulunduğu anlaşıldı. 571’inin hesaplarının yasadışı bahis için kullanıldığından şüphelenildi. 244 kişinin hesapları ise farklı kişilerden gelen tutarların kripto varlığa dönüştürülmesinde kullanıldı.

* 23 şirket incelendiğinde birinin KKTC’de kurulu Demirköprü Ticaret LTD olduğu, 18 şirketin ise yasadışı bahis kapsamında kullanıldığı tespit edildi. Aynı şekilde 1535 banka hesabı incelendiğinde bunların 15’inin adresi yurtdışında. 11’i KKTC’de. 1255 kişinin adresi ise 79 farklı ilde bulunuyor.

ÖRNEK 2: MASAK’ın 1 Kasım 2023 tarihli raporunda ise Papara üzerinden Halil Falyalı ile ilişkili 10 kişiye para transferi yapan 274 kişi ve onlara ait 3 bin 498 farklı cüzdan incelendi.
Buna göre, bu hesaplara diğer Papara hesaplarından 6 milyar 298 milyon 44 bin lira, banka hesaplarından da 225 milyon 956 bin lira gönderildi.

* 274 kişi incelendiğinde yaş ortalaması 28. 25 yaş altı olanların sayısı ise 136.

* 241 kişi potansiyel vergi mükellefi (vergi ödeme potansiyeli olsa da henüz yükümlülüğü olmayan), 36 kişinin 2020 sonrasında hiçbir sigorta kaydı bulunmuyor. 215 kişinin aylık ortalama geliri 2 bin 267 TL.
7 milyar liraya yakın para transferi yapanların hali bu!

ÖRNEK 3: MASAK’ın 23 Eylül 2024 tarihli raporu ise 1657 kişinin, 2022 ve sonrasına ait banka hesap dökümlerine ilişkin bir inceleme.

* Bu kişiler 2022 sonrasında toplam 49 milyon 837 bin 515 adet işlem yaptı. İşlem hacmi 273 milyar 563 milyon 832 bin 259 TL. Bunların banka hesaplarına elektronik para ve ödeme kuruluşlarından gelen para ise 70 milyar 951 milyon 225 bin 953 TL. Bunun 67 milyar 635 milyon 607 TL’si Papara’dan toplam 30 milyon 909 bin 226 işlemle aktarıldı.

* Alıcı ve göndericinin TCKN’lerinin aynı olduğu işlemlere bakıldığında ise Binance’den 680 bin 872 işlemle 41 milyar 573 milyon 691 bin TL, 387 bin 875 işlemle Paribu’dan 24 milyar 455 milyon 682 bin TL, 306 bin 636 işlemle de OKX Teknoloji’den 1 milyar 537 milyon aktarıldığı tespit edildi.
1657 kişinin sadece bir bankadaki hesap hareketleri incelendiğinde de şöyle bir tablo çıktı:

* 247 bin 886 vadesiz hesap açtılar. Hesaplara Papara’dan 55 milyar 93 milyon 769 bin TL transfer edildi. Bunun 31 milyar 812 milyon 344 bin TL’si Binance’ye, 18 milyar 602 milyon 845 bin TL’si Paribu’ya, 350 milyon 453 bin TL’si de OKX Teknoloji’ye aktarıldı.
ÖRNEK 4: MASAK raporunda bir kişi üzerinden örnek bir inceleme de bulunuyor. Ona da bakalım:
Edanur Y. adlı genç kadına 14 Şubat 2023’te 854 kişiden, 995 işlemle 446 bin 520 TL transfer edildi. Ardından Edanur paranın tamamını 36 işlemle, 1 saat içinde farklı Papara ve banka hesaplarına aktardı. Hesabında ‘0’ lira kaldı.

***

Son bir ayda yaşananlara bakın: Can Holding’e 85 milyar lira aklama suçlaması ile el konuldu. Kapalıçarşı’da 1.2 milyar liralık kaçak mücevher baskını yapıldı. 500 milyon dolarlık altın ihraç edilmiş gibi gösterildiği iddiasıyla İstanbul Altın Rafinerisi’ne operasyon oldu. Bir başka ödeme sitemi olan Payfix davasında 40 milyar liradan fazla bahis parasının yönetildiğinden bahsediliyor. Ve 55 milyar liralık hacimle Papara olayı…

Elektronikten madene, enerjiden medyaya, inşaattan turizme, kuyumcuya yüzlerce şirket, sahibi, yöneticisi soruşturma altında. Mesele artık kurutulacak bir bataklık olmayı çoktan aştı. Yıkılması gereken bir düzen bu.