İthal altını ocaklarda erittiler... 839 yıla kadar hapsi istendi

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından İstanbul Altın Rafinerisi’ne (İAR) yönelik yürütülen soruşturma tamamlandı. İAR’ın da aralarında bulunduğu, devlet desteği almak için usulsüz ihracat yapan 31 şirket malen sorumlu olarak yer aldı. İstanbul Altın Rafinerisi’nin sahibi Özkan Halaç’ın arasında olduğu 44 kişi ise şüpheli sıfatıyla yer aldı. 9 Ekim günü tutuklanan Halaç’ın 1 Nisan 2026 günü ev hapsi şartıyla tahliye edildiği iddianamede yer aldı.

ALTIN RAFİNERİSİ’NİN SAHİBİ ÖRGÜT LİDERİ

İddianamede, Özcan Halaç’ın tüm organizasyonunu yapan örgüt lideri olduğu belirtildi. Erkam Halaç’ın kazanılan para ile alınan arsaların alım, satım ve kamulaştırma işlerine baktığı kaydedildi. Bülent Halaç ve İbrahim Sontur’un sistemin devamlılığı için kamu görevlilerine verilecek olan rüşvet işlerini ayarladıkları vurgulandı.

Erman Dönmez’in şirketlerin yurt dışı sorumlusu olduğu burada ihracat ve ithalata yönelik yapılacak işleri takip ettiği, Serdar Saraç’ın gayri resmi işlemlerin takibini yaptığı, Ayşen Esen ve Nasuh Göçmen’in şirketlerin genel idaresinde, yurt dışından getirilen ve yurt dışına çıkarılan altınların takibi yaptıkları ve Özcan Halaç’ın kuzeni olan Mehmet Bora Tütüncüoğlu’nun Halaç’ın olmadığı zamanlarda onun adına tüm işlemleri yürüttüğü iddianamede belirtildi. Cenk Kocaktüfek’nun ise suç gelirinin aklanmasına yönelik paravan olarak kurulan şirketlerin kurduğu yer aldı.

KARI KOCA HAYALİ İHRACATLA DEVLETİ DOLANDIRDI İDDİASI

Örgüt şemasında Özcan Halaç’ın örgüt lideri, eşi Zeynep Başak Halaç da örgüt yöneticisi konumunda yer aldı. Karı koca tanıdıkları üzerüne kurdukları şirketler aracılığıyla da “Altın Bileşenleri” ve “Kolloidal Altın” adı altında ihracat gerçekleştiriyormuş gibi gösterdikleri belirtildi. İAR şirketin Genel Müdürü Ayşen Esen’de iddianamede örgüt yöneticisi olarak iddianamede konumlandırıldı. Esen’in İhracat beyanlarının planlaması ve döviz destek başvurularını organize ettiği belirtildi. Diğer şüpheliler ise örgüt üyesi sıfatıyla yer aldı.

DEVLET DESTEĞİNİ SUİSTİMAL ETTİLER

İddianamede, İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş ve ilişkili şirketlerin, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın 15 Ekim 2024’teki ‘Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğine İlişkin Uygulama Talimatı' kapsamında; devletin ihracat yaparak ülkeye döviz girişi sağlayan şirketlere, döviz tutarı üzerinden verdiği yüzde 3 oranında devlet desteğini suistimal ettiği kaydedildi.

İTHAL ALTINI ERİTİP İŞLENMİŞ GİBİ GÖSTERDİLER

Yurt dışından ithal edilen altınlar ülke içerisinde bulunan altın ocaklarında eritildi. Ardından asit solüsyonlar ile karıştırarak işlenmiş gösterildi. Bu şekilde ortaya çıkan kıymetli maden yurt dışına yasal olarak çıkarıldı ve haksız bir şekilde döviz kazancı elde edildi.

12,5 MİLYON DOLARLIK ZARAR

27 suç eyleminden bahsedilen iddianamede, söz konusu şirketlerin bu yöntemle 543 milyon 634 bin dolarlık ihracat yaptığı kaydedildi. Bu miktar üzerinden devletin yüzde 3 desteğiyle 12 milyon 537 bin dolar zarara uğradığı tespit edildi. İAR’ın sahibi Özcan Halaç’ın tanıdıkları veya eski çalışanı gibi kişiler tarafından kurulan bu şirketlerin gerçek bir ticari faaliyet yürütmedikleri, bütün faaliyetlerinin devlet desteği almaya yönelik olduğu tespit edildi. Özellikle Ekim 2024’ten sonra döviz dönüşüm desteği talimatı sonrası birçok şirketin kısa sürede ve aynı adreste kuruldukları tespit edildi.

HALAÇ’IN İFADESİ İDDİANAMEDE YER ALDI

İddianamede ifadesine yer verilen Özcan Halaç’ın, İstanbul Altın Rafinerisi ve Gram Altın A.Ş’nin büyük hissedarının kendisi olduğunu, ancak suça konu ihracat hareketleri hakkında bilgisi olmadığını söyledi. Çalışanlarının üzerine kurulu şirketlerle devlet desteği almasına ilişkin soru sorulan Halaç, çalışanlarının işlerini aksatmadıkları, rakip olmayacak veya zarar vermeyecek şekilde kendi işlerini yapabilmelerine izin verdiğini, onların bu girişimlerine karışmadığını söyledi. Savcılık bu beyanın suçtan kurtulmaya yönelik olarak değerlendirdi.

2024 SONRASI DİKKAT ÇEKEN PARA TRANFERİ

Soruşturma dosyasına giren mali inceleme raporuna göre; Özcan Halaç’ın nakit ve para transfer işlemlerinde özellikle 2024 yılından itibaren dikkat çekici artış yaşandı. Raporda, suç tarihleri dikkate alındığında söz konusu para hareketleri “suçtan elde edilen gelir” kapsamında değerlendirildi.

“SATIŞ DÜŞTÜ AMA PARASI ARTTI”

Halaç’a ait İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş.’nin bilanço büyüklüğünün 2023’te 3.7 milyar TL, 2024’te ise 3.9 milyar TL olduğu aktarıldı. Şirketin mal satış tutarlarında düşüş yaşanmasına rağmen para transfer hacminde olağan dışı artış görüldüğü, toplam para giriş-çıkış hacminin 2023 yılında 718 milyar TL seviyesindeyken 2024’te 1.7 trilyon TL’ye, 2025’te ise 2.3 trilyon TL’ye yükseldiği belirtildi. Raporda, satış rakamları düşmesine rağmen transfer hacmindeki bu artışın “izaha muhtaç” olduğu değerlendirmesine yer verildi.

KARA PARA “İHRACAT” KILIFIYLA AKLANDI

Yine Halaç’ın sahibi olduğu Dubai merkezli Fine Gold firması üzerinden kurduğu paravan şirketler ile ihracat adı altında kaynağı belirsiz paraların ülkeye soktuğu ve çeşitli finansal işlemler ile bu paraların kaynağından uzaklaştırılarak ekonomik sisteme dahil ederek akladığı anlatıldı.

839 YILA KADAR HAPSİ İSTENDİ

27 eylemden sorumlu tutulan Özcan Halaç’ın “Suç işlemek amacıyla örgüt kurma”, “Zincirleme Şekilde Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık” ve “Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama” suçlarından 121 yıldan 839 yıla kadar hapsi talep edilirken, diğer şüpheliler hakkında da değişen oranlarda hapis cezası istendi.