‘Kalbindeki sızıyı resmen hissettim, dürüstçe oynamaya çalıştım’

Yaşadığı Almanya’dan geldiği bir gün buluşuyoruz. Türk sinemasının unutulmaz isimlerinden Adile Naşit’in hayatını konu alan filmdeki rolü için koşturmaca halinde. Meltem Kaptan’da gerçekten çok sıcak bir enerji var. Onunla Adile Naşit’in kendine has gülüşünü, enerjisini ve duygularını yakalamak için yaptığı heyecan verici yolculuğu konuşuyoruz.

◊ ‘Adile’ filmi ve Adile Naşit rolü sana nasıl geldi?

Menajerim Şafak (Binay) beni aradı; “Meltem, BKM’den bir iş geldi. Ben hiçbir şey söylemeyeceğim, sen önce bir bak bakalım” dedi. Sonra senaryo elime geldi. “Ne, ciddi misiniz, böyle bir şey olabilir mi” dedim. Ardından “Üç günün var, üç gün sonra şu şu sahneleri istiyorlar” dedi.

◊ Eyvah! Ne yaptın?

Eşime “Her şeyi bırakıyoruz, üç günüm var, Adile olmam lazım” dedim. Hemen görmek istedikleri sahneleri izlemeye başladım. Merdivenden inişi, gülüşü... Onu anlamaya çalıştım. Bir arkadaşımın çocuğunun bebek zilini aldım. Hafize Ana kıyafetini buldum, merdivenlerden inme sahnesini elimden geldiğince yapmaya çalıştım. Gönderdim. Gerçekten çok beğendiler. “Üç gün içinde böyle bir şey olur mu” dediler.

◊ İşi aldıktan sonra nasıl çalıştın?

Bir karakterin daha çok görünüşü, birinin daha çok vücut dili sana yön gösterir. Adile Naşit’te bana o yolu açan sesi oldu. Hangi tonda konuşuyor, vurguları ve gülüşü nasıl? Adile Naşit’i oynadığınız zaman bütün duyguları aynı anda yüzünüze yansıtmanız ve bir sürü duygunun bir anda oluşabileceği oyun sergilemeniz gerekiyor. Bu tabii zor ama heyecan verici.

◊ En zoru sence gülüşü müydü?

Evet, iki hafta çalıştım. Çünkü Adile Naşit’in gülüşü sadece bir gülüş değil, arkasında o kadar farklı duygular yatıyor ki. Gülüşünü değişik bir şekilde uzatıyor, tonlaması bile farklı. Bir de gülerken neredeyse hiç nefes almıyor ve çok uzun gülebiliyor. İlk denemelerimde bayılır gibi oldum. “Düşeceğim herhalde” diye düşündüm. Diyafram çalıştım. İki hafta sonra birden oldu ve organik hale geldi.

◊ Kült bir karakter... 7’den 70’e herkesin hafızasında yer etmiş. Korkuyor musun?

Çok büyük bir sorumluluk. Adile Naşit’e kimse yüzde yüz benzeyemez. O tek. Oyuncu olarak ona elimizden geldiğince yaklaşmaya çabalayabiliriz. Ben bunu denedim. Yönetmenimiz Çağan Irmak için de benim için de önemli olan enerjiyi yakalamaktı. Karikatürize etmeden, duygusal anlamda yaklaştım. Ağladığım sahnelerde hakikaten ağladım, kalbindeki sızıyı resmen hissettim, kendimi duygu yolculuğuna açtım. Dürüstçe oynamaya çalıştım. Suni bir şey yapmak istemedim.

◊ Yakınlarıyla konuştun mu?

Özel hayatını da oynadığımız için yakınlarıyla konuştuk. Mesela makyözü “Ona her makyaj yaptığımda yüzünde hüznü hissediyordum. Evladını düşünüyordu ve o acı yüzüne geliyordu” dedi. Bu bilgiler önemliydi.

◊ Adile Naşit karşında olsa ona ne söylerdin?

Bize sıcaklığı, dürüstlüğü, hakiki olmanın ne demek olduğunu öğrettiği ve bizi hep kuzucukları gibi koynuna aldığı, ayrım yapmadığı için ona teşekkür ederdim.

‘ZAYIF SANATÇILARIN BENDEN FAZLA TAKINTILARI OLUYOR’

◊ ‘Rabiye Kurnaz George W. Bush’a Karşı’ filmiyle 2022’de Berlin Uluslararası Film Festivali’nde Gümüş Ayı ödülünü kazandın. Dünyaya adını duyurdun... O iş nasıl oldu?

