Kademeli emeklilikte prim günü ne olacak? Sosyal Güvenlik Haberleri

KADEMELİ EMEKLİLİK İÇİN KAÇ GÜN PRİM GEREKİR? 2000 yılı şubat ayında sigortalı oldum. 45 yaşındayım. Şu an çalışmıyorum. Prim gün sayım 5.596. Bekarım. Çocuğum Yok. Emekli olabilmek için 58 yaşı bekliyorum. Emekli aylığım bugün itibarıyla 22.200 TL görünüyor. Maalesef EYT den yararlanamadım. Kademeli emeklilikten bahsediliyor. Kademeli emeklilik gerçekleşirse ek prim ödemem gerekecek mi? Ödemem gerekecekse kademeli emeklilik yasasını beklemeden şimdiden dışarıdan isteğe bağlı ödemeler yapmaya başlasam avantajlı olur mu? Alacağım maaşı düşürmeden minimum isteğe bağlı prim ne kadar olmalı? Alacağım maaşı yükseltmek için ne kadar ödesem iyi olur? (Ayşe Ş.)

Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından, sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 tarihinden sonra başlayanlar ile bu tarihten önce başlayanlar arasında emeklilik yaşında 17 – 20 yıl fark ortaya çıkınca kademeli emeklilik beklentisi oluştu. Bu amaçla kurulan Emeklilikte Adalet Derneği (EMAD-DER) ve Emeklilikte Tarihe Takılanlar Derneği (ETT-DER) ile muhalefet partilerine mensup milletvekillerinin TBMM’ye sunmuş olduğu kanun tekliflerinde farklı öneriler var. Bunların hepsi sadece bir öneri. Emeklilikte kademeli yaş düzenlemesinin hayata geçip geçmeyeceği, hayata geçecekse hangi şartlarda olacağı konusunda bugünden bir şey söylemek mümkün değil.

Mevcut verilere göre değerlendirecek olursak, bundan sonra hiç çalışmasanız bile 58 yaşında kısmi emeklilik hakkından yararlanarak emekli aylığı bağlatabilirsiniz. Prim gününüzü 7000’e tamamlamanız halinde de yine 58 yaşında emekli olacaksınız.

Kanun değişmediği sürece prime esas kazancınız (bunu brüt ücret olarak da kabul edebilirsiniz) asgari ücretin üç katı veya daha fazla değilse emekli aylığı bakımından 5400 gün çalışanla 7000 gün çalışan arasında bir fark olmayacak. Karşınıza çalışma fırsatı çıkarsa elbette çalışın ama kademeli emeklilik olmasa bile prim gününü artırmak için isteğe bağlı sigorta yaptırmanıza gerek yok.

DEVLET MEMURU ASKERLİK BORÇLANMASIYLA EYT’Lİ OLABİLİR Mİ? 1977 doğumluyum . Askerliğimi 1997 yılında yaptım. 28.11.2000 tarihinde devlet memuru oldum. 9025 prim günüm var, 25 yıldır çalışıyorum. Askerlik borçlanması yaparak EYT kapsamında emekli olabilir miyim? (Musa Y.)

Hayır, askerlik borçlanmasıyla EYT kapsamında emekli olamazsınız. Emeklilik için 60 yaşını beklemek zorundasınız.

SSK ve BAĞ-KUR’lular sigortalı çalışmaya başlamadan önce askerlik yapmışlarsa askerlik borçlanması yaptıklarında sigorta başlangıç tarihi borçlanma süresi kadar öne çekiliyor. İlk defa sigortalı çalışmaya Nisan 2008 tarihi ve sonrasında başlayan işçi (4/a), esnaf (4/b) ve memurlar (4/c) da sigortalı çalışma öncesi askerlik süresini borçlandıklarında sigorta başlangıç tarihleri öne çekiliyor. Sadece 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanununa tabi memurların böyle bir hakkı bulunmuyor. Memurlar sigorta çalışmaya başlamadan önceki askerlik süresi için borçlanma yaptıklarında bu süreler sadece prim günlerine sayılıyor ama sigorta başlangıç tarihleri öne çekilmiyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu bu farklılığın gerekçesini, diğer kanunlarda sigortalı çalışmaya başlamadan önceki askerlik sürelerinin borçlanılması halinde sigorta başlangıcının öne çekileceğine dair açık hüküm bulunmasına karşın, 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanununda böyle bir hüküm olmamasını gösteriyor.

