Kalabalık aynı davranışlar farklı: Toplu taşımada davranış kuralları farklı ülkelerde nasıl?

TÜRKİYE

Ülkemizde toplu taşıma sosyal bir alan olarak görülüyor. Yolculuk boyunca süren ya da durak mesafesi sırasında yapılan sohbetler, telefonla konuşmalar ve çevreyle temas, oldukça yaygındır.

Yer verme davranışı kültürel olarak güçlüdür; yaşlılara, çocuklulara ve hamilelere yer verilmesi beklenir. Gürültü toleransı ise birçok ülkeye kıyasla daha yüksektir. Yani belli bir seviyeye kadar gürültü olması yolcular tarafından normal karşılanabilir.

İTALYA-İSPANYA

İtalya ve İspanya’da toplu taşıma sessiz bir alan olarak görülmez. Yolcular rahatça konuşur, beden dilini kullanarak jest/mimik yapabilir, hatta bazen yüksek sesle tartışabilir. Bunlar kabalık olarak görülmez. Toplu taşıma, bu ülkelerde günün sosyal temas noktalarından biri sayılır.

İSVEÇ-NORVEÇ-DANİMARKA

Toplu taşımada mesafenin korunduğu İsveç, Norveç ve Danimarka’da, insanlar yan yana oturmamaya çalışır. Araçta sessizlik doğal kabul edilirken, konuşmamak soğukluk ya da tavır olarak görülmez. Aksine bu bir saygı göstergesi olarak karşılanır. Kulaklıkla müzik dinlemek yaygındır üstelik kulaklıktan ses sızdırmak da hoş karşılanmayabilir.

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ (ABD)

Telefonla ilgilenmek, kulaklıkla bir şeyler dinlemek ya da kitap okumak ABD'de toplu taşımada adeta bir dokunulmazlık işareti gibi görülebilir.

Yüksek sesle konuşulması ya da başkalarının alanına girmek rahatsız edici kabul edilecektir. Göz teması ise oldukça sınırlı tutulmaya çalışılır. Aksi halde bu davranış karşı tarafın gerilmesine neden olacak şekilde farklı yorumlanabilir.

FRANSA

Avrupa'nın en kalabalık şehirlerinde toplu taşıma kuralları nettir ama duygusal mesafe de korunmaya çalışılır. Örneğin Paris'te toplu taşımada yüksek sesle konuşmak hoş karşılanmazken, kalabalıkta fiziksel mesafenin de kaçınılmaz olduğu ortadadır. Sessizlik beklenir ama en yoğun saatlerde bunun mümkün olmayacağı da ortadadır. Fakat toplu taşımada hakim olan mesafeli tavır herkes tarafından görülebilir.

JAPONYA

Toplu taşımada sessizliğin neredeyse kural niteliğinde olduğu Japonya'da, telefonda konuşmak hoş karşılanmaz; mesajlaşma tercih edilir. Yüksek sesle konuşmak, hatta uzun göz teması bile rahatsız edici bulunabilir.

Bu yönde benimsenen tavır, başkalarının alanına saygı göstermenin bir yolu olarak görülür. En yoğun kalabalığın görüldüğü sabah ve akşam saatlerinde bile trenlerdeki sessizlik oldukça dikkat çekicidir.

GÜNEY KORE-ÇİN

Nüfus yoğunluğunun oldukça yüksek olduğu Güney Kore ve Çin gibi ülkelerde, bu kalabalığa rağmen toplu taşımada itiş kakış minimumda tutulmaya çalışılır. Yolcular, kalabalıkla uyum içinde hareket etmeyi öğrenmiştir.

Yolculuk sırasında toplu taşımada hızlı binme–inme refleksi oldukça gelişmiştir. Yani bu ülkelerde kurallara uyma çabası toplu taşımada da üst düzeyde diyebiliriz.