‘Rabiye Kurnaz’ı ben çağırdım gibi oldu. Stand-up ve sunuculuk yapıyordum. Ama içimde duygu yüklü bir şeyler yapma isteği de vardı. Bu teklif geldi. En zoru oyuncu seçimiyle ilgili dönemdi. Yönetmen Andreas Dresen, Almanya’da çok bilinen bir isim. Başlamadan önce sizinle filmin yolculuğunu çizmek istiyor. O süreç altı ay sürdü. Aslında “Gördüğüm andan itibaren sendin ama yine de altı ay denemek istedim” dedi.

◊ Türkiye’de neden daha çok iş yapmıyorsun? Bir sebebi var mı?

Bundan sonra belki olur. Ben hangi ülkede iş olacağına dair kendime sınır koymuyorum. Önemli olan içime sinmesi. Gerçekten bir istek hissedersem dizi, film, her şey olabilir.

◊ Hem çok güzelsin hem de sevimli. Aynaya baktığında kendini seksi mi bulursun, sevimli mi?

Seksi olmak karşındaki insanın sana o hissi vermesiyle ilgili. Eşim bana bu hissi veriyor.
O beni toplu halimle tanıdı, bu şekilde beğendi. Ama soruya dönersem; bazen kendimden daha emin oluyorum. ‘Evet, bütün vücudumla güzelim’ diyebiliyorum. Çünkü şu laf var ya; “Yüzün çok tatlı”, sanki bedenim yokmuş gibi. Yani niye hepsini bir bütün olarak görmüyorsunuz? Bazı günler her insanda olduğu gibi ‘Şurada şunu değiştirmem gerekiyor’ diye düşünüyorum.

◊ Takıntıların var mı?

Genel olarak takıntım yok. Bazen zayıf sanatçıların benden fazla takıntıları oluyor. Stüdyoda, kamera arkasında, gram et görünmemesi için kendilerini o kadar zorluyorlar ki... Ben zayıf insanları da seviyorum ama bunu yapmıyorum. Tabii sağlık açısından zayıflamaya gayret ediyorum ama biliyor musun aslında her şey ışık meselesi. Öyle insanlar oluyor ki fizikleri manken gibi ama hiç elektrik alamıyorum. Bazı insanlar var; kısa boylu, tombiş, öyle bir elektrik alıyorsun ki... “Bunda nasıl bir şey var” diyorsun.

‘BAZEN OTURUP FİZİĞİMİ TARTIŞIYORLARDI’

◊ Adile Naşit’in sana en benzer yanı ne?

Ben de onun gibi “Bu kiloyla mı oynayacaksın? Önce bir kilo ver” diyenlere maruz kaldım. Bir de Almanya’da doğdum, büyüdüm ve komedi yaptım. Türk ve kadın olarak komediye başladığımda gerçekten tek sayılırdım, çok az kadın vardı. Ama devam ettim. Söyledikleri şeyler bir kulağımdan girdi, öbüründen çıktı.

◊ Bu kadar kolay mıydı? Arada yaralanmıyor muydun?

Tabii arada çok yara alıyorsun. Ama sanırım Adile’de olduğu gibi, bu sanata ve işe karşı büyük bir sevgim var.

◊ Bu lafları duyduktan sonra, o baskıyla zayıflama mücadelesine girdin mi?

Hiç... Tabii sağlığım için kilo vermeye özen gösterdim. Ama kilo almanın bir sürü farklı nedeni olabiliyor. “Ben kilolu olduğum için kendimi çirkin ve kötü hissetmek zorunda değilim ki” derdim. Bu toplumun bir üyesiyim ve yine de feminen ve güzel hissedebilirim. Buna kim karar veriyor? Ben bu kararı kimseye verdirtmiyorum, bu benim vücudum. Mesela şunu çok iyi hatırlıyorum; bana bir kere bir şov verildi. “Meltem, ‘body positivity’ (beden olumlama) olmasını, böyle dobra, senin gibi birini istiyoruz” dediler. Gittim, ilk gün baktım ki kulisime bir şeyler konmuş...

◊ Ne koymuşlar?

Korse ve benzer şeyler... İçinde nefes almanın zor olduğu şeyler. “Bir dakika, siz ‘body positivity’ diyorsunuz, özellikle bunları aşmak istiyorsunuz ama kilolu biri bunu giyip boru gibi hiç kıpırdamadan duramaz. Bu bir vücut, nefes alması lazım. İsterseniz başkasıyla çalışın” dedim ve giymedim. Giymeden şovumu yaptım, doğal olmam da çok beğenildi.

