İTO Başkanı Şekib Avdagiç: İnce ayar ile programdaki kur politikasını, ihracat rejimini, ithalat rejimini gözden geçirmemiz lazım

İTO Başkanı Avdagiç, gazetecilere yaptığı açıklamada iş dünyasındaki güncel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Avdagiç, ekonomi yönetiminin üç yılı aşkın süredir başarılı çalışmalarıyla Türkiye'nin döviz rezervlerinde sıkıntılı bir tablodan oldukça makul bir noktaya gelindiğini, dışarıdan fon tedariki konusunda önemli bir hedefe ulaşıldığını söyledi.

Savaşla ortaya çıkan gelişmelerle birlikte meseleye geniş çerçeveden bakılmasının doğru olacağını ifade eden Avdagiç, "Ekonomik programın hedeflerini realize etmek için iş dünyası olarak elimizden gelen katkıyı vermeye çalıştık. Bunun için iş dünyası ciddi bir bedel de ödedi." diye konuştu.

Avdagiç, 2026'nın ikinci yarısına doğru daha makul bir döneme geçilmesinin öngörüldüğü bir sırada çıkan bölgesel savaşın yurt içi ve yurt dışı dengelerde değişikliklere yol açtığını dile getirdi.

"PROGRAM, DİNAMİK BİR SÜREÇ İÇERİYOR"

Bir gazetecinin Merkez Bankasının faiz kararına ilişkin sorusu üzerine Avdagiç, "Konuya sadece basit bir faiz artışı ya da sabit kalması zaviyesinden bakmanın çok doğru, gerçekçi ve sonuç odaklı olacağını düşünmüyorum. Bütüncül olarak ekonomi süreçlerinin, iş dünyasının sürdürülebilirliği açısından gözden geçirilmesi gereken bir döneme girdiğimizi öngörüyorum." yanıtını verdi.

"İNCE AYAR İLE PROGRAMDAKİ KUR POLİTİKASINI, İHRACAT REJİMİNİ, İTHALAT REJİMİNİ GÖZDEN GEÇİRMEMİZ LAZIM"

Avdagiç, şöyle devam etti:

"Ekonomi yönetimi başarılı bir kurgu ve risk yönetimi yaptı. Kazanımlarımızı yok saymak mümkün değil. Gelinen aşamada ise savaşın getirdiği şartlarla birlikte iş dünyasının beklentileri de dikkate alınarak bugüne kadar finans ağırlıklı, rezerv ağırlıklı sürdürülen politikaya birkaç noktada güncelleme gelmesi gerektiğini düşünüyoruz. Şüphesiz program, dinamik bir süreç içeriyor. Burada enflasyonla mücadeleyi kenara koymayacağız, ama bir ince ayar ile programdaki kur politikasını, ihracat rejimini, ithalat rejimini gözden geçirmemiz lazım. Hepsini içeren bir süreci kurgulayıp çok hızlı hayata geçmemizin gerektiğini düşünüyorum."

"MAL VE HİZMET İHRACATINDA 410 MİLYAR DOLARLIK HEDEFE ULAŞMAMIZ ÖNEMLİ"

İTO Başkanı Avdagiç, "Türkiye'deki mal ihracatı 'asla ve asla' ithalatın yüzde 75'inin altına düşmemeli. 2026'da yüzde 69 seviyesinde bulunuyor." ifadesini kullandı.

Döviz kuru ile enflasyon arasındaki korelasyona İTO olarak uzun süredir dikkati çektiklerine işaret eden Avdagiç, sadece yılın ilk çeyreğinde döviz kurunda yaklaşık yüzde 3'lük artışa karşılık enflasyonda kümülatif yüzde 10'luk artış yaşandığını aktardı.

Avdagiç, 2026 için mal ve hizmet ihracatında ortaya konulan 410 milyar dolarlık hedefe dikkati çekerek, "Bu hedefe ulaşmamız çok önemli, değerli ve başarılması gereken bir hedef. Bunu çok önemsemeliyiz" diye konuştu.

"TEŞVİKLERİN TABANI GENİŞLETİLMELİ"

Avdagiç, sanayide dönüşümün dünyanın hiçbir ülkesinde kısa vadede sağlanamayacağını ifade ederek, yatırım kararından ürünün piyasaya sunulmasına kadar geçen sürenin 1,5 ile 3 yıl arasında değiştiğinin altını çizdi.

Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) ve HIT-30 gibi teşvik paketlerinin ülke menfaati açısından doğru çalışılmış konular olduğunu, uygulamada ise bunların büyük oranda en üst ölçeğe odaklandığını dile getiren Avdagiç, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına KOBİ'lerin OBİ'lerine (orta büyüklükteki işletmelere) yönelik bir düzenleme önerisinde bulunduklarını söyledi.

