İsrail Başbakanı Netanyahu hakim karşısına çıkacak

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun yolsuzluk davasında eski Başsavcı Avichai Mandelblit, pazar günü Kudüs Bölge Mahkemesi'ne savunma tanığı olarak geldi. Mandelblit, Netanyahu hakkındaki iddianameyi hazırlamasının üzerinden yaklaşık yedi yıl geçtikten sonra yoğun güvenlik önlemleri altında mahkemeye çıkacak. Netanyahu'nun da duruşmada hazır bulunması bekleniyor.

Mahkemedeki karşılaşma, Mandelblit'in Netanyahu hakkında ön inceleme başlatıldığını ilk duyurmasından on yıl sonra ve İsrail'in 27 Ekim seçimlerinden sadece iki hafta önce gerçekleşecek. Savunma avukatlarının, Mandelblit'in başbakan aleyhindeki soruşturma işlemlerine izin verip vermediğine ve polisin belirli adımları onun bilgisi veya onayı dışında atıp atmadığına odaklanacağı belirtildi. Netanyahu'nun, daha önce eski sırdaşları Nir Hefetz ve Shlomo Filber'in kilit tanıklıklarında yaptığı gibi duruşmada hazır bulunacağı kaydedildi.

MANDELBLIT YEDİ GÜN TANIKLIK YAPACAK

Netanyahu'nun savunma avukatları Amit Hadad ve Noa Milstein'ın talebiyle Mandelblit, aralıksız olmayan yedi gün boyunca savunma tanığı olarak dinlenecek. Ancak yargıçların yedi günün tamamına izin verip vermeyeceği belirsizliğini koruyor; başsavcının soruşturma işlemlerine izin verip vermediğine ilişkin soruların daha kısa süreceği tahmin ediliyor.

Mahkeme daha önce Netanyahu'nun avukatlarının savcılık üyelerini tanık olarak çağırma yönündeki birçok talebini reddetmişti. Ancak bu kez talep, Mandelblit'in tanıklığının önemi, özellikle başbakana yönelik polis soruşturmasına izin vermesi nedeniyle onaylandı.

HEFETZ'E YÖNELİK SORUŞTURMA

Netanyahu'nun avukatlarının, izin meselesinin ötesinde Mandelblit'e devlet tanığı Nir Hefetz'e karşı kullanılan bir soruşturma taktiğini sorması bekleniyor. Daha önce bildirildiğine göre Mandelblit, İsrail Polisi'nin ulusal soruşturma birimi Lahav 433'ün komutanına, Hefetz'i sorgulayan polisleri, eşinin ve kendisine yakın bir kadının çağrılmasını içeren bir taktik hakkında sorgulamak üzere çağırmamaları talimatını vermişti. Mandelblit bunun yerine konunun yalnızca belgeler üzerinden incelenmesini istemişti. Netanyahu'nun savunma avukatlarının bu kararın gerekçesini sorması bekleniyor.

Hefetz daha önce, "fiziksel ve diğer baskıların" "son derece canavarca boyutlara" ulaştığını anlatarak, genel koşulların yorgunluğunu ve ruh halini etkilediğini söylemişti. Hefetz, bu koşullar altında "dolaylı olarak her şeyin bir etkisi olabileceğini" eklemiş ancak sözlerini şöyle nitelemişti: "Bana karşı kullandıkları soruşturma taktiğine gelince, bu benim kararımda bir etken değildi." Çapraz sorguda Hefetz, soruşturma taktiklerini "acımasız önlemler" olarak tanımlamış ve soruşturmacıların kendisine baskı yapmak için özel hayatına girmeye çalıştığını anladığını söylemişti. Hefetz, "İlk andan itibaren özel hayatımı parçalama tehdidi olduğunu anladım" demişti. Hefetz, o dönemki eşinin sorguya çağrılmasını da "beni kırmaya" yönelik bir taktik olarak nitelendirmişti. Hefetz'in soruşturma taktiğine ilişkin tanıklığının büyük bölümü kapalı kapılar ardında dinlenmişti.