◊ Tüm dünyada ‘MeToo’ hareketi var. Kadınlar yaşadıkları tacizleri, psikolojik şiddetleri anlatıyorlar. Sen de farklı ülkelerde işler yapmışsın. Hiç fiziksel, psikolojik şiddete, tacize maruz kaldın mı?

Bazen komedi programlarım oluyordu. Tek kadın komedyen oluyordum. Bazen oturup fiziğimi tartışıyorlardı. Bu beni çok üzüyordu. “Kardeşim, sen beni niye fiziğimle değerlendiriyorsun? Sen beni komedyen olarak, yaptığım esprilerle gör ve ne yaptığımla ilgilen” diyordum.

‘NE ACILAR YAŞADIĞINI ÇOĞU KİŞİ BİLMEZ’

◊ Bir keresinde Adile Naşit için “Onu bir ruh olarak anlamak istiyorum” demişsin. Çekimler bitti. Nasıl bir ruhla karşılaştın?

O kadar güzel bir insan ki... Bazen karaktere çalışırken hangi renk ve koku olabilir diye düşünüyorum.

◊ Onun için hangi rengi düşündün?

Portakalrenginde ve portakal gibi güzel, hoş bir kokuya sahip. Adile resmen insanı kucaklıyor.

◊ Onun hayat hikâyesinde seni en şaşırtan ne oldu?

Adile Naşit’in ne acılar yaşadığını çoğu kişi bilmez. Ben de bu filme çalıştığımda öğrendim. İnsanın bu kadar acı yaşamasına rağmen kin tutmaması, hayata, insanlara küsmemesi, umudu ve sevgi yolunu seçmesi büyük bir başarı. Karakterinin çok güçlü olduğunu gösteriyor.

◊ Seni etkileyen en büyük acısı neydi?

Evladını kaybetmesi. Ama öyle bir dram ki... Çocuğu kalp hastası, ameliyatı sadece Amerika’da yapılabiliyor. Bunun olması için insanlar tiyatrolarda para topluyor. Aslında o kolektif ruhun gücünü de bize gösteriyor. Ama sonunda vakit yetmiyor. Çok üzücü bir şey. Herhalde en büyük acılardan biridir.

◊ Adile Naşit’in kariyerinde seni şaşırtan durumlar var mıydı?

O kadar şaşırtan şey vardı ki... Adile Naşit film sektöründe o kadar geri çevrilmiş, o kadar kötü şeyler duymuş ki... “Sen bu boyla, bu görünüşünle kesinlikle sanatçı olamazsın” demişler. Ama pes etmemiş, devam etmiş. Bu sanata karşı büyük bir sevgi. Zaten sanatçı bir aileden geliyor, bir de aşırı bir odaklanma gücü var. Tamamen işine odaklanmış ve her şeyi unutmuş.

‘İKİ ÜLKENİN DE ENERJİSİNİ TAŞIYORUM’

◊ Almanya’da doğmuşsun. Aslen nerelisin?

Evet, Almanya’da doğup büyüdüm ama anne ve babam Rizeli. Babam yüksek teknisyen, annem öğretmen. Bilhassa babamda büyük bir yurtdışı görme sevgisi varmış. Almanya’yı çok merak ediyormuş. Anneme “Gel, bir-iki sene yurtdışında yaşayalım, bir görelim” demiş. Almanya’ya gittiklerinde arkadaşları “Çocuklarınız orada okula gitse, iki dille büyüse ne güzel olur” demişler. Kardeşim ve benim için Almanya’da kalmışlar. Bir daha da oradan kopamamışlar.

◊ Gurbetçilerden duyuyoruz; Almanya’da Türk, Türkiye’de Alman olarak görülebiliyorlar. Bunu sen de yaşadın mı?

Çok. Kendimi hiçbir yere tam ait hissedemiyorum. Bazen ait olduğum yer sevdiğim insanların ve arkadaşlarımın yanı diyorum. Ama hakikaten iki ülkenin de tohumunu, enerjisini içimde taşıyorum. Mesela bazen Karadeniz müziği dinlediğim zaman hüngür hüngür ağlıyorum. Demek ki bu ruh aileden geliyor.

◊ 10 senedir evlisin. Eşin Alman, iki farklı kültürün evliliği zor mu?

Güzellikleri de zorlukları da var. İyi yanı şu; biz birçok şeyi kabul ediyoruz. Karşımızdakini fazla değiştirmeye çalışmıyoruz.