İran’ın ‘miras’ askeri gücü, ABD için bir ‘av fırsatı’ mı yaratıyor? ‘1960 ların teknolojisi torpidolara karşı’

İran, çatışmaların ilk günlerinden bu yana yaralı bir profil çizse de savaş meydanındaki iddiasını ve sert üslubunu kaybetmiş değil. Savaşın açılış günleri boyunca İslam Devrim Muhafızları Ordusu, düşmanlarına yönelik saldırılar hakkında görkemli iddialarda bulundu.

Rejim, geçtiğimiz pazar günü ABD’ye ait USS Abraham Lincoln uçak gemisine yönelik çok sayıda füze ve insansız hava aracı saldırısı düzenlendiğini ve geminin dört kez isabet aldığını öne sürdü.

Ancak iddialara göre, sahadaki askeri gerçeklik, Tahran’ın söylemlerinden taban tabana zıt bir manzara sunuyor. Modern ABD ve İsrail kuvvetleri ile hizmet verebilir durumdaki her türlü eski donanımı sahaya süren İran arasındaki uçurum her geçen gün derinleşiyor.

Çatışmaların ilk yedi gününde ABD ve İsrail, rejimin liderlik kadrosunu etkisiz hale getirdi, bir savaş gemisini batırdı ve çok sayıda deniz varlığı ile füze rampasını imha ettiğini duyurdu.

100 SAATLİK BİLANÇO

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS), çatışmanın ilk 100 saati için hazırladığı maliyet tahminlerinde, ABD varlıklarına verilen zararın yalnızca 359 milyon dolar olduğunu raporladı. Dikkat çekici olan ise, bu zararın tamamının İran saldırılarından değil, üç adet F-15 jetinin düşmesine neden olan bir ‘dost ateşi’ kazasından kaynaklanması oldu.

İRAN ENVANTERİ HÂLÂ ŞAH DÖNEMİNDEN KALMA MI?

İsrail Hava Kuvvetleri'ne ait gizliliği kaldırılmış bir videoda, bir F-35 pilotunun Tahran semalarındaki İran Yak-130 uçağına soğukkanlılıkla kilitlendiği görülüyordu. 30 yıl önce bir eğitim uçağı olarak geliştirilen ve İranlılar tarafından anti-İHA uçağı olarak modifiye edilen Yak-130'un, düşürülmeden önce herhangi bir karşı önlem dahi alamadığı kameralara yansıdı.

İran Hava Kuvvetleri envanterinin analizini yapan uzmanlar, ülkenin hâlâ Şah döneminden kalan mirasa bağımlı olduğunu iddia ediyor.

İddialara göre, envanterin %54’ü, 1950’lerde geliştirilen ve Vietnam Savaşı’nda kullanılan Amerikan yapımı F-4’lerden, 1960’ların F-5’lerinden ve 1986 yapımı ‘Top Gun’ filmiyle özdeşleşen F-14 Tomcat’lerden oluşuyor.

1979’dan bu yana uygulanan ambargolar nedeniyle Tahran, yedek parça temininde büyük zorluklar yaşıyor; bu durum uçakların uçuşa elverişliliğini ciddi şekilde sorgulatıyor.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yayınlanan görüntülerde, bilinmeyen bir konumda yan yana park edilmiş birkaç İran F-5 savaş jeti ve F-27 nakliye uçağının tek bir vuruşla imha edildiği görüldü. Ayrıca, İran’ın elindeki en gelişmiş savaş uçakları sayılan 1990 model Sovyet yapımı Su-22 ve Su-24’lerden en az dördünün şimdiden etkisiz hale getirildiği de bildirildi.

1960'LARIN TEKNOLOJİSİ TORPİDOLARA KARŞI

Donald Trump’ın Umman Denizi ve Basra Körfezi’ndeki İran filosunun neredeyse tamamen yok edildiğine dair açıklamaları, donanmada ağır kayıp olduğu iddialarını güçlendiriyor.

İran’ın her iki Bayandor sınıfı korveti (IRIS Bayandor ve IRIS Naghdi), savaşın ilk günlerinde ana limanlarında batırıldı.

The Telegraph’ta yer alan haberde konuyla ilgili, “1964 yılında ABD donanması için inşa edilen bu gemiler, 2013 yılında yeni radar ve hava savunma sistemleriyle modernize edilmiş olsa da ABD saldırılarına karşı koyamadı. Daha da çarpıcı olanı, İran’ın en modern gemilerinden biri kabul edilen ve 2015’te denize indirilen Moudge sınıfı fırkateyn IRIS Dena’nın, Hindistan’daki tatbikattan dönerken Sri Lanka açıklarında torpidolanarak batırılması oldu. Geminin modern görünümüne rağmen uzun menzilli sonar sistemine sahip olmaması, onu denizaltılar karşısında tamamen savunmasız bıraktı” ifadelerine yer verildi.

İRAN’IN KARA GÜCÜ

Uzmanlar, İran’ın zırhlı tümenlerinin de hava ve deniz kuvvetlerinden farklı bir tablo çizmediğini söylüyor. Düzenli ordunun beş zırhlı tümeni, 1950’lerden kalma Amerikan M60A1 ve M47 tanklarının karışımını kullanıyor. En modern seçenek olan Sovyet T-72'lerin yerli modernizasyonları ise yaptırımlar nedeniyle Batılı rakiplerinin çok gerisinde kalmış durumda.

Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü (RUSI) Kıdemli Araştırmacısı Dr. Sidharth Kaushal, konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"İran'ın konvansiyonel anlamda ABD donanmasına karşı elinde çok az seçenek olduğu bir gerçek. Ancak ABD gemileri Körfez’de konvoy eskortluğu yapmaya zorlanırsa, İran’ın elindeki mayınlar ve kısa menzilli gemisavar füzeleri ciddi bir risk oluşturabilir."

Kaushal ayrıca, bir kara istilasının düşük ihtimal olduğunu ancak gerçekleşmesi durumunda İran ordusunun konvansiyonel bir direniş gösteremeyeceğini, Devrim Muhafızları ve Basij güçlerinin kentsel gerilla savaşı ve ikmal hatlarına yönelik asimetrik saldırılara yöneleceğini belirtti.