İşçiler dikkat: Bayramda ücretiniz ödenmezse tazminat alıp ayrılabilirsiniz! Sözcü Gazetesi

Kurban Bayramı tatilinin kamu görevlileri için 1,5 günlük idari izinle birleştirilerek 9 güne çıkarılması, gözleri özel sektör çalışanlarına çevirdi. Kamu personeli için tatil süreci uzun olsa da bu karar özel sektör işletmelerini kapsamıyor. Özel sektörde faaliyet gösteren işçiler, bayram sürecinde ya yıllık izinlerini kullanacak ya da mesai başında olacak. Ancak bayramda çalışmanın karşılığı normal iş günlerinden çok daha farklı hesaplanıyor.

ÖZEL SEKTÖRDE 9 GÜNLÜK TATİL MİMKÜN MÜ?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan 9 günlük tatil kararı idari bir izin statüsünde olduğu için sadece kamu kurumlarını bağlıyor. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre özel sektör çalışanlarının bu uzun tatilden yararlanabilmesi için yıllık izinlerini bayram günleriyle birleştirmesi gerekiyor. 2016 yılında yapılan yasal düzenleme göre işçiler yıllık izinlerinin bir kısmını 1’er günlük süreler halinde de kullanabiliyor. Dolayısıyla işverenle anlaşan işçiler, aradaki boş günleri yıllık izinlerinden düşerek tatillerini 9 güne tamamlayabiliyor.

BAYRAM MESAİSİ NASIL HESAPLANIR?

İş Kanunu’na göre, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçilere, çalıştıkları her gün için bir günlük ilave ücret ödenmesi zorunlu. Bu noktada en dikkat çekici kural ise sürenin kısalığına bakılmaması. İşçi bayramda tam gün değil sadece yarım saat bile çalışsa yasa gereği bir tam günlük ilave ücrete hak kazanıyor.

Kurban Bayramı bu yıl 26 Mayıs Salı günü saat 13:00’te başlayıp 30 Mayıs Cumartesi günü sona erecek. Bu takvime göre arife günü öğleden sonradan itibaren çalışmaya başlayan bir işçiye, toplamda 3,5 günlük ilave ücret ödenmesi gerekecek.

HAFTA TATİLİNE DENK GELEN GÜNLERDE ÖDEME ARTIYOR

İşçinin haftalık 6 günlük çalışma süresini doldurup 7. gün olan hafta tatilinde bayram mesaisi yapması durumunda hesaplama değişiyor. Yargıtay içtihatlarına göre hafta tatiline denk gelen bayram çalışması için işçiye 1,5 günlük ilave ücret ödenmesi şart.

Örnek senaryoya göre 23 Mayıs Cumartesi tatil yapıp pazar gününden itibaren aralıksız çalışan bir işçi için 30 Mayıs Cumartesi günü hafta tatili sayılıyor. Bu işçi bayram boyunca çalışırsa toplamda 4 günlük ek ücret alıyor.

ÜCRETİ ÖDENMEYEN İŞÇİYE 'HAKLI FESİH' VE TAZMİNAT HAKKI

Bayram çalışmalarında işverenlerin en çok düştüğü hatalardan biri ek ücret yerine hafta içinde "izin" (serbest zaman) kullandırmak oluyor. Ancak yasalar bu konuda net; hafta tatili veya fazla mesai için izin kullandırılabilirken bayram ve genel tatil çalışmaları için mutlaka nakdi ödeme yapılması gerekiyor.

Eğer işveren bayram mesaisi ücretini eksiksiz ve süresinde ödemezse bu durum işçi için "haklı fesih" sebebi sayılıyor. Bu durumda işçi kıdem tazminatını alarak iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshedebilir. Bu durum işçiler için bir hak arama yolu iken tecrübeli personelini kaybetmek istemeyen işverenler için büyük bir risk oluşturuyor.

TURİZM SEKTÖRÜNDE '10 GÜNLÜK ÇALIŞMA' DÖNEMİ

Bayramın en yoğun geçtiği turizm sektöründe ise kurallar esnetildi. Geçen yıl yapılan düzenlemeyle Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli konaklama tesislerinde 6 gün çalışıp 7. gün tatil yapma kuralı, işverenin inisiyatifiyle 10 gün çalışma ve 11. gün tatil şeklinde uygulanabiliyor. Ancak bu esneklik, bayram mesaisi ücretinin ödenmeyeceği anlamına gelmiyor tatil gününe denk gelen çalışmalar yine zamlı tarifeden hesaplanıyor.