Jeopolitik güç yükseliyor, ekonomik fatura kabarıyor: Türkiye yeni dönemin kavşağında Dış Haberler

Ukrayna'da dört yılı geride bırakan savaş ile İran merkezli son askeri gerilim yalnızca cephe hatlarını değiştirmedi. Avrupa'nın güvenlik mimarisinden Orta Doğu'daki güç dengelerine, enerji koridorlarından küresel ticaret yollarına kadar uzanan geniş bir coğrafyada yeni bir jeopolitik denklem oluşmaya başladı.

Bu yeni tabloda dikkat çeken ülkelerin başında ise Türkiye geliyor. Bir taraftan NATO'nun güneydoğu kanadının en önemli askeri gücü olarak güvenlik planlamalarının merkezinde yer alan Ankara, diğer taraftan Karadeniz, Kafkasya, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'nun kesişim noktasındaki konumuyla diplomatik temasların vazgeçilmez adreslerinden biri haline geliyor.

Uluslararası düşünce kuruluşları, finans çevreleri ve güvenlik uzmanlarının son aylarda yayımladığı analizler, Türkiye'nin yalnızca coğrafi avantajıyla değil; kriz yönetimi kapasitesi, savunma sanayii üretim gücü ve çok yönlü diplomatik ağı sayesinde küresel dengelerde daha görünür bir aktöre dönüştüğüne işaret ediyor.

Buna karşın aynı raporlar, yükselen enerji maliyetleri, finansman ihtiyacındaki artış ve turizm üzerindeki baskı nedeniyle ekonomik cephede önemli risklerin de biriktiğini ortaya koyuyor.

NATO'nun Gündemi Artık Sadece Tank ve Top Değil

Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi, ittifakın geleceğine ilişkin klasik savunma anlayışının değiştiğini gösteren en önemli toplantılardan biri olarak değerlendirildi. Geçmiş yıllarda savunma harcamaları, asker sayısı ve ağır silah sistemleri ön plana çıkarken, bu kez insansız hava araçları, yapay zekâ destekli savunma sistemleri, elektronik harp, siber güvenlik, uzay teknolojileri ve entegre savunma sanayii altyapısı zirvenin ana başlıklarını oluşturdu.

Bloomberg'in zirve öncesinde yayımladığı değerlendirmelerde de NATO'nun yeni güvenlik vizyonunun klasik platformlardan çok, yüksek teknolojiye dayalı savunma sistemlerine yöneldiği vurgulandı. Bu dönüşüm, son yirmi yılda savunma sanayiine yaptığı yatırımlarla dikkat çeken Türkiye açısından uluslararası çevrelerde yeni fırsatlar doğurabilecek bir gelişme olarak yorumlanıyor.

Ukrayna Savaşı Batı'nın Türkiye Algısını Değiştirdi

Rusya'nın 2022 yılında Ukrayna'yı işgal etmesiyle başlayan savaş, yalnızca Avrupa'nın güvenlik anlayışını değiştirmedi; NATO içerisinde Türkiye'nin konumunun da yeniden değerlendirilmesine neden oldu. Ankara, savaşın ilk günlerinden itibaren Ukrayna'nın egemenliğine verdiği desteği sürdürürken, aynı zamanda Moskova ile diplomatik temaslarını kesmeyen nadir NATO ülkelerinden biri oldu.

Bu denge politikası sayesinde Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması hayata geçirildi, milyonlarca ton tahılın dünya pazarlarına ulaşması sağlandı ve küresel gıda krizinin derinleşmesi önemli ölçüde önlendi. Batılı analizlerde Türkiye'nin hem Kiev hem Moskova ile doğrudan görüşebilen ender ülkeler arasında yer almasının diplomatik açıdan önemli bir avantaj oluşturduğu belirtiliyor.

Son dönemde Avrupa güvenlik çevrelerinde yapılan değerlendirmelerde, Türkiye'nin yalnızca askeri kapasitesi nedeniyle değil, krizleri yönetebilme ve taraflar arasında iletişim kanallarını açık tutabilme becerisi nedeniyle de stratejik değerinin arttığı ifade ediliyor.

