İşin kolayı, futbolun sonu! Sözcü Gazetesi

Yine futboldan ziyade bolca hakem kararı konuştuğumuz bir haftaya noktayı koyarken birçoğumuz futbolun keyfinden ziyade tetiklenme tarafında sıkışıp kaldı.

Teknolojiden doğru şekilde yararlanmak, 'işin içine teknoloji kattık' demek için kullanmaktan net bir şekilde ayırt edilebilmeli. Süper Lig'de ne yazık ki durum ikinci seçenekten ibaret. Üstüne üstlük bu durum, kolaya kaçmanın anahtarı haline getirildi. Evet, futbol ve kolaya kaçma tabirleri yan yana gelince VAR'ın uygulanma biçiminden bahsettiğimi anlamak çok da zor olmamıştır.
8 dakikada ekrana verilebilecek hale gelen pozisyonun 10 saniyede karara bağlanmasını mı ararsınız, maçı VAR hakemine yönettiren orta hakemler mi dersiniz, elle oynama pozisyonlarını bırakın hafta hafta, maç içinde bile farklı yorumlayan hakem ekipleri mi dersiniz, ne ararsanız Süper Lig'de mevcut. 18 penaltının 15'ini VAR kararıyla veren bir hakem varsa, şapkanızı önünüze koyup düşünme vakti gelmiştir. Saha içinde kural ihlalini sezemiyor ve her seferinde topu ekran başındakilere atıyorsanız, belki de meslek tercihiniz hatalı olabilir. Ne yazık ki birçok hakemimiz VAR konforuna sırtını yaslayıp, saha içinde gezinmenin ötesine geçemiyor. Sonra da yığınla seminer, eğitim bir yana dursun, geriye yalnızca suni tartışmalar kalıyor.

TFF, bir tören ile 7'si ilk kez olmak üzere bu yıl toplam 36 hakemin FIFA kokartını göğsüne taktı. İşin ilginç tarafı, halihazırda FIFA kokartı bulunan hakemlerimiz, FIFA'nın 1 numaralı organizasyonunda görev almayacak. TFF Başkanı Sayın İbrahim Hacıosmanoğlu "Göreve başladığım ilk günden bu yana hakemlerimize 'Kuralları adil şekilde uygulayın, yanınızdayız' dedik. Doğru duvar yıkılmaz. Dürüstlük bir mesleğin olmazsa olmazıdır. Talimatlara aykırı şekilde hakemlik erdemiyle örtüşmeyen davranışlarda bulunma gafletine düşenlerle yollarımızı ayırdık." sözleri ile kural ve talimat vurgusu üzerinde durdu. Buraya kadar verilmek istenen mesaj ve her şey güzel. Ama... 

Biliyorsunuz 'ama'dan öncesinin pek bir önemi yoktur.  TFF Ana Statüsü ve MHK Talimatı diyor ki 'MHK bir başkan dokuz üyeden oluşur. PMİK (Profesyonel Müsabaka İcra Kurulu) üç kişiden oluşur.  MHK ve PMİK, bir yıldan fazla süredir statü ve talimata aykırı şekilde yönetiliyor.  MHK 9 yerine 7 üyeden oluşuyor, PMİK ise tek kişilik dev kadro: 'Yapay zeka, otomatik atama' perdesinin arkasındaki MHK Başkanı Ferhat Gündoğdu. 'Buradaki sorun ne' diye soracak olursanız hakem atamalarındaki en kritik oluşum PMİK'tir ve oy çokluğuyla hakemleri atar. Yani demem o ki, TFF Başkanı yaptıklarıyla doğru örnek olamamışken söyledikleri ile ne kadar doğru örnek olabilir? 

Tüm bunlara ek olarak bir konuyu daha dile getirmek istiyorum. Rizespor-Galatasaray maçındaki milimetrik ofsayt pozisyonu sonrası, 'yarı otomatik ofsayt sistemi geldiğinde çipli top teknolojisini sisteme entegre etmemek hataydı' yönünde bir sitemim olmuştu. 'FIFA ve UEFA'nın büyük organizasyonlarında bu uygulama varken liglerde niye uygulanmıyor' sitemimin cevabını da, bu konuya daha vakıf olan meslek büyüğüm Hüseyin Özkök verdi. 'Çipli topun maliyeti bırak Süper Lig'i Premier Lig'i bile aşıyor' diyerek kafamdaki soru işaretlerini temizledi.

Bu durumla ilgili FIFA'nın da adımları olduğunu bilmek güzel. Cebe daha uygun, tıpkı basketboldaki challenge hakkı gibi bir uygulama  pilot olarak deneniyor.  VAR teknolojisinin tamamına sahip olmak için yeterli parası veya kaynağı olmayan ve giderek artan sayıda müsabaka olması nedeniyle FIFA tarafından "uygun maliyetli ve ölçeklenebilir" olarak tanımlanan sistemin adı da Football Video Support (FVS). FIFA, teknik direktörlerin bir kararı hakemin incelemesini istemek için bir kart kaldırabileceği yeni bir video inceleme formatını deniyor. 20 Yaş Altı Dünya Kupası ve diğer küçük ölçekli lig ve turnuvalarda test edilen sistem ne kadar çabuk futbola entegre olursa gereksiz tartışmalar da o kadar hızlı ortadan kalkma potansiyeline sahip. 

Sınırlı ve yarar odaklı teknoloji kullanımı, VAR konforunda hakemlik müessesini uyutan hakemlerin asli görevine dönmesini, her pozisyonda ortalığı yangın yerine çeviren futbol paydaşlarını ve art niyetli tartışmaları bir şekilde düzene koymak için doğru adım olabilir.