İstanbul barajları yüzde 50’nin altında: Gözler ilkbahar yağışlarına çevrildi

Kış aylarında etkili olan yağışlara rağmen İstanbul’un su rezervlerinde beklenen toparlanma henüz görülmedi. Baraj doluluk oranlarında son günlerde küçük bir artış yaşansa da mevcut seviyeler su güvenliği açısından temkinli bir tabloya işaret etti.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi verilerine göre megakentteki barajların ortalama doluluk oranı mart ayının ikinci haftasında yalnızca sınırlı bir yükseliş gösterdi. Yağışların barajlara katkı sağladığı belirtilse de artışın oldukça düşük seviyede kaldığı görüldü.

Son günlerde açıklanan ölçümler baraj seviyelerindeki yükselişin oldukça yavaş ilerlediğini ortaya koydu.

9 Mart 2026 tarihinde doluluk oranı yüzde 45,83 olarak kaydedildi. 10 Mart’ta bu oran yüzde 45,89’a çıktı. 11 Mart itibarıyla ise barajların ortalama doluluğu yüzde 45,9 seviyesine ulaştı.

Ancak bu seviyenin hala kritik eşik olarak değerlendirilen yüzde 50’nin altında kalması dikkat çekti.

İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Meriç Albay, İstanbul’daki barajların mevcut durumuna şu sözlerle dikkat çekti:

İstanbul’da şu anda barajların yaklaşık yüzde 60’ı boş. Oysa ocak ayı itibarıyla en az yüzde 60 doluluk oranını görmemiz gerekiyordu. Yüzde 70, hatta 80 seviyeleri tercih ettiğimiz rakamlardır.

Albay, aralık, ocak ve şubat aylarında özellikle Marmara Bölgesi’nde beklenen kar ve yağışın gerçekleşmediğini söyledi.

Yüzde 70 doluluğa da dikkat çeken Albay, “Haziran ayına en az yüzde 70 dolulukla girmemiz gerekir. Bu seviyeyi yakalayamazsak geçmişte sonbaharda yaşanan sıkıntıları artık ağustos ayında yaşamamız mümkün.” dedi.

Uzmanlara göre İstanbul’da günlük su tüketimi 3 milyon metreküpün üzerinde. Yaz aylarında hem tüketimin artması hem de buharlaşmanın hızlanması barajlardaki su seviyesinin daha hızlı düşmesine neden olabiliyor.

Son iki haftalık veriler de benzer bir tabloyu ortaya koydu. 26 Şubat’ta baraj doluluk oranı yüzde 44,1 olarak ölçüldü. 11 Mart’ta ise bu oran yüzde 45,9’a yükseldi.

Yaklaşık iki haftada yalnızca 1,8 puanlık artış yaşanırken doluluk oranı kritik eşik olarak görülen yüzde 50 seviyesini aşamadı.

11 Mart 2026 verilerine göre İstanbul’daki barajların doluluk oranları şöyle:

Veriler özellikle bazı barajlardaki düşük seviyeleri ortaya koydu. Terkos ve Sazlıdere barajlarında doluluk oranı yüzde 30 seviyelerine yakın seyretti. En düşük doluluk yüzde 29,13 ile Terkos Barajı’nda ölçülürken en yüksek oran yüzde 87,71 ile Elmalı Barajı’nda kaydedildi.

Uzmanlar, ocak ve şubat aylarında yağış miktarının uzun yıllar ortalamasının altında kaldığını ve bunun İstanbul’un su rezervlerini doğrudan etkilediğini belirtti.

Yaz aylarında sıcaklıkların artmasıyla birlikte su tüketiminin yükseldiği ve buharlaşmanın hızlandığı hatırlatıldı. Bu nedenle İstanbul’un önümüzdeki aylardaki su durumunu belirleyecek en önemli unsurun ilkbahar yağışları olacağı ifade edildi.

Mevcut verilerin, barajlarda kalıcı bir rahatlama için güçlü ve düzenli yağışlara ihtiyaç olduğunu ortaya koyduğu bildirildi.

İstanbul susuz kalabilir mi? Bazı barajlar yüzde 30 seviyesinde

Baraj doluluk oranı, bir barajın toplam su depolama kapasitesinin ne kadarının dolu olduğunu gösteren yüzdelik değeri ifade eder. Başka bir ifadeyle, baraj gölündeki su miktarının maksimum kapasiteye oranı olarak hesaplanır.

Örneğin kapasitesi 100 milyon metreküp olan bir barajda 50 milyon metreküp su bulunuyorsa doluluk oranı yüzde 50 olarak kabul edilir. Bu veri, şehirlerin içme suyu planlamasından tarımsal sulamaya, enerji üretiminden kuraklık yönetimine kadar birçok alanda temel gösterge olarak kullanılır.

Baraj doluluk oranlarının yıl boyunca nasıl değiştiğini görmek için yıllık eğilim analizleri yapılır. Bu analizlerde özellikle şu başlıklar incelenir:

• Geçen yılın aynı dönemindeki doluluk oranları
• Mevsimsel yağış miktarı
• Kurak veya yağışlı dönemlerin etkisi
• Uzun vadeli iklim değişikliği etkileri

Bu karşılaştırmalar sayesinde su kaynaklarının artıp artmadığı, kuraklık riskinin güçlenip güçlenmediği ve hangi önlemlerin alınması gerektiği daha net görülebilir.

Baraj doluluk oranları bir kentin su güvenliği açısından en kritik göstergelerden biri kabul edilir. Özellikle büyük şehirlerde milyonlarca insanın içme suyu doğrudan barajlardan sağlanır.

Doluluk oranları şu alanlarda belirleyici rol oynar:

• İçme suyu arzının sürdürülebilirliği
• Tarımsal sulama kapasitesi
• Hidroelektrik enerji üretimi
• Kuraklık riskinin yönetimi
• Su tasarrufu politikalarının belirlenmesi

Doluluk oranlarının uzun süre düşük seviyelerde kalması durumunda su tasarrufu çağrıları, kısıtlamalar veya alternatif su kaynakları gündeme gelebilir.

Baraj doluluk oranı, barajdaki mevcut su miktarının toplam depolama kapasitesine bölünmesiyle hesaplanır.

Formül şu şekildedir:

Doluluk Oranı (%) = (Mevcut Su Hacmi / Maksimum Baraj Kapasitesi) × 100

Örneğin kapasitesi 200 milyon metreküp olan bir barajda 80 milyon metreküp su bulunuyorsa doluluk oranı şöyle hesaplanır:

(80 / 200) × 100 = yüzde 40

Bu ölçümler barajlarda kurulu sensörler ve hidrometrik sistemler aracılığıyla düzenli olarak takip edilir. Böylece su rezervlerindeki değişim günlük veya haftalık olarak izlenir.

11 Mart İzmir'deki barajların doluluk oranları