İran Krizi Ankara'nın Bölgesel Diplomasisini Yeniden Öne Çıkardı

İran ile ABD ve İsrail arasında yaşanan son gerilim de Ankara'nın diplomatik rolünü yeniden uluslararası gündemin merkezine taşıdı. Türkiye, bölgedeki tansiyonun daha da yükselmesini önleyecek diplomatik girişimleri destekleyen ülkeler arasında yer alırken, Katar ve Pakistan başta olmak üzere bölgesel aktörlerle yürütülen temaslarda aktif rol üstlendi.

Arap basınında yayımlanan analizlerde Türkiye'nin hem Batı dünyasıyla hem de İslam ülkeleriyle aynı anda temas kurabilen sayılı ülkelerden biri olduğuna dikkat çekilirken, Fransız strateji çevrelerinde ise Ankara'nın kriz bölgeleriyle doğrudan temas kurabilen diplomatik kapasitesinin Avrupa açısından da önem kazandığı değerlendiriliyor.

İngiliz analiz kuruluşları ise İran kriziyle birlikte Hürmüz Boğazı, Irak-Suriye hattı ve Doğu Akdeniz güvenliğinin tek bir jeopolitik denklem haline geldiğini, bu denklemin merkezindeki ülkelerden birinin de Türkiye olduğunu vurguluyor.

Washington-Ankara Hattında Yeni Bir Sayfa Açılıyor mu?

Ankara'daki NATO Zirvesi'nin en dikkat çeken başlıklarından biri de Türkiye ile ABD arasında son yıllarda yıpranan ilişkilerde gözlenen normalleşme işaretleri oldu. Zirve sırasında gerçekleştirilen temaslar ve ardından yapılan açıklamalar, iki ülke arasında savunma sanayii alanındaki iş birliğinin yeniden ivme kazanabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.

Reuters'ın analizlerine göre Washington, Avrupa'nın güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği mevcut süreçte Türkiye'nin askeri kapasitesini ve savunma sanayiindeki üretim gücünü daha stratejik bir perspektifle değerlendirmeye başladı. NATO çevrelerinde de Ankara'nın Avrupa savunma projelerinde daha görünür rol üstlenmesi gerektiğine ilişkin görüşlerin son dönemde daha yüksek sesle dile getirildiği belirtiliyor.

Bunun yanında Türkiye'nin savunma sanayii alanındaki üretim kabiliyeti, Avrupa'nın yeniden silahlanma sürecinde potansiyel tedarikçi ülkeler arasında gösteriliyor.

Savunma Sanayiinde Yeni Dönem: Türkiye Artık Sadece Alıcı Değil, Üretici ve Tedarikçi

Yaklaşık yirmi yıl önce savunma sistemlerinde büyük ölçüde dışa bağımlı olan Türkiye, bugün insansız hava araçlarından elektronik harp sistemlerine, radar teknolojilerinden zırhlı araçlara, deniz platformlarından füze sistemlerine kadar geniş bir üretim kapasitesine sahip ülkeler arasında gösteriliyor.

Reuters'ın savunma sektörüne ilişkin son analizlerinde, Türk savunma şirketlerinin Avrupa, Körfez, Afrika ve Asya pazarlarında giderek daha görünür hale geldiği, birçok NATO üyesinin de alternatif tedarik zincirleri oluştururken Türkiye'yi önemli ortaklardan biri olarak değerlendirdiği belirtiliyor. Avrupa'nın Ukrayna savaşı sonrasında hızlandırdığı yeniden silahlanma süreci ile Orta Doğu'da güvenlik kaygılarının artması, Türk savunma sanayiinin önümüzdeki yıllarda daha geniş pazarlara ulaşabileceği yönündeki beklentileri güçlendiriyor.

Aynı süreçte Türkiye'nin uluslararası savunma finansmanı girişimlerinde de daha aktif rol almaya başlaması, Ankara'nın yalnızca askeri değil savunma ekonomisi açısından da yeni bir döneme girdiğini gösteriyor.

Suriye'den Kafkasya'ya Uzanan Yeni Jeopolitik Hat

Uluslararası güvenlik uzmanlarına göre Türkiye'nin stratejik ağırlığını artıran gelişmeler yalnızca Ukrayna ve İran'la sınırlı değil. Son beş yılda Ankara'nın yakın çevresinde yaşanan hemen her büyük jeopolitik dönüşümde Türkiye doğrudan veya dolaylı biçimde sürecin önemli aktörlerinden biri olarak öne çıktı.

