İSKİ açıkladı: Baraj doluluğu yetersiz

Şubat ayında etkili olan yağmur ve yüksek kesimlerde başlayan kar erimeleri, İstanbul’daki barajlara sınırlı da olsa su girişi sağladı. Ancak uzun süredir devam eden yağış eksikliği nedeniyle su rezervlerinde güçlü bir toparlanma görülmedi.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre baraj doluluk oranı son günlerde kademeli bir artış gösterdi. Buna rağmen mevcut seviyeler su güvenliği açısından temkinli bir tablo ortaya koydu.

İSKİ’nin açıkladığı verilere göre İstanbul’daki barajların doluluk oranı birkaç gün içinde küçük bir artış gösterdi.

• 4 Mart: yüzde 45,38
• 5 Mart: yüzde 45,50
• 6 Mart 2026: yüzde 45,62

Veriler, son günlerde yağışın barajlara sınırlı bir katkı sunduğunu gösterdi. Ancak artışın oldukça düşük seviyede kaldığı dikkat çekti.

Barajlardaki su seviyesine iki haftalık tablo üzerinden bakıldığında ise belirgin bir toparlanma görülmedi.

• 21 Şubat: yüzde 47,49
• 6 Mart: yüzde 45,62

Bu veriler, kısa süreli yağışlara rağmen rezervlerin hâlâ iki hafta önceki seviyenin altında olduğunu ortaya koydu.

6 Mart 2026 tarihinde açıklanan verilere göre İstanbul’daki baraj doluluk oranları şöyle ölçüldü:

• Ömerli Barajı: yüzde 63,42

• Darlık Barajı: yüzde 62,46

• Elmalı Barajı: yüzde 89,54

• Terkos Barajı: yüzde 29,13

• Alibey Barajı: yüzde 37,03

• Büyükçekmece Barajı: yüzde 35,05

• Sazlıdere Barajı: yüzde 29,33

• Istrancalar Barajı: yüzde 43,17

• Kazandere Barajı: yüzde 57,71

• Pabuçdere Barajı: yüzde 31,34

Özellikle Terkos ve Sazlıdere barajlarında doluluk oranının yüzde 30 seviyelerine yakın olması dikkat çekti.

Uzmanlara göre kış aylarında beklenen kar ve yağışın yeterli seviyeye ulaşmaması, İstanbul’daki su rezervlerini doğrudan etkiledi. Ocak ve şubat aylarında yağışların uzun yıllar ortalamasının altında kalması barajlardaki doluluğu sınırladı.

Uzmanlar, kısa süreli yağışların kalıcı bir toparlanma yaratamayacağını vurgulayarak şu uyarıyı yaptı:

“İlkbahar aylarında düzenli ve güçlü yağışlar olmazsa barajlardaki düşüş yeniden başlayabilir. Yaz aylarında artan tüketim ve buharlaşma da düşünüldüğünde su yönetimi daha zor bir döneme girebilir.”

Uzmanlar, özellikle yaz aylarında artan su kullanımı ve sıcaklıkla birlikte yükselen buharlaşmanın barajlardaki suyu daha hızlı azaltabildiğine dikkat çekti.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde İstanbul’un su durumunu belirleyecek en önemli faktörün ilkbahar yağışları olacağı belirtiliyor. Mevcut tablo ise su rezervlerinde kalıcı bir rahatlama için düzenli yağışın şart olduğunu gösteriyor.

İSKİ son verileri açıkladı: Su miktarı geçen yıla göre yüzde 41 geriledi

Baraj doluluk oranı, bir barajın toplam su depolama kapasitesinin ne kadarının dolu olduğunu gösteren yüzdelik değeri ifade eder. Başka bir ifadeyle, baraj gölünde bulunan su miktarının maksimum kapasiteye oranı olarak hesaplanır.

Örneğin kapasitesi 100 milyon metreküp olan bir barajda 50 milyon metreküp su bulunuyorsa doluluk oranı yüzde 50 olarak kabul edilir. Bu veri, şehirlerin içme suyu planlamasından tarımsal sulamaya, enerji üretiminden kuraklık yönetimine kadar birçok alanda temel gösterge olarak kullanılır.

