Kamulaştırmada “önce tapu sonra ödeme” dönemine AYM freni Gündem Haberleri

Kamulaştırma davalarında yıllardır tartışma konusu olan uygulamaya AYM’den kritik müdahale geldi. AYM, vatandaşın taşınmazının gerçek değeri kesinleşmeden tapunun devlet adına geçirilmesine imkân tanıyan düzenlemeyi iptal ederek, “önce gerçek bedel, sonra devir” ilkesini öne çıkardı.

Anayasa Mahkemesi (AYM), kamulaştırma davalarında taşınmazın gerçek değeri kesinleşmeden tapunun idareye geçirilmesine imkân tanıyan düzenlemeyi iptal etti. Yüksek Mahkeme, vatandaşın taşınmazının gerçek bedeli tam olarak belirlenmeden mülkiyet hakkından mahrum bırakılamayacağına hükmetti.

AYM, Kamulaştırma Kanunu’nda yer alan ve mahkemelerin verdiği “tescil” kararlarını kesin hale getiren hükmü anayasaya aykırı buldu. İptal edilen düzenleme nedeniyle uygulamada, taşınmazın değeriyle ilgili itiraz süreci devam ederken tapu idare adına geçirilebiliyordu.

Vatandaş bedeli tam almadan tapu devredilemeyecek

Başvuruda, kamulaştırma bedeline ilişkin yargı süreci sürmesine rağmen taşınmazların tapusunun kesin olarak idareye geçirilmesinin ciddi mağduriyetlere yol açtığı belirtildi. Özellikle gerçek değerin daha sonra daha yüksek çıkması halinde vatandaşın taşınmazını kaybetmiş olduğu, buna rağmen tam bedeli henüz alamadığı ifade edildi.

AYM de kararında, kamulaştırmanın ancak taşınmazın “gerçek karşılığı” peşin ödenirse mümkün olabileceğini vurguladı. AYM’ye göre devlet, vatandaşın taşınmazını almadan önce gerçek bedeli eksiksiz şekilde ödemek zorunda.

“Gerçek değer kesinleşmeden mülkiyet devredilemez”

AYM, mevcut sistemde taşınmazın gerçek değerinin üst mahkemelerde değişebilmesine rağmen tapunun önceden idareye geçirildiğine dikkat çekti. Bu durumun mülkiyet hakkını zedelediği belirtildi. Kararda, “gerçek bedel kesinleşmeden mülkiyetin devredilmesinin” anayasadaki peşin ödeme güvencesine aykırı olduğu ifade edildi. AYM, bu gerekçelerle düzenlemeyi iptal etti. İptal hükmü Resmî Gazete’de yayımlandıktan 9 ay sonra yürürlüğe girecek.