Suriye'de uzun yıllar süren iç savaşın ardından ortaya çıkan yeni siyasi tablo, Irak'ın kuzeyinde güvenlik eksenli gelişmeler, Doğu Akdeniz'de enerji rekabeti, Libya'daki siyasi süreç ve Güney Kafkasya'da Azerbaycan ile Ermenistan arasında değişen dengeler, Türkiye'nin bölgesel etki alanını genişleten başlıklar arasında gösteriliyor.

Özellikle Azerbaycan'ın Karabağ'da kontrolü yeniden sağlamasının ardından Kafkasya'da oluşan yeni denklemin yalnızca askeri sonuçlar doğurmadığı; aynı zamanda enerji, ulaştırma ve ticaret koridorlarının yeniden şekillenmesine de zemin hazırladığı değerlendiriliyor. Avrupa'daki strateji merkezleri, Karadeniz ile Hazar Havzası arasında oluşan yeni ulaşım ağlarının, Türkiye'nin bölgesel lojistik rolünü daha da güçlendireceğine dikkat çekiyor.

Bu nedenle Ankara'nın artık yalnızca bir NATO müttefiki değil, aynı zamanda Avrupa ile Asya arasındaki ekonomik ve siyasi bağlantının kilit ülkelerinden biri olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.

Enerji Hatları ve Ticaret Koridorlarında Yeni Rekabet Başladı

Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa'nın enerji güvenliğine ilişkin bütün hesaplarını değiştirdi. Rus doğal gazına olan bağımlılığın azaltılması yönündeki politikalar, alternatif enerji güzergâhlarının önemini hiç olmadığı kadar artırdı.

Aynı süreçte İran çevresinde yaşanan askeri gerilim ise Hürmüz Boğazı'nın güvenliği konusunu yeniden uluslararası gündemin ilk sıralarına taşıdı. Dünyadaki deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik su yolunda yaşanabilecek herhangi bir kesintinin yalnızca Körfez ülkelerini değil, Avrupa ekonomilerini de doğrudan etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Bu nedenle son dönemde Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı'nın yeniden tam kapasiteyle işletilmesi, Kalkınma Yolu Projesi, Orta Koridor, Zengezur bağlantısı ve Doğu Akdeniz üzerinden Avrupa'ya uzanabilecek yeni enerji güzergâhları uluslararası raporlarda daha sık yer almaya başladı. Ankara'nın jeopolitik konumu, bu projelerin önemli bölümünde doğal geçiş noktası olarak görülüyor.

Ancak uzmanlar, söz konusu projelerin büyük bölümünün henüz yatırım, finansman ve siyasi uzlaşı süreçlerini tamamlamadığına, dolayısıyla kısa vadede değil orta ve uzun vadede sonuç vereceğine de dikkat çekiyor.

Avrupa Yeniden Silahlanırken Türk Savunma Sanayii Yeni Bir Döneme Giriyor

Uluslararası Savunma Araştırmaları Enstitüsü (IISS), Avrupa Savunma Ajansı ve NATO çevrelerinde yapılan değerlendirmeler, Ukrayna savaşının Avrupa'da II. Dünya Savaşı'ndan bu yana görülen en büyük savunma modernizasyon sürecini başlattığını ortaya koyuyor.

Almanya'dan Polonya'ya, İskandinav ülkelerinden Baltık bölgesine kadar birçok ülke savunma bütçelerini önemli ölçüde artırırken, üretim kapasitesi yüksek ülkelerle uzun vadeli iş birliklerine yöneliyor.

Bu süreçte Türkiye'nin son yıllarda geliştirdiği insansız hava araçları, elektronik harp sistemleri, radar teknolojileri, akıllı mühimmatlar, zırhlı kara araçları, deniz platformları ve entegre savunma çözümleri uluslararası pazarda daha fazla ilgi görüyor. Bloomberg Economics analizlerinde de Avrupa'nın yeniden silahlanma sürecinin yalnızca mevcut NATO üyeleri için değil, savunma üretim kapasitesi bulunan ortak ülkeler açısından da yeni fırsatlar oluşturabileceği belirtiliyor.

Ankara'nın Avrupa savunma projelerine daha fazla entegre olmasının kısa vadede kolay olmayacağı ifade edilse de, artan talebin Türk savunma şirketlerinin ihracat potansiyelini güçlendirebileceği değerlendiriliyor.