Avdagiç, "Bu gelir paketinin yüzde 30'unu OBİ'lere vererek orta ölçekteki firmalara yönelmek yararlı olur. Sadece en büyükler üzerine kurgulanmış bir yapıyla bu konuda netice almak çok uzun zaman alacaktır. Tabanın genişletilmesi doğru olacaktır." şeklinde konuştu.

"GÜMRÜK BİRLİĞİ'NİN GÜNCELLENMESİ VİZEDEN DE ÖNEMLİ"

Avdagiç, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerde "Made in EU" düzenlemesinde 3 aşamalı bir sürecin ilk aşamasının olumlu geçtiğini belirterek, "Ticaret Bakanlığımız bu konuda titiz bir çalışma gerçekleştirdi ve önemli bir başarı elde etti. Bununla birlikte daha önümüzde epey meşakkatli, zor bir yolumuz olduğu da muhakkak." değerlendirmesinde bulundu.

Gümrük Birliği güncellemesinin kritik önem taşıdığını vurgulayan Avdagiç, bu konunun vizeden de önemli olduğunu vurguladı.

Avdagiç, Türkiye'nin ithalat tarafında AB rejimine tabi olduğunu, ancak ihracat tarafında AB'nin sahip olduğu avantajlardan yararlanamadığını anlatarak, "AB, Hindistan ile anlaşma yaptı. Biz Hindistan'ın AB'ye sattığı şartlarla Türkiye'ye ithal etmek zorundayız. Ama AB'nin Hindistan'a sattığı şartlarla Hindistan bizden mal almak zorunda değil. Türkiye'nin mutlaka ithalat ayağında AB regülasyonlarına tabi olduğu gibi ihracat tarafında da tabi olması lazım." değerlendirmesinde bulundu.

"ENERJİDE BİRÇOK ÜLKEDE KONUŞULAN FELAKET SENARYOLARI TÜRKİYE'DE GÜNDEME GELMEDİ"

Avdagiç, savaş sürecinin çok dinamik ilerlediğine işaret ederek, yaşananların ABD-Çin arasındaki rekabetin bir yansıması olarak okunmasının daha doğru olabileceğini ifade etti.

Türkiye'nin enerjide çeşitlendirme ve yerli üretim konusunda aldığı mesafeye dikkati çeken Avdagiç, "Yurt içinde güneş enerjisine, rüzgar enerjisine yapılan yatırımlarda Avrupa'da biz önde gelen ülkelerin başında geliyoruz. Güneş panelleri üretiminde ve rüzgar türbini kanatları üretiminde yerli üretim önemli bir aşamaya geldi. Bazı günler yenilenebilir enerji yüzde 50'yi geçti. Çok ciddi bir rakam." dedi.

Avdagiç, doğal gaz ve petrolde yerli üretimin belli bir miktara ulaştığını aktararak, enerjide birçok ülkede konuşulan felaket senaryolarının Türkiye'de gündeme gelmediğini kaydetti.

Almanya'da benzinin son dönemde avro bazında yüzde 40'a varan oranda arttığını belirten Avdagiç, Türkiye'de eşel mobil uygulamasının domino etkisini önlemesi bakımından psikolojik olarak çok önemli olduğunun altını çizdi.

Avdagiç, Orta Doğu'daki savaşın, harp konseptini de değiştirdiğini dile getirerek, "Bu savaştan sonra dünya harp konsepti çok ciddi bir dönüşüme uğrayacak. Savunma sanayisinde yaptığımız yatırımların ne kadar önemli ve değerli olduğu ortaya çıktı. Şirketlerimiz hemen gaza basmaya başladı. Birikmiş bir altyapı var. Üretim kabiliyeti var." dedi.

Büyüme dinamiklerindeki iki ana kaleme dikkati çeken Avdagiç, ihracatın ve yatırımların büyümeye katkısının belirleyici olduğunu söyledi.

Savaş şartları nedeniyle Körfez ülkelerine ihracatta azalma yaşandığını ve bu kaybın savaş sona erse dahi kısa sürede yerine gelmeyeceğini belirten Avdagiç, dünya genelinde tüketim ve zaruri olmayan mal alım kararlarının ötelendiği bir dönemin yaşandığını ifade etti.

Avdagiç, asgari ücrette ara zam beklentilerine ilişkin bir soruya ise "Asgari ücret yılda bir defa düzenleniyor. Şu anda mevcut sürecin muhafaza edilmesi makul olur." yanıtını verdi.