Su idareleri baraj doluluk oranlarını genellikle günlük veya haftalık olarak açıklar. Bu veriler, su yönetimi politikalarının belirlenmesinde kritik rol oynar.

Baraj doluluk oranlarında yıllık eğilim, su seviyelerinin yıl boyunca nasıl değiştiğini ve önceki yıllarla karşılaştırıldığında ortaya çıkan tabloyu anlamayı sağlar.

Bu değerlendirmede özellikle şu başlıklar dikkate alınır:

• Geçen yılın aynı dönemindeki doluluk oranları
• Mevsimsel yağış miktarı
• Kurak veya yağışlı dönemlerin etkisi
• Uzun vadeli iklim değişikliği etkileri

Yıllık eğilim analizi sayesinde su kaynaklarının artıp artmadığı, kuraklık riskinin güçlenip güçlenmediği ve şehirlerin su yönetiminde hangi önlemleri alması gerektiği daha net görülebilir.

Baraj doluluk oranları, bir bölgenin su güvenliği açısından en kritik göstergelerden biri olarak kabul edilir. Özellikle büyük şehirlerde milyonlarca insanın içme suyu doğrudan barajlardan sağlanır.

Doluluk oranlarının önemi şu alanlarda ortaya çıkar:

• İçme suyu arzının sürdürülebilirliği
• Tarımsal sulama kapasitesi
• Hidroelektrik enerji üretimi
• Kuraklık riskinin yönetimi
• Su tasarrufu politikalarının belirlenmesi

Doluluk oranlarının uzun süre düşük seviyelerde kalması durumunda su tasarrufu çağrıları, kısıtlama önlemleri veya alternatif su kaynakları gündeme gelebilir.

Kuraklık riski, bir bölgede uzun süre yeterli yağış olmaması nedeniyle su kaynaklarının azalması ve mevcut talebin karşılanamaması ihtimalini ifade eder.

Kuraklık yalnızca yağış eksikliğiyle sınırlı değildir. Aşağıdaki faktörler de riski artırabilir:

• Nüfus artışı ve su tüketiminin yükselmesi
• Yetersiz su yönetimi
• İklim değişikliği
• Yeraltı su kaynaklarının aşırı kullanımı

Baraj doluluk oranlarının uzun süre düşük kalması, kuraklık riskinin yükseldiğini gösteren en önemli işaretlerden biri olarak kabul edilir.

Barajlarda tam doluluk, rezervuarın maksimum depolama kapasitesine ulaşması anlamına gelir. Bu durumda barajdaki su seviyesi teknik olarak belirlenen üst sınırına yaklaşır ya da o seviyeye ulaşır.

Tam doluluk durumunda:

• İçme suyu için güçlü bir rezerv oluşur
• Tarımsal sulama için yeterli su sağlanabilir
• Hidroelektrik enerji üretimi daha verimli hale gelir

Ancak barajların tamamen dolu olması her zaman sorunsuz bir durum anlamına gelmez. Çok yoğun yağış dönemlerinde baraj güvenliğini sağlamak için fazla su kontrollü şekilde tahliye edilebilir. Bu işlem taşkın riskini azaltmak için yapılır.

Baraj doluluk oranı, barajda bulunan mevcut su miktarının toplam depolama kapasitesine bölünmesiyle hesaplanır.

Formül şu şekildedir:

Doluluk Oranı (%) = (Mevcut Su Hacmi / Maksimum Baraj Kapasitesi) × 100

Örnek bir hesaplama:

• Baraj kapasitesi: 200 milyon metreküp
• Mevcut su miktarı: 80 milyon metreküp

Bu durumda doluluk oranı şu şekilde hesaplanır:

(80 / 200) × 100 = yüzde 40

Bu ölçümler, barajlardaki su seviyesini sürekli izleyen sensörler ve hidrometrik ölçüm sistemleri aracılığıyla belirlenir. Böylece su rezervlerindeki değişim düzenli olarak takip edilir.

5 Mart İzmir'deki barajların doluluk oranları