İş yerinde sürekli stres mi yaşıyorsunuz? Bu yöntemlerle kontrol sizde!

Sürekli yorgun hissetmek, tahammülsüzlük ve performans düşüşü… Bunlar kronik iş stresinin en belirgin işaretleri. Uzmanların hazırladığı önerilerle bu döngüyü kırmak mümkün.

Stres seviyesini yönetmenin yolları neler?

Krizi bastıracak sağlıklı tatlı tarifleri

STRESİN TANIMI VE İŞ YAŞAMINDAKİ ROLÜ

Stres, kişinin başa çıkma kapasitesini zorlayan dış etmenlere karşı verdiği doğal bir tepkidir. Uygun düzeyde olduğunda bireyi motive eder, dikkatini artırır ve karşılaştığı risklere karşı önlem almasını sağlar. Ancak stres, yoğunlaştığında ve uzun süre devam ettiğinde hem psikolojik hem de biyolojik açıdan ciddi zararlara yol açar.

İş yaşamı, sürekli dikkat gerektiren ve değişken koşullar barındıran yapısı nedeniyle stres deneyiminin en sık yaşandığı alanlardan biridir. Çoğu insan gününün büyük bir bölümünü iş yerinde geçirdiği için, burada yaşanan sorunlar bireyin genel yaşam kalitesini doğrudan etkiler. Kişilik özellikleri, olayları algılama biçimi, baş etme becerilerindeki zorluklar iş stresini artıran önemli faktörlerdir.

İŞ YERİNDE UZUN SÜRELİ STRESİN BELİRTİLERİ

İş ortamındaki kronik stres, kişilerde farklı şekillerde kendini gösterebilir. Bu belirtilerden bazıları şunlardır:

- Kendine güvensizlik

- Uyku bozuklukları

- Sağlık sorunlarında artış

- Gelecek kaygısı

- İş kazalarında yükselme

- Performans düşüşü

- Hatalı iş yapma oranının artması

- İş birliği ve dayanışmanın azalması

- Rekabetin yoğunlaşması

- İş verimliliğinde düşme

- Çalışma arkadaşlarına tahammülsüzlük, ilişkilerde bozulma

- Yetersizlik duyguları

- Tartışmalarda artış

- Çalışma sürelerinin uzaması

- Devamsızlıkların çoğalması

Bunun yanı sıra, yorgunluk, sinirlilik, baş ağrıları, sabah zor uyanma, kolay ağlama, yalnız kalma isteği, çarpıntı, mide–bağırsak sorunları, alerjiler ve romatizmal ağrılar gibi psikosomatik belirtilerde de artış görülebilir.

CİNSİYETE GÖRE STRES TEPKİLERİ

Araştırmalar, stresin kadınları daha fazla etkilediğini göstermektedir.

- Erkeklerde iş stresi agresif davranışlarda ve saldırganlıkta artışa yol açarken,

- Kadınlarda daha çok kaygı, içe kapanma ve çökkünlük belirtileri ortaya çıkmaktadır.

Kadınlarda stresin psikolojik yansımaları daha yoğun görülürken, fizyolojik tepkiler erkeklere oranla daha zayıftır.

MODERN İŞ HAYATINDA STRESİN NEDENLERİ

Günümüz çalışma koşullarında, ekonomik zorluklar ve artan rekabet iş yükünü artırmakta, çalışanlardan beklentiler yükselmektedir. Zaman baskısı, hata yapma korkusu, güvenli iş ortamının azalması gibi etkenler stres düzeyini artırır. Ayrıca vardiyalı çalışma düzeni, uzun çalışma saatleri, fiziksel tehlikeler, sorumluluk fazlalığı ve işini kaybetme kaygısı da gerilim yaratan unsurlar arasındadır.

Bazı işverenler, maliyetleri azaltmak için daha az çalışanla daha fazla iş yapmayı tercih edebilir. Bu durum mevcut çalışanların aşırı yük altına girmesine ve özellikle tükenmişlik sendromu gibi ruhsal sorunların ortaya çıkmasına neden olur.

İŞ STRESİNİN BAŞLICA KAYNAKLARI

En belirgin stres kaynağı aşırı iş yüküdür. Bunun yanında:

- Rol çatışmaları,

- Birden fazla rol üstlenme,

- Rol belirsizliği de iş stresini artıran önemli unsurlardandır.

İŞ STRESİNİN NEDEN OLDUĞU OLUMSUZLUKLAR

Yoğun iş stresinin beraberinde getirdiği sonuçlar oldukça ciddidir. Bunlardan bazıları:

- Kalp hastalıkları

- Sinir ve kas rahatsızlıkları

- Mide ve bağırsak problemleri

- Bağışıklık sisteminin zayıflaması

- Psikolojik sorunlar

- İş kazaları

- İntihar riskinde artış

Depresyon, iş stresi sonucu en sık görülen ruhsal bozukluklardan biridir. Nadir de olsa intihar vakalarıyla karşılaşılabilmektedir.

DEPRESYONUN YAŞAMA ETKİLERİ

Depresyon karmaşık bir duygu durum bozukluğudur ve aynı anda yaşamın birçok alanını etkileyebilir:

Vücudu etkiler: Uykusuzluk, iştah değişiklikleri, yorgunluk, cinsel isteksizlik, kaygı

Zihni etkiler: Dikkat ve hafıza zayıflığı, karar verme güçlüğü

Duyguları etkiler: Umutsuzluk, suçluluk, ilgisizlik, değersizlik

Davranışları etkiler: Alkol–madde kullanımı, intihar girişimleri ya da kendine zarar verici davranışlar

İlişkileri etkiler: Uzaklaşma, saldırganlık, aile ve evlilik sorunları

STRESTEN KURTULMA YOLLARI

- Gerektiğinde “Hayır” demeyi öğrenin.

- Temel ihtiyaçları ve tercihler arasındaki farkı ayırt edin.

- Olumsuz düşünceleri tetikleyen insanlardan uzak durun.

- Uzun oturma sürelerini kısa molalarla bölün.

- Yeterli uyku alın ve düzenli bir uyku rutini oluşturun.

- Çalışma ve yaşam alanınızı düzenli tutun.

- Duygu ve düşüncelerinizi yazıya dökün.

- Nefes egzersizleri yapın (8’e kadar nefes alıp 16’ya kadar nefes verme gibi).

- Zorlanacağınız durumlara önceden zihinsel olarak hazırlanın.

- Kendinizi tanıyın; kişisel ihtiyaçlarınıza uygun bir iş ve yaşam çevresi seçin.

- Her gün keyif aldığınız bir aktiviteyi mutlaka yapın.

- Görünümünüzü iyileştirerek özgüveninizi artırın.

- Gününüzü gerçekçi şekilde planlayın.

- Mükemmeliyetçi olmaktan kaçının, esneklik kazanın.

- Kendinize yönelik olumsuz iç konuşmaları azaltın.

- Aynı anda tek bir işe odaklanın.

- Kendinize sessiz bir zaman dilimi ayırın.

- Hoşlanmadığınız işleri günün erken saatlerinde halledin.

- İşleri ekip içinde doğru şekilde dağıtın.

- Öğle arası molası vermeyi ihmal etmeyin.

- Affedici olun; kusursuz bir dünyanın olmadığını kabul edin.

- Olaylara ve yaşama pozitif bir pencereden bakmaya çalışın.

Görsel Kaynak: shutterstock