Kağıt üretmek için diktikleri ağaçlar bölgeyi çöle çevirdi Sözcü Gazetesi

Brezilya’da kağıt hamuru ve selüloz üretimi amacıyla kurulan devasa okaliptüs plantasyonları, ülkenin kırsal bölgelerinde çevre felaketine yol açtı. 

Kalkınma ve istihdam vaadiyle başlatılan, uzaktan bakıldığında sonsuz bir ormanı andıran bu yapay alanlar; yerel halk, araştırmacılar ve çevre hareketleri tarafından "yeşil çöl" olarak adlandırılıyor. 

Tek tip tarım modelinin uygulandığı Minas Gerais ve Bahia eyaletlerinde, biyoçeşitliliğin yok olması ve su kaynaklarının kuruması nedeniyle yüzlerce aile topraklarını terk etmek zorunda kaldı.

Minas Gerais, 1,4 milyon hektarı bulan alanıyla ülkenin en büyük okaliptüs üretimine ev sahipliği yapıyor. Ancak araştırmalar, derin köklere sahip ve çok hızlı büyüyen bu ağaçların, bölgenin doğal bitki örtüsüne kıyasla metrekare başına 230 litre daha fazla su tükettiğini ve yeraltı su seviyesini her yıl yarım metre düşürdüğünü gösteriyor. 

Doğal birer su süngeri görevi gören sulak alanların kurumasıyla nehir yatakları kaybolurken, yerel çiftçiler bir zamanlar tarım yapılan arazilerin tamamen ölü toprağa dönüştüğünü belirtiyor.

Bahia eyaletinin güneyinde "Selüloz Vadisi" olarak bilinen ve 600 bin hektara yayılan bölgede ise çevre sorunlarına sosyal krizler eşlik ediyor. Okaliptüs alanlarının agresif bir şekilde genişlemesi; toprak anlaşmazlıklarını, arazi gasplarını ve geleneksel toplulukların yerlerinden edilmesini beraberinde getirdi. 

Yaşam alanları ellerinden alınan veya susuzluk nedeniyle tarım yapamaz hale gelen binlerce aile, otoyol kenarlarında kurdukları derme çatma kamplarda hayatta kalma mücadelesi veriyor.

Eleştirilerin odak noktasındaki selüloz ve kağıt hamuru sektörü ise suçlamaları kabul etmiyor. Sektör temsilcileri ve bağlantılı araştırma kuruluşları, okaliptüsün diğer hızlı büyüyen ağaç türlerinden daha fazla su tüketmediğini ve doğru yönetim stratejileriyle doğal ormanlara benzer bir su dengesi kurulabileceğini savunuyor. Şirketler ayrıca kendi arazilerinde yerel bitki örtüsünü koruduklarını iddia ediyor.

Buna karşın uzmanlar, asıl sorunun ağacın türünden ziyade, zaten kurak olan hassas su havzalarına devasa bloklar halinde tek tip dikim yapılması olduğunu vurguluyor. Milyarlarca dolarlık ihracat hacmine sahip selüloz endüstrisi büyümeye devam ederken, Brezilya kırsalındaki "yeşil çöl"ün yarattığı tahribat ekonomik büyüme ile çevre koruma arasındaki tezatlığı bir kez daha gözler önüne seriyor.