İsrail BM karargahını yıktı: Tepkiler peş peşe geldi

İsrail, faaliyetlerini işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan Birleşmiş Milletler (BM) Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nın merkezine girerek buradaki yapıları yıkmaya başladı.

İsrail Arazi İdaresi, polis eşliğinde merkeze gelerek tahliye etmeye ve içerisindeki yapıları yıkmaya başlarken Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de UNRWA'nın merkezindeki yapıları yıkma ve boşaltma faaliyetlerine destek vermek için bölgeye geldi.

Ben-Gvir, bugünün İsrail için "tarihi bir gün" olduğunu ve UNRWA'nın inşa ettiği her şeyle birlikte Kudüs'ten çıkarıldığını ileri sürdü.

İsrail'e bağlı Kudüs Belediyesi Başkan Yardımcısı Arieh King, AA'ya yaptığı açıklamada, merkezin yıkım faaliyetinin Ekim 2024'te İsrail Meclisi tarafından alınan kararın uygulanması olduğunu savundu.

King, İsrail'in uygulamalarına ilişkin BM'den gelen eleştirileri umursamadığını söyleyerek, "BM'nin İran'da son 2 haftadır yaşananlara ilişkin açıklama yapmadığını, sadece İsrail'e karşı çıktığını" ileri sürdü.

İsrail Arazi İdaresi'nden yapılan açıklamada, UNRWA kompleksine İsrail tarafından el konulduğu belirtilerek bir planlama sürecinden sonra arazinin "kamuya hizmette" değerlendirileceği iddia edildi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı ise arazinin İsrail'e ait olduğunu savunarak UNRWA'nın Hamas ile ilişkisi olduğu suçlamalarını yineledi.

İsrail Meclisi, Ekim 2024'te bazı UNRWA çalışanlarının 7 Ekim 2023 olaylarına karıştığı iddiasıyla Ajansın İsrail ve işgal altındaki Doğu Kudüs'teki faaliyetlerini yasaklayan düzenlemeyi kesinleştirmişti.

Tel Aviv yönetiminin, UNRWA'nın yasaklanması kararı 30 Ocak 2025'te yürürlüğe girmiş, BM çalışanları Doğu Kudüs'ü terk etmişti.

UNRWA'nın faaliyetinin sona ermesi, Filistin topraklarındaki yaklaşık 2,5 milyon mültecinin hayatını olumsuz etkilemişti.

FKÖ: İŞGAL GÜÇLERİNİN KUDÜS’TE UNRWA TESİSLERİNİ YIKMASI AĞIR BİR İHLALDİR

Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ), söz konusu adımın uluslararası hukukun ağır bir ihlali olduğunu vurguladı.

FKÖ’ye bağlı İnsan Hakları ve Sivil Toplum Dairesi, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail güçlerinin Kudüs’teki UNRWA yerleşkesi içinde binaları yıkmasını, BM bayrağını indirmesini ve yerine İsrail bayrağı asmasını “kasıtlı saldırgan bir davranış” olarak niteledi.

Açıklamada, İsrail’in bu uygulamasının "1946 tarihli Birleşmiş Milletlerin Ayrıcalık ve Muafiyetlerine Dair Sözleşme, BM Şartı ve uluslararası kamu hukuku kurallarının açık ve ciddi bir ihlali" olduğu ifade edildi.

FKÖ, söz konusu uygulamanın İsrail’in "işgalci güç" sıfatıyla taşıdığı hukuki sorumlulukları ve uluslararası sistemi hiçe sayan tehlikeli bir yaklaşım anlamına geldiğini belirtti.

Ayrıca saldırı "çirkin ve tehlikeli" şeklinde tanımlanırken, uluslararası hukukun ağır ihlali ve "tam uluslararası hukuki dokunulmazlığa sahip bir BM kuruluşuna doğrudan saldırı" olduğu kaydedildi.

