İşe iade davasında kıdem hesabı

Gerek iş hukukunda gerekse sosyal güvenlik mevzuatında birtakım hak ve yükümlülükler için “şu kadar gün, hafta veya ay” şeklinde süreler bulunuyor. Bu sürelerin hesabında zaman zaman tereddütler yaşanabiliyor. Örneğin, işe iade davası açabilmek için işten ayrılma tarihinde en az 6 ay kıdemin bulunması, işten çıkartılan tarihten itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulması gerekir. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açabilir.

İşe iade konusundaki bu sürelerin hesabının nasıl yapılacağı Türk Borçlar Kanunu'nun 92’nci maddesinde düzenleniyor. Kanuna göre, bir borcun veya taraflardan birine düşen herhangi bir yükümlülüğün sözleşmenin kurulmasından başlayarak belli bir sürenin sonunda ifası gerekiyorsa, ifa zamanı aşağıdaki biçimde belirlenir:

Gün olarak belirlenmiş süre, sözleşmenin kurulduğu gün sayılmaksızın, bu sürenin son günü dolmuş olur. Sekiz veya onbeş gün olarak belirlenmiş süre ise bir veya iki haftayı değil, tam sekiz veya onbeş günü ifade eder. Hafta olarak belirlenmiş süre, son haftanın sözleşmenin kurulduğu güne ismen uyan gününde dolmuş olur. Ay olarak veya yıl, yarıyıl ve yılın dörtte biri gibi birden çok ayı içeren bir zaman olarak belirlenmiş süre, sözleşmenin kurulduğu gün ayın kaçıncı günü ise son ayın bunu karşılayan gününde dolmuş olur. Son ayda bunu karşılayan gün yoksa süre, bu ayın son günü dolmuş sayılır. Yarım aydan onbeş günlük süre anlaşılır. Bir veya birden çok ay ve yarım ay olarak belirlenmiş sürenin dolduğu gün, son aya onbeş gün eklenerek belirlenir.

TBK’ya göre, borçlu, belli bir süre içinde yerine getirilmesi gereken borcu, bu sürenin dolmasından önce ifa etmekle yükümlüdür.

Yargıtayın (9. Hukuk Dairesi, Esas No: 2025/8961, Karar No: 2025/10058, Tarih: 17 Aralık 2025) karara bağladığı dosyaya göre, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesindeki hukuk daireleri arasında, işe iade davalarında 6 aylık kıdem süresinin nasıl hesaplanacağı konusunda çelişki ortaya çıktı. Yargıtay, kararlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için yapılan başvuru üzerine dosyaları tek tek inceledi.

İstinaf mahkemeleri, işe iade davası açılmasında aranan 6 aylık kıdem şartının 02.08.2021 tarihinde çalışmaya başlayıp 01.02.2022 tarihinde işten çıkartılan işçi için sağlandığı, 11.03.2024 tarihinde başlayıp 10.09.2024 tarihinde çıkartılan işçi ile 29.09.2021 tarihinde işe başlayıp 28.03.2022 tarihinde çıkartılan işçi için sağlanmadığı yönünde kararlar verildi.

Yargıtay kararında, 4857 Sayılı İş Kanunu'na göre işe iade davası açılabilmesi için işçinin en az altı aylık kıdemi olması gerektiğine dikkat çekildi. Altı aylık kıdemin hesaplanması noktasında Türk Borçlar Kanununun 92’nci maddesindeki hükümden yararlanmak gerektiği belirtildi. Kararda, bir işçi ayın hangi günü çalışmaya başladı ise 6 ay sonra da o aya denk gelen aynı gün 6 aylık kıdem süresinin dolmuş olacağı kaydedilerek şu örnek verildi:

“İşçi 02.02.2025 tarihinde çalışmaya başladığı iş yerinde iş sözleşmesi 02.08.2025 tarihinde feshedildiğinde 6 aylık çalışma süresi şartını sağlamış olur. Buna karşılık 01.08.2025 tarihinde iş sözleşmesinin feshedilmiş olması durumunda, çalışma süresi 5 ay 29 gün olacağından 6 aylık çalışma süresi şartı sağlanmamış olur.”