İstanbul masayı kurdu, İran sandalyeyi Umman’a taşıyor Dış Haberler

ABD ile İran arasındaki gerilim, sert söylemler ve sahadaki askeri hareketlilikle birlikte yeni bir diplomatik düğüme evrildi. Washington’dan gelen tehditkâr açıklamaların tonu yükselirken, Tahran’ın müzakere masasının yerini değiştirme ısrarı krizi farklı bir boyuta taşıdı. Türkiye’nin arabuluculuk çabalarına rağmen İran, ABD ile yapılması planlanan görüşmelerin İstanbul’dan üçüncü bir ülkeye alınmasını gündeme getirdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın sert mesajları Körfez ülkelerinde tedirginlik yaratırken, perde arkasında Amerikalı ve İranlı yetkililer arasında diplomatik kanalların ötesine geçen, istihbarat düzeyinde bir temas trafiğinin sürdüğü ifade ediliyor. Diplomatik kaynaklara göre nükleer müzakerelerde belli bir ilerleme sağlandı; tarafların uzlaşma arayışını tamamen rafa kaldırmadığı, aksine bir “yol arayışı” üzerinde durduğu belirtiliyor.

Bu süreçte Türkiye, müzakere zeminini İstanbul’da tutmak için yoğun çaba sarf etti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı ile yürüttüğü temaslarda, dosyaların aynı anda değil, farklı başlıklar ve farklı heyetlerle ele alınmasına dayalı bir yol haritası önerildi. Ankara, görüşmelerin İstanbul’da yapılmasının daha istikrarlı, yapıcı ve ikna edici olacağı görüşünü muhataplarına iletti.

Ancak İranlı diplomatik kaynaklara göre Tahran, ABD ile yapılması planlanan görüşmelerin İstanbul yerine üçüncü bir ülkede gerçekleştirilmesi yönünde telkinde bulundu. Cuma günü İstanbul’da yapılması beklenen temasların ertelenebileceği, görüşmelerin Umman’a kaydırılması talebinin iletildiği belirtiliyor. Aynı kaynaklar, Umman dışında Kahire seçeneğinin de İran tarafından gündeme getirildiğini aktarıyor. Ankara’nın bu yaklaşımı yakından izlediği, ancak Tahran’dan Türkiye’ye resmi bir bildirim gelmediği için şimdilik beklemede olduğu ifade ediliyor.

Sahadaki gerilim ise diplomatik tartışmaları gölgeleyen nitelikte. ABD ordusu, İran sularına yakın mesafede seyreden CENTCOM sorumluluk alanındaki bir uçak gemisine “saldırgan şekilde” yaklaşan İran’a ait bir insansız hava aracının düşürüldüğünü duyurdu. Yapılan açıklamada, İHA’nın belirsiz niyetle gemiye yaklaştığı ve müdahalenin gemi ile mürettebatı korumak amacıyla gerçekleştirildiği savunuldu. İran kıyılarından yaklaşık bin kilometre uzakta yaşandığı belirtilen olay, gerilimin askeri boyutunun da tırmandığını gösterdi.

Türkiye, İstanbul’u müzakere adresi olarak öne çıkarıp masayı kurarken, İran masanın yerini değiştirme arayışını sürdürüyor. Diplomasi bir yandan ilerlerken, masanın nerede kurulacağı tartışması krizin yeni başlığı haline gelmiş durumda.

*Haberin görseli AA tarafından servis edilmiştir