İran savaşı ABD yi pişman, Çin ve Rusya yı zengin etti Sözcü Gazetesi

Rusya, Çin ve Fransa bir olarak Arap ülkelerinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde İran'ın kapattığı Hürmüz Boğazı'nın açılması için askeri eylem kararını veto etti.

Veto yetkisine sahip ülkeler güç kullanımına izin veren metni daha oylama yapılmadan masadan kaldırdı. Bahreyn tarafından hazırlanan tasarıya Körfez ülkeleri metne tam destek sunmuştu.

Cuma günü oylama yapılması beklenirken, üç ülkenin veto beyanı oylama oturumunu anlamsız kıldı. Diplomatik temaslar da henüz bir sonuç vermedi. The New York Times'a göre müzakereler haftalardır kapalı kapılar ardında yürütülüyordu.

Bu veto, birçok kişinin tahmin ettiği ancak söylemekten çekindiği önemli bir iddiayı teyit eder nitelikte: Savaşı başlatarak büyük ekonomik kayıplar veren ABD'nin savaşı uzatması, Rusya ve Çin'in işine geliyor. 

Taslak metin üye devletlere "Hürmüz Boğazı'nı açmak için gerekli tüm araçları" kullanma yetkisi veriyor ve uluslararası deniz trafiğinin güvenliğini sağlama amacını ön plana çıkıyordu.

Hürmüz Boğazı'nın açılması için yapılacak eylemlere karşı çıkan İran müttefiki iki süper gücün vetoları, ABD Hürmüz Boğazı'nı açmadan bölgeden ayrılsa bile ağır ekonomik yaralar alarak çıkacağını garantiliyor.

Her fırsatta Avrupa ve NATO'ya hakaret eden, liderleri bizzat küçük düşürmek için konuşan ABD Başkanı Trump'ın sözleri de Fransa'nın ve dolayısıyla Avrupa'nın müttefikine olan tepkisini gösteriyor.

İran stratejik boğazı Şubat sonunda ulaşıma kapatınca küresel enerji akışı büyük darbe aldı. En ağır darbeyi ise ABD müttefiki Batı ve Asya ülkeleri aldı.

Finans piyasaları durumdan olumsuz etkilendi ve petrol taşıma, gemi sigortalama bedelleri hızla arttı.

İran da bu esnada bölgedeki Arap ülkelerine ağır saldırılar düzenledi. Amerikan üslerini barındıran ülkeler hedef oldu. En az 18 sivil hayatını kaybetti ve enerji altyapısı ağır hasar gördü.

ABD savaş boyunca tek başına 23 milyar dolara yakın harcama yaparken İran saldırıları sebebiyle sarsılan Körfez ülkerinde, Birleşmiş Milletler raporuna göre hasar 193 milyar doları aştı.

Dünyada petrol ihracatının kritik eşiğe gelmesi nedeniyle İran ve Rus petrolleri üzerindeki yaptırımlar kısmen kaldırıldı.

Ukrayna'daki savaşın başından beri gizlice sevk edilen ve neredeyse zararına satılan İran ve Rus petrolü şimdi ülkelerine büyük bir gelir sağlıyor.

ABD binlerce mühimmat ve yüzlerce uçağını da İran'da harcarken 1979'dan beri savaş girmeyen Çin geniş bir cephanelik biriktirirken dikkatle ABD koruması altındaki Tayvan'ı izliyor.

Rusya ise yeni karını Avrupa'nın ilk ve son kalkanı durumuna gelen Ukrayna'ya harcıyor. Bu esnada ABD Başkanı Donald Trump Ukrayna'ya yapılan için Avrupa'ya sattığı yardımı kesmeye hazırlanıyor.

ABD stokları o kadar azaldı ki, yıllardır Güney Kore'de konuşlanmış olan Patriot hava savunma sistemleri Orta Doğu'ya aktarıldı, Japonya'nın satın aldığı Tomahawk füzeleri ise ülkeye teslim edilmedi.

Rusya ve Çin'in dünya sahnesindeki eli güçlenirken ABD, İran savaşı sebebiyle hem müttefiklerini, hem ekonomik gücünü, hem de mühimmat deposunu eritiyor.