İtalya referanduma gidecek: Meloni büyük risk aldı Dış Haberler

İtalya, önümüzdeki ay yargı reformu için referanduma gidecek. Politico'da yer alan analizde ise bu referandumla İtalya'nın sağcı Başbakanı Giorgia Meloni'nin büyük bir risk aldığı ifade edildi.

Meloni hem Roma'da hem Brüksel'de güçlü bir siyasi figür gibi görünüyor ve İtalya'nın son yıllardaki en istikrarlı hükümetine liderlik ediyor. Ancak 22–23 Mart'ta yapılacak referandum riskli bir hamle olarak görülüyor. Kazanırsa gücünü pekiştirecek ve siyasi dokunulmazlık algısını güçlendirecek; ancak kaybederse bunun ters tepebileceği düşünülüyor.

İtalya'da referandumlar kolaylıkla hükümete güven oylamasına dönüşebiliyor. Nitekim eski başbakan Matteo Renzi, 2016'daki anayasa reformu referandumunu kaybettikten sonra istifa etmek zorunda kalmıştı.

Politico'da yer alan habere göre Meloni, adalet sistemini yeniden yapılandırma girişimiyle İtalya siyasetinin en hassas alanlarından birine giriyor. Sağ partiler uzun süredir yargıyı "sol eğilimli" olmakla suçluyor. Bu nedenle reform, bağımsız yargıya müdahale edildiği eleştirilerini beraberinde getiriyor.

Bu tartışmanın kökleri 1990'lardaki büyük yolsuzluk soruşturmalarına dayanıyor. "Temiz Eller" operasyonları Hristiyan Demokrat siyasi düzeni tasfiye etmiş, sağ kesimde yargıya karşı kalıcı bir güvensizlik yaratmıştı. 2023'te hayatını kaybeden eski başbakan Silvio Berlusconi de hakkında açılan 35 davanın "solcu hakimler" tarafından siyasi saiklerle yürütüldüğünü savunmuştu.

On yıllar boyunca hükümetler yargı sisteminde köklü değişikliklerden kaçındı. Ancak Meloni şimdi bu konuda harekete geçiyor.

Destekçilerine göre reform, yavaş, siyasallaşmış ve hesap vermez olarak eleştirilen sistemi modernleştirecek. Teknik olarak değişiklikler; hakim ve savcıların kariyer yollarının ayrılmasını, atama ve disiplin süreçlerinin yeniden düzenlenmesini ve denetim organlarının yapılandırılmasını içeriyor. Ancak Meloni bu teknik düzenlemeyi siyasi bir güç testine dönüştürmüş durumda.

Adalet Bakan Yardımcısı Francesco Paolo Sisto, reformun gecikmiş bir adım olduğunu söyledi.. Hakimlerle savcıların ayrılmasının tarafsızlığı ve kamu güvenini artıracağını ifade etti.

Eleştirmenler ise reformun modernleşmeden çok yargı bağımsızlığını zayıflatmayı ve savcılar üzerinde siyasi kontrolü artırmayı amaçladığını düşünüyor.

Meloni için risk hukuki değil, siyasi. Yargı reformu, devlet içinde köklü ve örgütlü bir kesimi karşısına alıyor. 1990'larda benzer girişimler protestolara yol açmış ve hükümetlerin çökmesine katkı sağlamıştı.

Anketler başa baş bir tablo gösteriyor. Katılım düşük olursa reform karşıtlarının, yüksek olursa destekçilerinin kazanabileceği tahmin ediliyor. Seçmenin önemli bir kısmı ise kararsız.

Siyasi analistlere göre kazanırsa ivme yakalayabilir ve hatta erken seçime gidebilir. Kaybederse ise "yenilmez" imajı zedelenecek ve 2027 seçimleri öncesinde muhalefet güç kazanabilir.