HAMAS: GÖRÜLMEMİŞ KİBİR

Hamas'yan yapılan yazılı açıklamada, "Siyonist işgal güçlerinin bu sabah işgal altındaki Kudüs'ün Şeyh Cerrah Mahallesi'nde bulunan UNRWA'nın ana yerleşkesinde bazı tesisleri yıkıp tahrip etmesi, aşırılık yanlısı faşist Bakan Itamar Ben-Gvir'in gözetiminde gerçekleştirilmiş olup, tüm uluslararası hukuk kurallarının ve teamüllerin açık bir ihlalidir." ifadelerine yer verdi.

Hamas, söz konusu adımı "resmi düzeyde sergilenen benzeri görülmemiş bir kibirlilik ve Birleşmiş Milletler (BM), kurumları ile uluslararası topluma yönelik kasıtlı bir saygısızlık" olarak değerlendirdi.

Açıklamada, bu "pervasız ve suç teşkil eden davranışın" uluslararası toplum tarafından güçlü ve net bir şekilde kınanması çağrısı yapılarak, İsrail makamlarının UNRWA'yı, merkezlerini ve tesislerini hedef almaktan derhal vazgeçmeye zorlanması ve Ajansın BM yetkisi doğrultusunda görevlerini yerine getirmesinin sağlanması istendi.

Filistinli mülteciler meselesinin ve başta geri dönüş hakkı olmak üzere Filistinlilerin haklarının "uluslararası tanığı" olan UNRWA'nın korunmasının zorunlu olduğu vurgulandı, İsrail'in Ajansın rolünü zayıflatmasına veya hayati varlığını ortadan kaldırmasına izin verilmemesi gerektiği kaydedildi.

Açıklamanın sonunda, tüm uluslararası hukuk ve insan hakları kuruluşlarına, "Filistin halkına karşı süregelen suçları nedeniyle düşman liderlerin uluslararası mahkemelerde yargılanması için harekete geçme" çağrısı yapıldı.

UNRWA: İSRAİL, ULUSLARARASI HUKUKU İHLALDE YENİ BİR SEVİYEYE ULAŞTI

UNRWA Genel Komiseri Philippe Lazzarini, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İsrail'in eylemini "BM'ye bağlı bir kuruluşa karşı eşi benzeri görülmemiş bir saldırı" şeklinde niteledi.

Lazzarini, İsrail'in Doğu Kudüs'teki UNRWA Genel Merkezi'ni basarak yerleşkeye el koyması ve içindeki bazı tesisleri yıkmasını, "İsrail tarafından BM'nin ayrıcalık ve dokunulmazlıkları dahil olmak üzere uluslararası hukukun açık ve kasıtlı bir şekilde hiçe sayılmasının yeni bir seviyesi." şeklinde tanımladı.

BM üyesi tüm devletler gibi İsrail'in kurumun binalarının dokunulmazlığını korumak ve saygı göstermekle yükümlü olduğunu hatırlatan Lazzarini, İsrail'in UNRWA'ya karşı faaliyetleriyle Filistinli mülteci kimliğini silmek için adımlar attığını vurguladı.

Lazzarini, İsrail'in işgal altındaki Doğu Kudüs'te bir UNRWA sağlık merkezine 14 Ocak'ta baskın düzenlediğini ve kapatma talimatı verdiğini hatırlatarak Ekim 2024'te İsrail Meclisinde kabul edilen UNRWA karşıtı yasa kapsamında tüm sağlık ve eğitim tesislerine su ve elektrik tedarikinin gelecek hafta durdurulacağını belirtti ve şunları kaydetti:

"Önceki kundaklama saldırıları ve geniş çaplı dezenformasyon kampanyasıyla birlikte bu eylemler Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Ekim 2025'te verdiği, İsrail'in uluslararası hukuk uyarınca UNRWA'nın faaliyetlerini engellemek veya önlemekle değil kolaylaştırmakla yükümlü olduğunu yineleyen kararıyla çelişmektedir.

Mahkeme ayrıca İsrail'in Doğu Kudüs üzerinde yargı yetkisinin olmadığını da vurgulamıştır. Hiçbir istisna olamaz."

Bugün UNRWA'nın başına gelenlerin yarın işgal altındaki Filistin topraklarında diğer kurumların ve diplomatik misyonların da başına geleceğine dikkati çeken Lazzarini, BM'ye üye devletleri İsrail'in uluslararası hukuk ihlallerine yanıt vermeye çağırdı.