Körfez'in Yeni Güvenlik Arayışı Ankara'yı Ön Plana Çıkarıyor

İran merkezli gerilim yalnızca askeri dengeleri değil, Körfez ülkelerinin güvenlik politikalarını da yeniden şekillendiriyor. Son yıllarda Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve diğer Körfez ülkeleri savunma tedarik zincirlerini çeşitlendirmeye yönelik adımlar atarken, tek bir ülkeye bağımlı kalmayan yeni bir güvenlik yaklaşımı geliştirmeye çalışıyor.

Uluslararası analizlerde, bu süreçte Türkiye'nin sahip olduğu geniş savunma sanayii altyapısının dikkat çektiği belirtiliyor. Özellikle hava savunma sistemleri, insansız hava araçları, elektronik sistemler ve deniz platformlarında geliştirilen yerli çözümler, Körfez ülkeleri açısından alternatif tedarik seçenekleri arasında değerlendiriliyor.

Arap basınında yayımlanan değerlendirmelerde Türkiye'nin hem NATO standartlarında üretim yapabilmesi hem de bölge ülkeleriyle uzun yıllara dayanan siyasi ve ekonomik ilişkilere sahip olması önemli avantajlar arasında gösteriliyor. Bununla birlikte uzmanlar, Körfez'deki güvenlik mimarisinin önümüzdeki yıllarda daha çok ortak üretim, teknoloji transferi ve savunma sanayi ortaklıkları üzerinden şekillenebileceğini, bu süreçte Türkiye'nin önemli bir aktör olma potansiyeli taşıdığını ifade ediyor.

Türkiye Artık Sadece 'Köprü' Değil, Çok Boyutlu Bir Jeopolitik Merkez Olarak Değerlendiriliyor

Uzun yıllar boyunca uluslararası literatürde Türkiye için kullanılan "Doğu ile Batı arasında köprü" tanımı, son dönemde yayımlanan stratejik raporlarda yerini daha kapsamlı değerlendirmelere bırakıyor. Londra merkezli OMFIF başta olmak üzere çeşitli düşünce kuruluşları, Türkiye'nin artık yalnızca transit geçiş ülkesi olarak değil; enerji akışlarının, ticaret koridorlarının, savunma sanayii üretiminin, diplomatik temasların ve bölgesel güvenlik mimarisinin kesiştiği çok boyutlu bir merkez haline geldiğine dikkat çekiyor.

Karadeniz'den Doğu Akdeniz'e, Kafkasya'dan Körfez'e kadar uzanan geniş coğrafyada yaşanan gelişmeler, Ankara'nın yalnızca krizlerden etkilenen değil, aynı zamanda çözüm süreçlerinde rol üstlenen ülkeler arasında yer aldığını gösteriyor. Bununla birlikte uluslararası raporlar, bu jeopolitik avantajın sürdürülebilir ekonomik kazanımlara dönüşebilmesi için enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi, yüksek katma değerli üretimin artırılması, yatırım ortamının desteklenmesi ve uluslararası finansman kanallarının çeşitlendirilmesinin önemine de dikkat çekiyor.

Başka bir ifadeyle, Türkiye'nin artan stratejik ağırlığı uluslararası sistemde daha görünür hale gelirken, bu ağırlığın ekonomik faydaya dönüşmesi önümüzdeki dönemin en önemli sınavlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Jeopolitik Avantajın Görünmeyen Bedeli: Enerji Faturası Her Şeyi Değiştirebilir

Ancak uluslararası analizler, Türkiye'nin artan stratejik ağırlığının aynı zamanda önemli ekonomik maliyetler de ürettiğine dikkat çekiyor. Coğrafi konumu nedeniyle Avrupa'nın güvenliği açısından kritik öneme sahip olan Türkiye, enerji arzı bakımından ise büyük ölçüde dışa bağımlı ülkeler arasında yer alıyor. Bu nedenle Orta Doğu'da yaşanan her kriz, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki her yükseliş, Türkiye ekonomisini doğrudan etkiliyor.

Rusya-Ukrayna savaşının ilk döneminde yaşanan enerji fiyatı şoku bunun en somut örneklerinden biri olmuştu. İran çevresinde yaşanan son gerilim de benzer bir risk oluşturuyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), Reuters ve Bloomberg Economics tarafından yayımlanan son değerlendirmelerde, yükselen enerji maliyetlerinin Türkiye gibi enerji ithalatçısı ekonomiler üzerinde büyüme, cari denge ve enflasyon açısından ilave baskı oluşturabileceği vurgulanıyor.

