Kanser tedavisinde umut veren gelişme: Hücre tedavisi dönemi başladı

Bakan Kemal Memişoğlu, Türkiye'nin sağlık ve biyoteknoloji alanında önemli bir eşiği geride bıraktığını belirterek, bu tedavinin artık yerli imkanlarla hastalara sunulabildiğini söyledi.

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesinde kurulan Hücre ve Gen Tedavileri Üretim ve Klinik Uygulama Merkezinin (HÜGEM) Ankara'daki Etlik Şehir Hastanesi çatısı altında faaliyet gösterdiğine işaret eden Memişoğlu, bu çalışmalar sonucunda dünyada yalnızca birkaç ülkede uygulanabilen ve yüksek maliyetli bir tedavi olan CAR-T'nin Türkiye'de yapılabilir hale geldiğini anlattı.

Bakan Memişoğlu, "CAR-T dediğimiz kan kanserleriyle ilgili dünyanın birkaç ülkesinin yapabildiği ve çok büyük maliyetlerle yaptığı tedavileri Türkiye'de yapabilir hale geldik. Etlik Şehir Hastanemizde hekimlerimiz şu anda yaklaşık 10 hastaya bunu uyguladılar. Hastaların birçoğu neredeyse iyileşmiş durumda." dedi.

Türkiye'de ilk olarak Etlik Şehir Hastanesi'nde uygulanan bu tedavinin Akdeniz Üniversitesi'nde de başladığını bildiren Memişoğlu, "Başka laboratuvarlarımızda hastanelerimiz de başlayacak. Bu konudaki ilk örnek Etlik Şehir Hastanesi ve TÜSEB işin koordinasyonunda, bunu yapan bütün hocalarımıza teşekkür ediyorum." şeklinde konuştu.

İlk uygulama Etlik Şehir Hastanesi'nde

Türkiye'de ilk kez Etlik Şehir Hastanesi'nde uygulanan CAR-T tedavisi kapsamındaki çalışmaların yer aldığı HÜGEM de kapılarını Anadolu Ajansına (AA) açtı.

Merkez ve Hematoloji Kliniği ve Kemik İliği Transplantasyon Ünitesi Sorumlu Hekimi Doç. Dr. Ahmet Kürşad Güneş, tedavinin hastanın kendi bağışıklık hücrelerinin yeniden programlanmasına dayandığını anlattı.

Bu yöntemde hastadan alınan T hücrelerinin laboratuvarda genetik olarak değiştirilerek kanser hücrelerini tanıyıp yok edecek hale getirildiğini ve tekrar hastaya verildiğini aktaran Güneş, "Hedefe yönelik tedaviler ya da bu akıllı ilaçların bir üst basamağı olarak nitelendirebiliriz. Burada tedavi amaçlı kullandığımız hastamızın kendi hücreleri, bu hücreleri tümöre özgü programlayarak tekrar hastaya verdiğimiz bir tedavi yöntemi." bilgisini paylaştı.

18 yaş üstü hastalara uygulanıyor

Güneş, CAR-T tedavisinin özellikle lenfoma, bazı lösemi türleri ve multipl miyelom gibi kan kanserlerinde kullanıldığını belirterek, "Ürettiğimiz ürün, lenfoma ve lösemi için kullanılan bir ürün. Her kanser tipi için geçerli bir ürün değil." dedi.

Tedavinin ilk aşamada 18 yaş ve üzerindeki erişkin hastalarda başladığını ifade eden Güneş, bir hastanın tetkiklerinde hastalığın tamamen kaybolduğunun görüldüğünü ve takibinin sağlıklı şekilde devam ettiğini söyledi.

Güneş, ilk etapta erişkin hastalarda uygulanan tedavinin ilerleyen süreçte çocukluk çağı lösemi hastalarında da kullanılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Kök hücre nakli hastaları da tedavi için aday

Doç. Dr. Ahmet Kürşad Güneş, CAR-T hücre tedavisine aday hastalar konusunda ise şu bilgileri verdi:

"Halk arasında kemoterapi olarak bilinen tedavilere yeterli yanıt elde etmemiş ya da yeterli bir yanıt elde etmiş erken dönemde nüksetmiş hastalar şu anda CAR-T tedavisi için en uygun hastalar gibi görünüyor. Burada kök hücre nakli tedavisi olmuş hastalar da CAR-T tedavisi için adaydır. Daha sonra bilimsel danışma kurulu olarak hastanın uygulamasıyla ilgili aşamalara geçmiş bulunuyoruz."

Akıllı hücre tedavisi

HÜGEM Merkez Sorumlusu Prof. Dr. Fatma Duygu Özel Demiralp da hücresel tedavilerin tüm dünyada kişiye özel tedavilerin vazgeçilmez unsurlarından olduğuna dikkati çekerek, "Hücrelerinizi bir akıllı ilaç gibi 'akıllı hücre' haline getirerek kan kanseri dediğimiz kanserlerde kullanılacak bir tedavi unsuru haline getiriyoruz." diye konuştu.

Demiralp, CAR-T tedavilerinin dünyadaki kullanımlarının giderek arttığına işaret ederek, "Ülkemizde bir klinik çalışma olarak TÜSEB uhdesinde kanser enstitümüzle yürüttüğümüz bir çalışmanın bize gösterdiği ilk şey de bu tip hücresel tedavilerin kesinlikle ülkemizde üretilmesi gerekliliği. Bunlar uzun soluklu tedaviler." değerlendirmesinde bulundu.

Merkeze gelen kan örneğinin kalite kontrolleri yapıldıktan sonra 12 günlük bir üretim aşamasının başladığını aktaran Demiralp, bunun kombine bir tedavi olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

"Bir hücresel immünoterapi. Bu akıllı hücreler zamanında ve birtakım diğer klinik tedavilerle kombine olarak verildiğinde başarı şansı çok yüksek. Yüzde 80-85'lerin üzerindeki bu başarıyı elde edebilmemiz için ülkemizde üreterek bizim klinisyenlerimizle yaklaşık birkaç aylık tedavi sürecinizin planlanması, programlanması, doğru zamanda üretilmesi ve doğru zamanda size geri verilmesi gerekiyor."