Konu daha önce birkaç kez Kamu Denetçiliği Kurumunun gündemine geldi. Başdenetçi, başvuru yapan memurların sigorta başlangıç tarihlerinin öne çekilmesi konusunda SGK’ya tavsiyede bulundu. Ancak, SGK Başdenetçi’nin tavsiyesine uymak zorunda değil. Sorunun çözümü için kanun değişikliği yapılması gerekir.

DOĞUM BORÇLANMASI HANGİ GÜNLER İÇİN YAPILABİLİR? 1976 doğumluyum, 1992’de staj yaptım. Uzun vadeli sigorta girişim 16 Ağustos 1997. 2009’da bir oğlum oldu, 10 ay sonra işe geri döndüm. Şu an 5060 prim günüm var. Doğum borçlanması yaparsam prim günüme kaç gün eklenir? Ne zaman emekli olabilirim? (Rahime A.)

İşçi, memur, esnaf statüsündeki kadınlar, sigortalı çalışırken doğan çocukları 2 yaşını tamamlayıncaya kadar boşta geçen süreler için doğum borçlanması yapabilirler. İki yıllık dönemde sigortalı çalışılan süreler düşüldükten sonra kalan sürenin tamamı için doğum borçlanması hakkı bulunmaktadır. Çocuk doğduktan 10 ay sonra çalışmaya başladıysanız ve 2 yaşını bitirinceye kadar olan sürenin geri kalanında kesintisiz çalıştıysanız sadece 10 aylık doğum borçlanması yapabilirsiniz. Bu da 300 gün doğum borçlanması yapabileceğiniz anlamına gelir.

Sigorta giriş tarihinize göre emeklilik için 5900 prim gününe ihtiyacınız bulunuyor. Üç yüz gün borçlanmayla prim gününüzü 5360’a yükseltirsiniz. Herhangi bir işte çalışmıyorsanız, doğum borçlanmasından sonra geri kalan 540 günü isteğe bağlı sigorta ile tamamlayabilirsiniz. İsteğe bağlı sigorta süresi 1260 günün altında kalacağı için SSK’dan emeklilik hakkınızı korursunuz. Prim gününü tamamladığınız tarihte emeklilik dilekçesi verebilirsiniz.

5510’A TABİ MEMURİYETTEN ÖNCEKİ SİGORTALI ÇALIŞMA EYT’DEN EMEKLİLİK SAĞLAR MI? 1980 doğumluyum. 22.09.1997 tarihinde sigorta başlangıcım var. 28.09.1998 tarihine kadar 7 ay 16 gün prim ödenmiş. 15.09.2003 tarihinde öğretmen olarak memuriyete başladım. Hizmet birleştirmesi yaptım. Şu anda 8300 prim günüm var. 9000 prim gününü tamamladığımda EYT’den emekli olabilir miyim? (İlkay A.)

8 Eylül 1999 tarihinden önce herhangi bir statüde sigortalı çalışmaya başlamış olanlar emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanırlar. 1997 yılındaki SSK’lı çalışmanız sizi EYT kapsamına dahil eder. Ancak, Emekli Sandığı Kanunu 18 yaşından önceki süreyi sadece kazai rüşt kararı almış meslek veya sanat okulu mezunları için geçerli sayıyor. Emekli aylığınızın hesaplanmasında 18 yaş öncesindeki 7 ay 16 gün (toplam 226 gün) dikkate alınır. Söz konusu çalışma dolayısıyla EYT kapsamına da girersiniz.

Ancak, emekli aylığı bağlatabilmeniz için gerekli 9000 gün hesabında sadece 18 yaşını bitirdikten sonraki süreler dikkate alınır. Önceki süreler dikkate alınmaz. 18 yaş öncesindeki süreler hariç olmak üzere prim gününüzü 9000’e tamamladığınız tarihte emekli aylığı bağlatabilirsiniz.