SAVUNMANIN TEMEL ARGÜMANI: YETKİSİZ SORUŞTURMA

Eski başsavcının tanıklığının birçok konuyu ele alması bekleniyor; bunların başında Netanyahu aleyhindeki soruşturma işlemlerine izin verilip verilmediği ve onayı veya bilgisi dışında herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı geliyor. Savunmanın temel argümanlarından biri, polisin başbakan aleyhinde İsrail'in "Temel Yasa: Hükümet" hükümleri uyarınca gereken izin olmadan soruşturma işlemleri yürüttüğü yönünde. Savcılık ise tüm soruşturma işlemlerinin ve ön incelemelerin yasalara ve başsavcının izinlerine uygun şekilde yapıldığını savunuyor.

Davanın savunma aşaması başladığında Netanyahu'nun avukatları, bu konu dahil olmak üzere polis soruşturma ekibi üyelerini tanık olarak çağırmaya başlamıştı. Lahav 433 bünyesindeki Ulusal Dolandırıcılık Soruşturmaları Birimi'nin eski komutanı Eran Kamin, 2015'te Netanyahu aleyhinde resmi bir soruşturma açılmadan önce gazeteci Ben Caspit ile bir kafede buluşarak Netanyahu ve eşi Sara'nın aldığı hediyeler hakkında bilgi edindiğini söylemişti. Kamin bu haftaki tanıklığında, "Başbakanlık Konutları davasında ortaya çıkan açgözlülüğün ardından Netanyahu ailesi hakkında çok konuşuluyordu. Caspit ile buluşma, önümdeki istihbarat raporlarının içeriğini netleştirmeye yönelikti. O konuşma, aldığım istihbarat raporlarına dayanıyordu; bunların güvenilirliğini ve yeterli bir dayanak ortaya çıkarsa soruşturma başlatmak için gerekçe olup olamayacağını incelemek içindi" demişti.

Yargıç Moshe Bar-Am, "Bu bir istihbarat raporu incelemesi mi?" diye sormuş, Kamin, "Bir ifadeden daha esaslı bir şey elde etmem gerekirse, kesinlikle" yanıtını vermişti. Hadad'ın sorusuna yanıt veren Kamin, bu tür bir toplantının başsavcının iznini gerektirmediğini söylemişti. Kamin, "Soruşturma ve İstihbarat Dairesi başkanından onay alırsam, hem onun hem de benim yetki dahilinde ve izinle hareket ettiğimiz varsayılır" diye eklemişti.

'DİNLEME NOKTASINI KALDIR'

Diğer soruşturmacılar Shmuel Sharvit ve Ulusal Dolandırıcılık Soruşturmaları Birimi'nin eski hukuk danışmanı Alon Tsarfati, Netanyahu'nun yakını Natan Eshel'i izlemek için kullanılan bir dinleme düzeneği hakkında tanıklık yapmıştı. Operasyon, 2017'de Dava 2000 soruşturması kapsamında mahkeme kararıyla kurulmuştu. Sharvit, dinlemenin faaliyete geçmesinden bir aydan kısa süre sonra polis Soruşturma ve İstihbarat Dairesi başkanı Nitzan Koresh Barnur'un derhal kapatılmasını emrettiğini söylemişti.

Sharvit, "Bana 'Dinle, sorunlar var. Dinleme noktasını kaldır' dedi" ifadelerini kullanmıştı.

Hadad, dinlemenin usulünce yetkilendirilmemiş olabileceğini öne sürmüştü. Başsavcının onaylarına ilişkin olarak Tsarfati, iznin yalnızca soruşturma açmak için gerektiğini, soruşturma veya ön inceleme sırasında yapılan her işlem için gerekmediğini belirtmişti. Dava 1000 ve 2000'i yürüten savcı Alon Gildin, son duruşmalardan birinde mahkemeye Mandelblit'in soruşturma işlemlerine izin verdiğini söylemişti.

SORUŞTURMADA YETKİ AŞILDI MI?

