Kamyonlar dolusu sivrisineği serbest bıraktılar Sözcü Gazetesi

Sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadelede kullanılan yöntemlerden biri, ilk bakışta beklenenin tam tersini yapıyor. Laboratuvarlarda yetiştirilen çok sayıda erkek sivrisinek belirlenen bölgelere bırakılıyor ve doğal popülasyonla eşleşmeleri sağlanıyor.

MİLYONLARCA ERKEK SİVRİSİNEK DOĞAYA SALINIYOR

Uygulamada doğaya bırakılan sivrisinekler erkek bireylerden seçiliyor. Laboratuvarda özel olarak yetiştirilen bu sivrisinekler, hedeflenen bölgelerde milyonlar halinde serbest bırakılıyor. Erkek sivrisineklerin doğadaki dişilerle eşleşmesiyle sonraki nesiller üzerinde etkili olunması amaçlanıyor. Böylece mücadele doğrudan mevcut sivrisinekleri tek tek ortadan kaldırmak yerine üreme döngüsü üzerinden yürütülüyor.

SİVRİSİNEK SAYISI NEDEN ARTIRILIYOR?

Doğaya milyonlarca sivrisinek bırakılması kısa vadede sayının artırıldığı izlenimini oluşturuyor. Ancak yöntemin amacı bırakılan erkeklerin doğal popülasyondaki dişilerle eşleşmesini sağlamak ve sonraki nesillerin sayısını azaltmak. Bu nedenle uygulamanın etkisi salımın hemen ardından değil, sivrisineklerin üreme döngüsü ilerledikçe ortaya çıkıyor. Hedef, belirlenen sivrisinek türünün bölgedeki popülasyonunu zaman içerisinde baskılamak.

HEDEF HASTALIK TAŞIYAN TÜRLER

Çalışmalar özellikle insanlara hastalık taşıyabilen sivrisinek türlerine karşı yürütülüyor. Popülasyonun azaltılmasıyla birlikte bu sivrisineklerle insanlar arasındaki temasın ve buna bağlı hastalık bulaşma riskinin azaltılması amaçlanıyor. Uygulamanın gerçekleştirildiği bölgelerde salımlar belirli dönemlerde tekrarlanabiliyor. Doğaya bırakılan erkek sivrisineklerin sayısı da mücadele yürütülen alanın büyüklüğüne ve kullanılan yönteme göre değişiyor.

ERKEK SİVRİSİNEKLER NEDEN KULLANILIYOR?

İnsanları ısırarak kanla beslenenler dişi sivrisinekler olduğu için salım çalışmalarında erkek bireyler kullanılıyor. Erkek sivrisinekler doğaya bırakıldıktan sonra dişilerle eşleşerek yöntemin üreme döngüsü üzerinden işlemesini sağlıyor. Laboratuvarda kullanılan yönteme bağlı olarak bu eşleşmelerden canlı ve üreyebilir yeni nesillerin ortaya çıkmasının engellenmesi ya da azaltılması hedefleniyor.

YÖNTEM NASIL SONUÇ VERİYOR?

Mücadelenin etkili olabilmesi için laboratuvarda yetiştirilen erkeklerin hedef bölgedeki dişilerle yeterli düzeyde eşleşmesi gerekiyor. Bu nedenle bazı uygulamalarda tek seferlik salım yerine belirli aralıklarla yeni erkek sivrisinekler doğaya bırakılıyor. Süreç ilerledikçe yeni nesillerin sayısının azalması ve hedeflenen sivrisinek popülasyonunun baskılanması amaçlanıyor. Böylece milyonlarca sivrisineğin doğaya bırakıldığı uygulamanın nihai hedefi, bölgedeki sivrisinek sayısını artırmak değil azaltmak oluyor.