İsrail in nükleer programının gizli finansörü Almanya mı?

İsrail’in Negev Çölü’nde yer alan Dimona nükleer reaktörüne ilişkin yeni araştırmalar, projenin finansmanına dair uzun süredir tartışılan sorulara çarpıcı bir yanıt sunuyor. İsrail basınından Haaretz’in yayımladığı habere göre, Dimona projesi yalnızca teknik açıdan değil, mali olarak da uluslararası ve büyük ölçüde gizli bir iş birliğinin ürünü olabilir.

ABD/İsrail-İran savaşında 18. gün... İsrail Ali Laricani'yi öldürdüğünü iddia etti!

Haberde yer alan bulgulara göre, 1961 ile 1973 yılları arasında Batı Almanya hükümeti İsrail’e her yıl 140 ila 160 milyon Alman markı arasında değişen ödemeler yaptı. Toplamda yaklaşık 2 milyar markı bulan bu finansmanın, günümüz değerleriyle milyarlarca avroya ulaştığı ve projenin önemli bir kısmını finanse etmiş olabileceği belirtiliyor. Üstelik 1989’da yapılan bir anlaşmayla bu kredilerin fiilen hibeye dönüştüğü iddiası da dikkat çekiyor.

Dimona projesinin temelleri ise 1950’li yılların sonuna uzanıyor. İsrail ile Fransa arasında kurulan yakın ilişkiler sayesinde nükleer reaktör teknolojisi Tel Aviv yönetimine sağlanırken, dönemin Başbakanı David Ben-Gurion bunun yeterli olmayacağını düşünüyordu. Bölgedeki güvenlik tehditlerini dikkate alan Ben-Gurion’un, Batı Almanya’yı stratejik bir finansman kaynağı olarak gördüğü ifade ediliyor.

Sürecin kritik dönüm noktalarından biri, 1957 yılında Bonn’da yapılan gizli görüşme oldu. İsrailli yetkililer ile Batı Alman hükümeti arasında gerçekleştirilen bu temasların, askeri ve ekonomik iş birliğinin kapısını araladığı belirtiliyor. Tarafların, hem iç politik hassasiyetler hem de uluslararası dengeler nedeniyle bu ilişkileri kamuoyundan gizli tuttuğu vurgulanıyor.

En dikkat çekici gelişmelerden biri ise 1960 yılında New York’ta gerçekleşen üst düzey görüşme olarak öne çıkıyor. Habere göre bu görüşmede İsrail tarafı, güvenlik ihtiyaçlarını tarihsel travmalarla ilişkilendirerek Almanya’dan daha kapsamlı destek talep etti. Bu çerçevede geliştirilen ve “Aktion Geschäftsfreund” olarak adlandırılan mekanizma kapsamında, finansmanın resmi yardım yerine ticari kredi gibi gösterilerek aktarıldığı ifade ediliyor.

Öte yandan aynı dönemde Adolf Eichmann’ın yakalanarak yargılanması, süreci daha da hassas hale getirdi. Batı Almanya yönetiminin, geçmişle yüzleşme baskısının arttığı bir ortamda İsrail ile yürütülen gizli iş birliğini daha da örtülü şekilde sürdürdüğü belirtiliyor.

Haaretz’in değerlendirmesine göre tüm bu veriler, Dimona nükleer projesinin yalnızca Fransız teknolojisiyle değil, aynı zamanda Batı Almanya’nın sağladığı gizli finansmanla hayata geçirildiğine işaret ediyor. İddiaların doğrulanması halinde, bu durum İsrail’in nükleer programına dair bilinen tarih anlatısını kökten değiştirebilir.