Gildin, "Haziran 2016'da, konuyla ilgili istihbarat biriktiğinde başsavcı, Netanyahu hakkında bir ön inceleme başlatılmasını onayladı ve diğer şeylerin yanı sıra, hediye alımına ilişkin kişilerin soruşturulması, incelenmesi ve sorgulanması için açıkça izin verdi. Ardından o yaz boyunca hediye alımına ilişkin kişiler sorgulandı" demişti.

Kasım 2025'te, kendisi de bir ceza davasında şüpheli olan soruşturmacı Tzachi Havkin, Mandelblit'in Yair Netanyahu'nun iş insanı James Packer'a ait Royal Beach Oteli'ni kullanmasına ilişkin bir soruşturmaya izin verdiğini söylemişti. Ancak Havkin'e göre soruşturmacılar, davada kilit tanık olan Hadas Klein'ın işin içinde olduğunu fark ettiklerinde, başsavcının verdiği izni aşarak Dava 1000 olarak bilinen hediye davasını genişletmeye karar vermişlerdi. Havkin, Mandelblit'in o aşamada soruşturmacıların iş insanı Arnon Milchan ile bağlantılı kişileri sorgulamasını yasakladığını ve başka kısıtlamalar getirdiğini ancak yine de ilerlemeye karar verdiklerini söylemişti.

GİZLİ TUTANAK

Şubat ayında mahkeme, Mandelblit'in Adalet Bakanlığı'nda polisin Netanyahu hakkında aldığı bilgilere ilişkin başkanlık ettiği bir toplantının gizli tutanağından bölümlerin yayımlanmasına izin vermişti. Medya haberleri ve Netanyahu'nun savunma ekibi, tutanağın polisin Mandelblit'in izni olmadan soruşturma işlemleri yürüttüğünü ve başsavcının toplantı sırasında polisi azarladığını açıkça gösterdiğini savunmuştu. Savcılık daha sonra aynı tutanaktan ek bölümleri mahkemeye sunmaya karar vererek bunları kamuoyuna açıklamış ve izin eksikliği iddialarını çürütmüştü. Yeni açıklanan bölümler, Mandelblit'in eleştirisinin polis yetkililerinin eski Netanyahu danışmanı Odelia Carmon'la ilgili davada yeni soruşturma hatları açma taleplerine yönelik olduğunu göstermişti. Savcılığa göre Mandelblit, o toplantıda hediye davasının incelenmesinin sürdürülmesine izin vermişti; bu inceleme daha sonra Dava 1000'e dönüşmüştü.

Savcılık, ek tutanak bölümleriyle birlikte mahkemeye sunduğu belgede, "Mahkemenin atıfta bulunduğu bölümlerin okunması, başsavcının hediye alımına ilişkin ön incelemeyi durdurmaya çalıştığı yönünde yanlış bir izlenim yaratabilir. Ancak aynı sayfalardan ek bölümlerin okunması, başsavcının soruşturulan konuların tam olarak takip edilmesi gerektiğini söylediğini ve bu meselelerin derinlemesine incelenmesi gerektiği görüşünde olduğunu göstererek, hediye alımının incelenmesi için verdiği izni geri çekmediğini ortaya koymaktadır" ifadelerini kullanmıştı.

MANDELBLIT'E YÖNELİK SORULAR

Pazar günkü tanıklığında Mandelblit'in, soruşturmacıların Netanyahu aleyhinde yetkileri dışında yürütüldüğü iddia edilen işlemlere ilişkin anlatımlarını ve savunmanın bu konudaki iddialarını ele alması bekleniyor. Ardından, bu iddiaları çürütmek için tanıklığından yararlanmak isteyen savcıların çapraz sorgusuna tabi tutulacak.

Davanın başında yargıçlar, savcılara başsavcının soruşturmalara ilişkin izinlerini hem mahkemeye hem de Netanyahu'nun savunma ekibine sunmalarını emretti. Mandelblit bunun yerine izinleri polis yetkilileriyle yaptığı ve Adalet Bakanlığı'nın resmi tutanaklarında belgelenen toplantılarda sözlü olarak verdi. Yargıçlar bu usulü eleştirmişti ve Mandelblit'in yoğun güvenlik altında mahkemeye gelmesinin ardından bu konuda sorularla karşılaşması bekleniyor.