IMF, 2026 yılı büyüme beklentisini yıl içinde ikinci kez aşağı yönlü revize ederken, bu kararın gerekçeleri arasında zayıflayan ekonomik ivme ile birlikte yüksek enerji maliyetlerini de gösterdi.

Turizm, Cari Açık ve Enflasyon Aynı Anda Baskı Altında

Ekonomistler açısından en dikkat çekici başlıklardan biri ise turizm sektörünün karşı karşıya olduğu belirsizlikler. Türkiye, Akdeniz havzasının en büyük turizm destinasyonlarından biri olmayı sürdürse de, çevre coğrafyada yaşanan savaşların uluslararası kamuoyunda oluşturduğu güvenlik algısı rezervasyon kararlarını doğrudan etkileyebiliyor. Bloomberg Economics'in değerlendirmelerine göre, İran merkezli gerilimin uzaması halinde Türkiye'nin turizm gelirlerinde milyarlarca dolarlık kayıp riski ortaya çıkabilir.

Bunun enerji fiyatlarındaki yükselişle birleşmesi durumunda cari işlemler dengesi üzerindeki baskının artabileceği belirtiliyor. Cari açığın büyümesi ise dış finansman ihtiyacını artırırken döviz piyasaları ve fiyat istikrarı üzerinde yeni baskılar oluşturabiliyor. Uluslararası kuruluşlar, enerji fiyatlarındaki artışın yalnızca akaryakıt maliyetlerini değil; ulaştırmadan sanayi üretimine, tarımdan lojistik sektörüne kadar ekonominin bütün zincirlerine yansıdığına dikkat çekiyor.

Bu nedenle jeopolitik gelişmelerin ekonomik etkisi yalnızca enerji ithalatı ile sınırlı kalmıyor; enflasyon ve büyüme üzerinde de çok katmanlı sonuçlar doğuruyor.

Yeni Dönemin Şifresi: Güçlü Coğrafya Tek Başına Yetmiyor

Ortaya çıkan tablo, uluslararası sistemin yeni dönemine ilişkin önemli bir gerçeği de gözler önüne seriyor. Artık devletlerin yalnızca askeri güçleri ya da ekonomik büyüklükleri değil; kriz dönemlerinde üstlenebildikleri diplomatik roller, savunma sanayiindeki üretim kabiliyetleri, enerji ve ulaştırma koridorlarındaki konumları da küresel rekabetin belirleyici unsurları arasında yer alıyor.

Türkiye, Karadeniz'den Doğu Akdeniz'e, Kafkasya'dan Körfez'e uzanan geniş jeopolitik kuşağın merkezinde bulunması sayesinde bu yeni güvenlik mimarisinin önemli ülkelerinden biri olarak öne çıkıyor. Ancak uluslararası kuruluşların ortak değerlendirmesi, bu stratejik avantajın kalıcı ekonomik kazanımlara dönüşebilmesi için enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi, yüksek teknolojili üretimin artırılması, dış finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve uluslararası yatırım ortamının desteklenmesinin kritik önem taşıdığı yönünde.

Başka bir ifadeyle, jeopolitik değer tek başına yeterli görülmüyor; bu değerin ekonomik kapasiteyle desteklenmesi, önümüzdeki dönemin en önemli belirleyicisi olarak değerlendiriliyor.

Yeni Jeopolitik Denklemde Türkiye'nin Önündeki Asıl Sınav

Ukrayna'da başlayan ve Avrupa'nın güvenlik anlayışını kökten değiştiren savaş ile İran merkezli gerilimin tetiklediği bölgesel dönüşüm, Türkiye'nin uluslararası sistem içindeki ağırlığını yeniden görünür hale getirdi. NATO'nun savunma planlamasından Avrupa'nın yeniden silahlanma sürecine, enerji koridorlarından diplomatik müzakere masalarına kadar uzanan geniş bir alanda Ankara'nın adı artık daha sık anılıyor.

