İsrail de Trump depremi: Utanç verici çıkışı krizi tetikledi

İsrail'de içişlerine açık bir müdahale olarak yorumlanan Trump'ın sözleri, İsrail'de Cumhurbaşkanlığı makamının itibarı konusunda hararetli bir tartışma başlattı. Trump, Netanyahu’yu yolsuzluk davasında yargılanmaktan kurtarmadığı için İsrail halkının Herzog’u ayıplaması gerektiğini ifade etti. Trump'ın çıkışı, Herzog’un yanı sıra bazı üst düzey İsrailli yetkililerden tepki toplarken, Netanyahu yanlıları ise Trump’a destek verdi.

Trump’ın Herzog’a yönelik eleştirilerini çarşamba günü Netanyahu ile Beyaz Saray’da yaptığı görüşmelerin ardından dile getirmesi dikkat çekti. Zamanlama, İsrail’de Netanyahu'nun Trump’ı bu açıklamayı yapmaya teşvik etmiş olabileceği yönünde spekülasyonlara yol açtı.

'GÜCÜNÜ KAYBEDECEĞİ İÇİN AF ÇIKARMIYOR'

Trump, Herzog’u af çıkarmayı reddetmekle suçlayarak iddialarını daha da ileri taşıdı. Herzog’un gücünü kaybedeceği endişesiyle af çıkarmak istemediğini iddia eden Trump, Herzog’un tutumunu "Utanç verici" olarak tanımladı.

Netanyahu’ya yakın isimlerden İsrail Hükümet Bakanı Miri Regev, Trump’a destek verdi. Regev, Netanyahu’nun davasının iptal edilmesi gerektiğini savunarak, Herzog’un affı geciktirmesinin utanç verici olduğunu ifade etti.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog

HERZOG'DAN EGEMENLİK VURGUSU

İsrail Cumhurbaşkanı Herzog’un ofisinden yapılan yazılı açıklamada, Trump’ın sözlerinin incitici olduğu belirtilerek tepki gösterildi. Açıklamada, Herzog’un af konusunda henüz nihai bir karara varmadığı ve Netanyahu davasının İsrail Adalet Bakanlığı tarafından halen incelendiği bildirildi.

Herzog’un ancak inceleme sürecinin tamamlanmasının ardından, talebi kanuna uygun şekilde değerlendireceği kaydedildi. Değerlendirmenin, İsrail'in çıkarları gözetilerek ve vicdanın rehberliğinde, herhangi bir iç veya dış baskıdan etkilenmeden yapılacağı vurgulandı.

Herzog, Trump’ın İsrail’in güvenliğine yaptığı katkılara teşekkür ederken, "İsrail, hukukun üstünlüğüyle yönetilen egemen bir devlettir" ifadesini kullandı.

İsrail Ordu Radyosu’na değerlendirmelerde bulunan İsrail’in Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Danny Danon da Trump’a duyduğu saygıyı dile getirirken, Herzog’a da aynı saygının gösterilmesini beklediğini söyledi. Trump’ın üslubunu eleştiren Danon, bu çıkışın farklı bir şekilde yapılması gerektiğini kaydetti.

İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon

NETANYAHU CEPHESİ BEYAZ SARAY İDDİALARINI YALANLADI

Netanyahu’nun yardımcıları, İsrail Başbakanı'nın Trump'ı yönlendirdiği iddialarını yalanladı. Netanyahu'nun Trump'ın açıklamalarını medyadan duyduğu ve önceden herhangi bir bilgisinin bulunmadığı öne sürüldü.

Netanyahu, 5 yıldır devam eden dava sürecinde rüşvet, dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçlamalarıyla yargılanıyor. Netanyahu hakkında, kendisi ve ailesine sağlanan hediyeler ile medyada olumlu haberler karşılığında iş adamlarına ayrıcalıklar sağladığı iddialarıyla ilgili 3 ayrı dava açıldı. Tüm suçlamaları reddeden Netanyahu, "liberal derin devlet" tarafından siyasi bir cadı avına maruz kaldığını öne sürüyor.

TRUMP'IN AF BASKISI

Trump’ın, Herzog’a Netanyahu’yu affetmesi yönündeki baskısı ilk kez gerçekleşmiyor. Ekim ayında İsrail’i ziyaret eden Trump, parlamentoda yaptığı konuşmada doğrudan Herzog’a seslenerek af çıkarmamasının nedenini sormuştu. Bir ay sonra da yazılı bir mektupla Netanyahu’ya tam af çıkarılmasını talep eden Trump, Herzog’u tekrar zor durumda bırakmıştı. Kasım ayının sonlarında ise Netanyahu, Herzog’un "olağanüstü" diye nitelediği resmi ve önleyici bir af talebinde bulunmuştu.

New York Times'ın (NYT) haberine göre uzmanlar, dava süreci devam eden bir kişi için önleyici af talebinde bulunulmasının, İsrail'de demokrasisinin temel taşlarından biri olan kanun önünde eşitlik ilkesini zedeleyebileceğini bildirdi.

Herzog'un yetkileri büyük ölçüde sembolik olsa da İsrail Cumhurbaşkanı af hakkını elinde bulunduruyor. Ancak hukuk uzmanları genel kuralın, cumhurbaşkanının yalnızca mahkum edilmiş kişileri affedebilmesi yönünde olduğunu belirtiyor.