İsrail bir kez daha ABD İran müzakereleri başlarken Lübnan’daki saldırılarını yoğunlaştırdı Son Haberler

ABD ile İran arasında bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden deniz trafiğine açılması amacıyla diplomatik temasların hızlandığı sırada İsrail, Lübnan’ın güneyindeki saldırılarını artırdı. İsrail ordusu, Hizbullah’ın ateşkesi ihlal ettiğini ileri sürerek Tibnin ve Mansuri çevresindeki noktalara hava saldırıları düzenledi.

Lübnan Sağlık Bakanlığının açıklamasına göre Tibnin kasabasındaki mezarlıkta bulunan bir ibadethanenin çatısının vurulması sonucu bir kişi yaşamını yitirdi, 12 kişi yaralandı. İsrail ordusu, saldırıların “ateşkesin açık ihlaline” karşı gerçekleştirildiğini savunurken Hizbullah yaşananlara ilişkin açıklama yapmadı.

MANSURİ İÇİN TAHLİYE UYARISI YAYIMLANDI

İsrail ordusunun Arapça Sözcüsü, saldırılardan yaklaşık 30 dakika önce Mansuri kasabasındaki sivillerden bölgeyi terk etmelerini istedi. Uyarıda kasabada “güçlü askerî operasyon” gerçekleştirileceği belirtilirken sivillerin hedef alınacak yapılardan uzaklaşması istendi.

Mansuri için yayımlanan açıklama, İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinde 14 Haziran’dan bu yana yaptığı ilk tahliye uyarısı oldu. İsrail, haziran ayındaki son geniş kapsamlı uyarıda 29 kasaba ve köyde yaşayanlara evlerini terk etme çağrısı yapmıştı.

İSRAİL HİZBULLAH’I ATEŞKESİ İHLAL ETMEKLE SUÇLADI

İsrail ordusu, Lübnan’ın güneyindeki saldırıların Hizbullah’ın ateşkesi ihlal etmesine karşılık düzenlendiğini açıkladı ancak ihlal iddiasına ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı. İsrail medyasına konuşan bir askerî kaynak, yerinden edilen Mansuri sakinlerinin Lübnan ordusunun gözetiminde kasabaya döndüğünü ileri sürdü.

Kaynak, Lübnan ordusunun bölgede kontrol noktası kurmasının taraflar arasında varılan anlaşmalara aykırı olduğunu savundu. İsrail’in kendi ilan ettiği yaklaşık 10 kilometre derinliğindeki “güvenlik bölgesi” içinde bulunan Mansuri’de askerî faaliyet yürütüldüğü iddia edildi.

SALDIRILAR TAHLİYE DALGASINA YOL AÇTI

Mansuri Belediye Başkanı Haydar Madihli, İsrail savaş uçaklarının kasabanın dışındaki Gazale Mahallesi’nde bulunan bina ve villalara dört saldırı düzenlediğini söyledi. Saldırılarda hedef alınan yapılarda büyük hasar meydana geldiğini aktaran Madihli, bölgedeki ailelerin yeniden göç etmeye başladığını belirtti.

Kasabada yaşayanların eşyalarını araçlarına yükleyerek Lübnan’ın güneyindeki en büyük kent olan Sur’a doğru hareket ettiği bildirildi. Madihli, 19 Haziran’daki ateşkesin ardından yaklaşık 120 ailenin Mansuri’ye döndüğünü, İsrail saldırılarının yoğunlaşmasıyla kasabada kalan aile sayısının 40 ila 50’ye düştüğünü ifade etti.

SALDIRILAR ROMA’DAKİ GÖRÜŞMELERLE AYNI DÖNEMDE GELDİ

İsrail’in Lübnan’ın güneyine yönelik saldırıları, İsrailli ve Lübnanlı yetkililerin ABD öncülüğünde Roma’da yürüttüğü görüşmelerle aynı döneme denk geldi. Görüşmelerde İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinden kademeli olarak çekilmesi, Lübnan ordusunun bölgeye konuşlandırılması ve Hizbullah’ın silahsızlandırılması ele alındı.

ABD’nin arabuluculuğunda haziran ayının sonunda oluşturulan üçlü çerçeve, İsrail güçlerinin işgal altında tuttuğu Lübnan topraklarından aşamalı şekilde çekilmesini ve Lübnan ordusunun kontrolü devralmasını öngörüyor. Hizbullah ise İsrail’in çekilmesini kendi silahsızlandırılmasına bağlayan maddelerin “kırmızı çizgileri” aştığını belirterek anlaşmayı reddetti.

İLK PİLOT BÖGEDE LÜBNAN ORDUSU KONUŞLANDIRILMIŞTI

Anlaşma kapsamında Lübnan ordusunun yaklaşık iki hafta önce ilk pilot bölgelerden birine girmesine izin verilmişti. İsrail askerlerinin Zawtar el-Garbiye köyünden çekilmesinin ardından bölgeye Lübnan ordusu konuşlandırılmıştı.

Pilot bölgelerdeki uygulamanın başarılı olması halinde İsrail güçlerinin başka noktalardan da çekilmesi ve kontrolün Lübnan devletine devredilmesi planlanıyordu. Mansuri çevresindeki son saldırılar, söz konusu sürecin sürdürülebilirliğine ilişkin yeni tartışmaları gündeme getirdi.

