İran savaşı Batı yı böldü: Avrupa “hayır” dedi, ABD beklediği desteği bulamadı

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonları sadece Orta Doğu’daki dengeleri değil, Batı ittifakının iç dinamiklerini de sarsmaya başladı. Washington’un müttefiklerinden beklediği güçlü ve ortak askeri destek, Avrupa başkentlerinde aynı karşılığı bulmadı.

NATO içinde farklı seslerin yükselmesiyle birlikte birçok Avrupa ülkesi operasyonlara doğrudan katılmak yerine mesafeli bir tutum sergilemeyi tercih etti. Bu durum, uzun süredir konuşulan “transatlantik çatlak” tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Avrupa’dan gelen en dikkat çekici çıkış ise İspanya’dan geldi. Madrid yönetimi, ABD’nin ülkedeki askeri tesisleri İran’a yönelik operasyonlarda kullanmasına izin vermedi.

Başbakan Pedro Sánchez, yaptığı açıklamalarda ülkesinin yeni bir savaşa dahil olmak istemediğini vurgulayarak “savaşa hayır” mesajı verdi. Bu karar, Avrupa içinde Washington’a açık şekilde karşı çıkan en net tutumlardan biri olarak değerlendirildi.

İspanya’nın tavrı kısa sürede uluslararası tartışmanın merkezine yerleşti. Washington yönetiminin tepkisi sert olurken, taraflar arasında diplomatik gerilim yükseldi. Ancak Madrid geri adım atmadı ve kararını savunmaya devam etti.

ABD’nin en yakın müttefiklerinden biri olan Birleşik Krallık ise daha dengeli bir yol izledi. Londra yönetimi Washington’la koordinasyonu sürdürse de, operasyonlara tam kapsamlı bir askeri katılım konusunda temkinli davrandı.

Avrupa’nın diğer büyük başkentlerinde de benzer bir ihtiyatlılık dikkat çekiyor. Pek çok hükümet ABD’nin güvenlik kaygılarını anladığını belirtse de, İran’la doğrudan bir savaşın daha geniş bir bölgesel krize dönüşmesinden endişe ediyor.

Ortaya çıkan tablo, Batı ittifakının son yıllardaki en belirgin görüş ayrılıklarından birine işaret ediyor. NATO üyeleri diplomatik destek ve güvenlik iş birliğini sürdürse de, askeri operasyonlara katılım konusunda ortak bir çizgi oluşmuş değil.

Orta Doğu’da gerilim tırmanırken Avrupa başkentlerinden gelen bu temkinli mesajlar, ABD’nin küresel krizlerde müttefiklerinden otomatik destek alacağı dönemin giderek geride kaldığı yorumlarına yol açıyor.

İran savaşı sürerken gözler artık yalnızca cephede değil, Atlantik’in iki yakası arasındaki ilişkilerde de yaşanabilecek yeni gelişmelere çevrilmiş durumda.