Kanserde parmak izi devri

ANKARA Hematoloji ve Onkoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Fevzi Altuntaş, kanserin artık kontrol edilebilir kronik bir hastalık süreci olarak ele alındığını söyledi. Sitotoksik ajanları doğrudan tümör hücresine taşıyan, hedefe yönelik ‘akıllı füze’ teknolojilerinin önemine değinen Prof. Dr. Altuntaş, “1-7 Nisan Kanser Haftası nedeniyle düzenlediği basın toplantısında şunları söyledi:

SAĞKALIMDA TARİHSEL ZİRVE

“Son yıllarda bilimsel gelişmelerle birlikte kanser alanında köklü bir paradigma değişimi yaşanıyor. Artık hedefimiz yalnızca hastalığı tedavi etmek değil, erken tanı, doğru risk analizi ve kişiye özel yaklaşımlarla kanseri etkin şekilde yönetmek. ABD verilerine göre, tüm kanser türlerinde 5 yıllık sağkalım oranı yüzde 70’e ulaşarak tarihsel bir zirveye ulaştı. Kanser artık yalnızca ‘akut ve ölümcül’ bir hastalık olarak değil, diyabet ve hipertansiyon gibi uzun süreli, kontrol edilebilir kronik bir hastalık süreci olarak ele alınıyor. İleri evrede çarpıcı iyileşmeler görülüyor. Geçmişte umutsuz kabul edilen metastatik hastalıkta sağkalım oranları yüzde 17’den yüzde 35’e yükselerek yaklaşık iki kat arttı. Bölgesel evre akciğer kanserinde sağkalım yüzde 20’den yüzde 37’ye çıktı.

Günümüzde biyoloji temelli tedavi devrimi yaşanıyor. 2025 yılı sonu itibarıyla FDA onaylarının yüzde 70’inden fazlası immünoterapi, antikor–ilaç konjugatları ve bispesifik antikorlar gibi biyoloji temelli modern ajanlardan oluşuyor. Örneğin, antikor–ilaç konjugatları. Sitotoksik ajanları doğrudan tümör hücresine taşıyan, hedefe yönelik ‘akıllı füze’ teknolojileri. Hedefe yönelik tasarım olan mRNA teknolojisi, hastaya özgü tümör neoantijenlerini hedefleyen terapötik aşıların geliştirilmesine olanak sağlıyor. Bu yaklaşım, her hastaya özel ‘kişiselleştirilmiş immünoterapi’ kavramının en ileri örneklerinden biri. Nüks riski artık yalnızca radyolojik görüntüleme ile değil, kanda dolaşan tümör DNA’sı ve minimal rezidüel hastalık (MRD) analizi ile erken ve hassas şekilde izlenebiliyor.

Prof. Dr. Fevzi Altuntaş

‘BELİRTİLERİ CİDDİYE ALIN’

Kanserde yeni dönem üç temel sütun üzerine kurulu. Erken tanı, moleküler izlem, kişiselleştirilmiş tedavi. Artık hedef net. İleri evrede yaşamı uzatmak değil, erken evrede hastalığı tamamen ortadan kaldırmak. Modern tedaviler ne kadar gelişmiş olursa olsun, en büyük kazanım erken teşhis ile sağlanıyor. 40 yaş sonrası 2 yılda bir mamografi ölüm riskinde yüzde 30 azaltıyor.

Kanser konusunda belirtileri ciddiye alın. Kilo kaybı, halsizlik, gece terlemesi, lenf bezi büyümesi çok önemli bir belirti. Yaşam tarzınızı değiştirin, sigarayı bırakın. Egzersiz yapın ve sağlıklı beslenin. Doğru merkezde tedavi olun. Klinik araştırmalardan korkmayın. Bu yeni tedavilere erişimin en önemli yoludur.

Artık her bir hücrenin tek tek parmak izini çıkarıyoruz. Yani kanserde yüklenen çağın adı Yapay Zekâ Çağı. Bu bize kimyasal tedaviden uzaklaştırıyor ve kişiye yönelik tedavilere geçiyoruz. Özellikle kanser hastalarının tedavileriyle ilgili yapay zekâdan destek almaları asla doktor-hasta ilişkisinde dengeleri bozmamalı, hasta ile hekim arasındaki iletişime zarar vermemelidir.”