Kadın belediye başkanı ülkede kıvılcımı ateşleyecek: Bir ilk olmuştu Sözcü Gazetesi

Dünyanın en düşük doğum oranlarına sahip olan ve ciddi bir nüfus kriziyle boğuşan Japonya, şu günlerde tıp ve siyaset dünyasının yakından takip ettiği tarihi bir adıma sahne oluyor. Ülkenin belediye başkanlığı koltuğuna oturan en genç kadını unvanına sahip olan Shoko Kawata, şimdi de erkek egemen siyaset arenasındaki en büyük tabulardan birini yıkmaya hazırlanıyor. 2023 yılından bu yana Yawata kentinin belediye başkanlığını yürüten 35 yaşındaki Kawata, ülkede bir ilki gerçekleştirerek doğum iznine ayrılacağını duyurdu.

Eylül ayı ortasında anne olması beklenen genç politikacı, yasaların devlet memurlarına tanıdığı ancak halk tarafından seçilmiş yetkililer için hiçbir net hüküm içermediği bu izni kullanarak ülkede süregelen ataerkil düzeni kökten sorgulatıyor. Toplam 16 haftalık izninin yarısını doğumdan önce, kalan yarısını ise doğumdan sonra kullanmayı planlayan Kawata, bu cesur adımıyla "sistem için bir kırılma noktası ve katalizör" olmayı umut ediyor.

KADINLARA "ÇOCUK YA DA KARİYER" İKİLEMİ DAYATILIYOR

Geleneksel kuralların ve katı iş ahlakının oldukça baskın olduğu Japonya'da, çalışan kadınların karşılaştığı zorluklar uzun süredir modern dünyanın gündeminde. Amerikan yayın kuruluşu CNN’e konuşan Shoko Kawata, bu kararının arkasındaki felsefeyi şu sözlerle özetliyor:

"Bu adım sayesinde yalnızca çalışanların değil; şirket sahipleri ve üst düzey yöneticilerin de doğum ve çocuk yetiştirme gibi hayati süreçleri iş hayatıyla makul bir dengede yürütmesini teşvik etmek istiyorum. Ne yazık ki günümüzde kadınlara hala 'ya çocuk ya da kariyer' ikilemi dayatılıyor. Biz şu an, yavaş yavaş da olsa bu çarpık durumu düzeltmek için mücadele ediyoruz."

Yaklaşık 70 bin vatandaşın yaşadığı kenti yöneten Kawata, izinde olduğu süre boyunca resmi görevlerini yardımcısına devredeceğini ancak bebeğiyle ilgilenirken bir yandan da e-postalarını düzenli olarak kontrol ederek işlerden tamamen kopmayacağını belirtiyor. Sosyal medyada "vergilerimiz boşa gidiyor" diyerek tepki gösteren muhafazakar bir kesim olsa da, genç başkan sahada yüz yüze konuştuğu vatandaşların kendisine inanılmaz derecede anlayışlı ve destekleyici yaklaştığını vurguluyor.

SİYASETTE ERKEK EGEMENLİĞİ VE DEMODE VARSAYIMLAR

Uzmanlar, Japonya’da kamu yönetiminin ve iş dünyasının, modern kadının ihtiyaçlarına ayak uydurmaktan çok uzak ve demode varsayımlara dayandığına dikkat çekiyor. Tarihindeki ilk kadın başbakanını ancak yakın dönemde seçebilen Japonya’da, Temsilciler Meclisi’nin hâlâ yüzde 85’inden fazlasını erkekler oluşturuyor. Buna rağmen umut verici gelişmeler de yok değil; son 5 yıllık verilere bakıldığında ülkedeki kadın belediye başkanı sayısı yüzde 50'den fazla artarak 50’li rakamlardan 80’lerin üzerine çıkmış durumda.

JAPONYA NÜFUSUNDA TARİHİ DÜŞÜŞ TEHLİKE ARZ EDİYOR

Genç bir belediye başkanının doğum izni hamlesi, aslında ülkenin geleceğini tehdit eden devasa bir krizin tam ortasında gerçekleşiyor. Son nüfus sayımı verilerine göre Japonya nüfusu, 5 yıllık bir zaman zarfında rekor bir erime yaşayarak yüzde 2,5 oranında azaldı. Ülkenin toplam nüfusu 123 milyona kadar gerilerken, bu düşüş kayıtların tutulmaya başlandığı 1920 yılından bu yana görülen en büyük nüfus depremi olarak kayıtlara geçti.

Hükümet yetkilileri bu korkutucu erimeyi, hızla yaşlanan demografik yapıya ve ölüm sayılarının doğum sayılarını katlamasına bağlıyor. Nitekim Japonya, 1950'lerden beri en düşük çocuk nüfusu oranına (%10,8) ulaştı. Dünya Bankası verilerine göre Monako’nun ardından dünyanın en yaşlı nüfusuna sahip ikinci ülkesi olan Japonya'da hükümet, çocuklu ailelere yönelik mali yardımları artırsa da henüz bu krize kesin bir çözüm bulabilmiş değil.

İşte tam da bu yüzden, Shoko Kawata gibi liderlerin hem kariyer yapıp hem de çocuk sahibi olunabileceğini en üst düzeyde göstermesi, sadece bir siyasi tercih değil; bir ülkenin var olma mücadelesinde zihniyet devriminin ilk kıvılcımı olarak kabul ediliyor.