Bununla birlikte aynı jeopolitik konum, Türkiye'yi enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara, bölgesel krizlerin ekonomik etkilerine ve küresel finansal kırılganlıklara da daha açık hale getiriyor. Bu nedenle uluslararası analizlerin vardığı ortak sonuç dikkat çekiyor: Türkiye, bulunduğu coğrafya sayesinde yeni küresel dengelerin en önemli aktörlerinden biri olma potansiyelini güçlendirirken, bu avantajın sürdürülebilir ekonomik kazanıma dönüşmesi; enerji bağımlılığını azaltan politikalar, yüksek katma değerli üretim, güçlü finansal istikrar ve uzun vadeli stratejik planlamayla mümkün olacak.

Başka bir ifadeyle, önümüzdeki yıllarda Türkiye'nin başarısını belirleyecek temel unsur yalnızca jeopolitik konumu değil, bu konumu ekonomik direnç ve sürdürülebilir kalkınmayla destekleyebilme kapasitesi olacak.

Batı'nın Türkiye Yaklaşımında Güvenlik Faktörü Yeniden Belirleyici Hale Geliyor

Uluslararası güvenlik çevrelerinde son dönemde yapılan değerlendirmeler, Batılı ülkelerin Türkiye'ye bakışında güvenlik eksenli yaklaşımın yeniden ağırlık kazandığını ortaya koyuyor.

Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte Karadeniz'in NATO açısından taşıdığı stratejik önem artarken, İran merkezli kriz ise Doğu Akdeniz, Körfez ve enerji arz güvenliğini aynı güvenlik denkleminde buluşturdu. Böyle bir tabloda Türkiye; Karadeniz'e erişim, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin uygulanması, NATO'nun güney kanadının korunması, göç yönetimi, terörle mücadele, enerji hatlarının güvenliği ve savunma sanayii üretim kapasitesi gibi birçok başlıkta aynı anda rol üstlenebilen az sayıdaki ülkeden biri olarak öne çıkıyor.

Avrupa başkentlerinde hazırlanan stratejik raporlarda, önümüzdeki yıllarda güvenlik alanındaki iş birliğinin yalnızca askeri ittifaklarla sınırlı kalmayacağı; savunma teknolojileri, kritik madenler, enerji güvenliği, yapay zekâ destekli savunma sistemleri ve tedarik zincirlerinin korunmasının da bu yeni güvenlik mimarisinin temel unsurları olacağı belirtiliyor.

Türkiye'nin son yıllarda bu alanlarda geliştirdiği kapasite, Batılı müttefiklerin Ankara ile daha yakın çalışma arayışını güçlendiren faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor. Avrupa'nın savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmeye hazırlandığı bir dönemde, Türkiye'nin sahip olduğu üretim altyapısı ve operasyonel tecrübenin önemi daha fazla hissediliyor.

Savaşlar Bittiğinde Asıl Rekabet Ekonomi ve Koridorlar Üzerinde Yaşanacak

Uluslararası analizlerin ortak noktası, Ukrayna ve İran'daki çatışmalar sona erdiğinde rekabetin askeri cephelerden ekonomik koridorlara taşınacağı yönünde birleşiyor. Tarih boyunca büyük savaşların ardından ulaştırma ağları, enerji güzergâhları ve ticaret merkezleri yeniden şekillendi. Bugün de benzer bir sürecin yaşandığı değerlendiriliyor.

Avrupa'nın enerji güvenliği, Orta Asya'nın doğal kaynakları, Körfez ülkelerinin yatırım fonları, Kafkasya'nın ulaşım koridorları ve Doğu Akdeniz'in lojistik potansiyeli aynı jeostratejik denklemin parçaları olarak görülüyor. Türkiye ise Balkanlar, Karadeniz, Kafkasya, Orta Doğu ve Akdeniz'i birbirine bağlayan coğrafi konumu sayesinde bu yeni ekonomik mimarinin en önemli geçiş ülkelerinden biri olma potansiyelini koruyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde ülkelerin başarısını belirleyecek unsur yalnızca askeri güç olmayacak; güvenli ticaret yolları oluşturabilme, enerji arzını çeşitlendirebilme, yatırım çekebilme ve yüksek teknolojili üretimi artırabilme kapasitesi de belirleyici olacak.

Bu nedenle Türkiye'nin önünde bulunan en önemli fırsat, jeopolitik avantajını sürdürülebilir ekonomik büyümeye dönüştürebilmek; en önemli sınav ise bölgesel krizlerin oluşturduğu ekonomik maliyetleri yöneterek bu avantajı kalıcı bir kalkınma modeline dönüştürmek olacak.