İsteğe bağlı sigorta ile nasıl emekli olunur? Sosyal Güvenlik Haberleri

Ülkemizde 4/a (SSK) statüsünde 17 milyon, 4/b (BAĞ-KUR) statüsünde 3,7 milyon, 4/c (Emekli Sandığı) statüsünde ise 3,6 milyon çalışan bulunuyor. Bu kişiler zorunlu sigortalı kapsamında yer alıyor.

Çalışma çağında olan milyonlarca kişi ise sigortalı bir işte çalışmıyor. Sigortalı bir işte çalışmayanlar veya geçmişte sigortalı işlerde çalıştıkları halde prim günü emeklilik için yeterli olmayanlar isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek emekli olabiliyorlar. İsteğe bağlı sigorta primi kişilerin kendi belirleyecekleri kazanç üzerinden ödeniyor ancak en düşük kazanç tutarı asgari ücretten az olamıyor. Asgari ücret üzerinden isteğe bağlı sigorta yaptıranların 2025 yılı için her ay 8.321,76 TL prim ödemesi gerekiyor.

İsteğe bağlı sigorta BAĞ-KUR (4/b) kapsamında değerlendiriliyor. İlk defa 2008 sonrasında sigorta girişi olanlar normal emeklilik için 9000 gün isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek emekli olabilirler. Söz konusu prim gününü 2035 yılı sonuna kadar tamamlayan kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli olurlar. Normal emeklilik için prim günü yeterli olmayanlar ise en az 5400 prim günü bulunmak şartıyla 3 yaş daha geç emekli edilirler.

SSK’DAN EMEKLİLİK İSTEYENLER SON 1260 GÜNE DİKKAT ETMELİ

Kanuna göre, birden fazla statüde çalışması olanların hangi statüden emekli olacağı belirlenirken son 2520 gün içinde en fazla hangi statüde çalıştığına bakılıyor. Süreler eşit ise son statü dikkate alınıyor.

İlk defa sigortalı çalışmaya 8 Eylül 1999 tarihinden önce başlayan ancak prim günü eksik olanlar kalan prim günlerini isteğe bağlı sigorta ile tamamlayabilirler. Bu durumdaki kişiler, ilk defa çalışmaya başlama tarihine göre 5000 ila 5975 prim gününü tamamladıkları takdirde emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında yaşa bakılmaksızın SSK’dan emekli olabiliyorlar. Söz konusu kişilerin SSK’dan bu şekilde emekli olabilmesi için son 2520 günlük süre içinde isteğe bağlı sigorta priminin 1260 günün altında kalmasına dikkat etmesi gerekir.

Örneğin, emekli olmak için 5975 prim günü gereken ancak halihazırda SSK kapsamında 4500 prim günü bulunan bir kişi en az 216 gün daha SSK’lı çalıştıktan sonra isteğe bağlı sigorta primi ödemeye başlamalıdır. Aksi takdirde bu kişi BAĞ-KUR kapsamında emekli olmak zorunda kalır ki, o zaman da emeklilik için prim gününü 7000’e tamamlaması istenir.

Şöyle bir durum da olabilir. 8 Eylül 1999 öncesinde herhangi bir statüde çalışmış olup isteğe bağlı sigorta ile devam etmiş kişiler SSK statüsünde yaşa bakılmaksızın emekli olmak için prim günlerini tamamlamaya 1260 gün kala isteğe bağlı sigortayı bırakıp 4/a statüsünde çalışırlarsa 7000 gün yerine daha az prim günüyle erken emekli olurlar.

Son 7 yıl içinde en fazla çalışma süresi kuralı sigortalı çalışmaya 30 Nisan 2008 tarihinden önce başlayanlar için geçerlidir. İlk defa sigortalı çalışmaya 30 Nisan 2008 tarihinden sonra başlayan ve birden fazla statüde çalışması olanların hangi statüden emekli olacağı ise toplam çalışma süresi içinde en çok hangi statüde çalıştığına bağlı olarak tespit edilir.

2008 sonrası çalışmaya başlayanlar için de 4/a kapsamında daha erken emeklilik söz konusudur. 4/b ve 4/c’liler 9000 gün ile emekli olabilir iken 4/a kapsamındakiler 7200 günle emekli olabilirler. Dolayısıyla ilk defa 30 Nisan 2008 tarihinden sonra sigortalı olanlar düzenli bir işte çalışmıyorlarsa eksik günlerinin ne kadarını isteğe bağlı sigorta ile tamamlayacağını önceden planlamalıdır.

TÜRKİYE’DE İKAMET ŞARTI

İsteğe bağlı sigorta yaptırabilmek için aranan şartlar şöyle:

Türkiye’de ikamet etmek,

Zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak,

Sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak,

Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak,

18 yaşını doldurmuş bulunmak,

Sosyal Güvenlik Kurumu’na isteğe bağlı sigorta talebinde bulunmak.