İşçiler demiryolu kazısında tesadüfen keşfetti: Yüzyıllarca toprağın altında kalmış Sözcü Gazetesi

Arizona sınırına yakın Cocospera Nehri vadisinde bulunan yerleşimin 'La Ciénega' adıyla bilindiği belirtildi. Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü’ne (INAH) bağlı ekipler tarafından yürütülen incelemelerde, bölgede yaklaşık 60 evin bulunduğu tespit edildi. Araştırmacılar, alanın ilk kez 2008 yılında fark edildiğini ancak o dönemde yalnızca birkaç yapının kayıt altına alındığını söyledi. 2026 yılında demiryolu projesi kapsamında başlatılan yeni kazılarla birlikte yerleşim alanının büyük bölümü ortaya çıkarıldı.

Kazılar sırasında en dikkat çeken detay ise evlerin büyük bölümünün yer altına inşa edilmiş olması oldu. Oval ve dikdörtgen planlı yapıların 1 ila 2,2 metre derinliğe kadar toprağın altına uzandığı belirtildi. Uzmanlara göre bu mimari sistem, bölgedeki aşırı sıcaklardan korunmak ve yapıları daha dayanıklı hale getirmek için kullanılmış olabilir.

Arkeologlar, yer altındaki yaşam alanlarının zaman içinde genişletildiğini ve bazı yapıların birden fazla kuşak tarafından kullanıldığını düşünüyor. Evlerin içinde birbirine bağlı bölümler ve küçük avlu benzeri alanlar bulunduğu belirtildi. Bu durumun geniş ailelerin aynı kompleks içinde birlikte yaşadığına işaret ettiği ifade edildi.

Yaklaşık 250 metreye 250 metrelik bir alana yayılan köyde tarım izlerine de rastlandı. Uzmanlara göre Cocóspera Nehri çevresindeki verimli alanlar, yerleşimin uzun süre boyunca kullanılmasını sağladı.

Kazılarda ayrıca iki farklı kaya sanatı alanı ile çok sayıda mezar bulundu. Araştırmacılar bölgede yaklaşık 40 geleneksel gömü ve 28 kremasyon kalıntısı tespit etti. Bazı mezarlarda deniz kabuğundan yapılmış süs eşyalarının bulunması, topluluk içinde sosyal sınıf farkı olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.

Yetkililer, keşfin tamamen kurtarma kazıları sırasında ortaya çıktığını belirtti. Demiryolu projesi devam ederken arkeologların bölgede aylarca çalışma yaptığı ifade edildi. Uzmanlar, La Ciénega yerleşiminin Sonora bölgesindeki en önemli arkeolojik keşiflerden biri olabileceğini söylüyor.