İSRAİL DAHA ÖNCE DE MÜZAKERE DÖNEMİNDE SALDIRMIŞTI

İsrail, ABD ile İran arasında geçici ateşkes ve barış anlaşmasına yönelik görüşmelerin yürütüldüğü haziran ayında da Lübnan’daki saldırılarını sürdürmüştü. İsrail’in 14 Haziran’da Lübnan’ın güneyine yönelik geniş kapsamlı tahliye emirleri yayımlamasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, saldırının yapılmaması gerektiğini açıklamıştı.

İran, İsrail’in Lübnan’daki askerî faaliyetlerinin durdurulmasını Washington ile varılacak herhangi bir anlaşmanın şartları arasında göstermişti. Tahran yönetimi, İsrail’in saldırılarını sürdürmesinin ABD ile oluşturulan mutabakatın ihlali anlamına geldiğini savunmuştu.

İRAN SALDIRILARI GEREKÇE GÖSTEREREK SÜRECİ DURDURMUŞTU

ABD ve İran arasında İsviçre’de yapılması planlanan görüşmeler, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları ve Hizbullah ile yeniden başlayan çatışmaların ardından haziran ayında ertelenmişti. İran, Lübnan’daki çatışmaların sona ermesini görüşmelerin başlaması için temel şartlardan biri olarak sunmuştu.

İranlı yetkililer daha sonraki açıklamalarında İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını geçici mutabakatın ihlali olarak gösterdi. İran Parlamentosu Başkanı ve başmüzakereci Muhammed Bakır Kalibaf, 8 Temmuz’da İsrail saldırılarının anlaşmanın şartlarını ihlal ettiğini belirtti. Söz konusu gelişmelerin ardından ABD-İran görüşmeleri kesintiye uğramış, geçici düzenlemenin uygulanması konusunda taraflar arasındaki anlaşmazlıklar büyümüştü.

ABD VE İRAN GÖRÜŞMELERİNİN DURUMU BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile görüşmelerin başladığını ve taraflar arasında olumlu temaslar yürütüldüğünü açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD ile doğrudan bir görüşmenin başlamadığını ve planlanmış resmî bir müzakere bulunmadığını bildirdi.

Tarafların farklı açıklamalarına rağmen Katar ve Umman üzerinden yürütülen dolaylı temasların devam ettiği aktarılıyor. Katar, savaşın sona erdirilmesine yönelik arabuluculuk çalışmalarında ilerleme sağlandığını açıklarken İran ile Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemiler için yeni deniz koridorlarının koordinatları üzerinde çalıştığı bildirildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN GEÇİCİ ANLAŞMA GÜNDEMDE

Görüşmelerde öne çıkan taslağa göre Basra Körfezi’ne girecek gemilerin İran karasularındaki kuzey koridorunu, bölgeden çıkacak gemilerin ise Umman karasularındaki güney rotasını kullanması planlanıyor. Taslağın 60 günlük geçici bir düzenleme olarak uygulanması ve tarafların anlaşması halinde uzatılması değerlendiriliyor.

İran’a gemilerin körfeze giriş hattı üzerinde kontrol verilmesi, taslağın en tartışmalı maddelerinden birini oluşturuyor. ABD geçişlerden herhangi bir ücret alınmamasını isterken İran’ın güvenlik ve çevre hizmetleri karşılığında yüzde 5 ila yüzde 7 arasında ücret talep ettiği, Umman’ın ise yüzde 3’lük bir formül sunduğu bildirildi.

İRAN ABD ABLUKASININ KALDIRILMASINI İSTİYOR

İran, Hürmüz Boğazı’nın tamamen yeniden açılması için ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmasını şart koşuyor. Washington yönetimi ise İran’ın uluslararası deniz trafiği üzerinde tek taraflı kontrol kurmasına ve gemilerden ücret almasına karşı çıkıyor.

Trump, anlaşmanın kısa süre içinde açıklanabileceğini söylerken Tahran yönetimi yalnızca Umman ile teknik görüşmeler yürütüldüğünü ifade ediyor. Tarafların açıklamaları arasındaki farklılık nedeniyle kapsamlı bir ABD-İran anlaşmasının imzalanıp imzalanmayacağı henüz netlik kazanmadı.

LÜBNAN’DA 360 BİN KİŞİ YERİNDEN EDİLMİŞ DURUMDA

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların azalmasının ardından 820 binden fazla kişinin yaşadıkları bölgelere dönmeye başladığını açıkladı. Lübnan genelinde yaklaşık 360 bin kişinin ise hâlâ yerinden edilmiş durumda olduğu bildirildi.

Yerinden edilenler arasında 26 bin kişinin hükümet tarafından oluşturulan barınma merkezlerinde yaşadığı belirtildi. Mansuri’deki son saldırılar ve tahliye uyarısı, geri dönüş yapan ailelerin yeniden bölgeden ayrılmasına neden oldu.

LÜBNAN’DA 4 BİNDEN FAZLA KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Lübnan Sağlık Bakanlığının verilerine göre İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalarda en az 4 bin 333 kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında 392 kadın ve 253 çocuk bulunuyor.

Ateşkesin ilan edilmesinden sonra da saldırılar tamamen sona ermedi. Lübnan Sağlık Bakanlığı, ateşkes sonrasında düzenlenen saldırılarda 353 kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi. İsrail makamları ise çatışmalar sırasında sınırın iki tarafında 38 İsrail askerinin ve dört sivilin öldüğünü açıkladı.